ကမာၻ႔ အင္အားႀကီး ႏိုင္ငံေတြ အၾကား ၿပိဳင္ဆိုင္မႈ ျပင္းထန္လာတဲ့ ကိုဗစ္ ကာကြယ္ေဆး ၿပိဳင္ပြဲ

ကမာၻ႔ အင္အားႀကီး ႏိုင္ငံေတြ အၾကား ၿပိဳင္ဆိုင္မႈ ျပင္းထန္လာတဲ့ ကိုဗစ္ ကာကြယ္ေဆး ၿပိဳင္ပြဲ

ကမာၻ႔က်န္းမာေရး အဖြဲ႕ႀကီးက မေန႔က ဇြန္လ ၁၈ ရက္ေန႔မွာ ကိုဗစ္ ကာကြယ္ေဆး သန္းအနည္းငယ္ ကို ဒီႏွစ္အကုန္မွာ ထုတ္ႏိုင္မယ္လို႔ ေၾကညာပါတယ္။ သေဘာက ကာကြယ္ေဆးကဒီႏွစ္အကုန္မွာက်ိန္းေသေပၚထြက္လာမယ္။ ကာကြယ္ေဆးထြက္လာျခင္းေၾကာင့္ လူေတြကို စိတ္မလုံၿခဳံမႈအႀကီး အက်ယ္သက္သာေစမွာျဖစ္ၿပီး ေရာဂါေဘး ကလည္း ကိုယ္ခႏၶာကို ကာကြယ္ေပးမွာမို႔ #ကိုယ္ေရာစိတ္ပါခ်မ္းသာေစမယ့္ေဆးျဖစ္တယ္။

ကိုဗစ္ အတြက္ ကာကြယ္ေဆးေပါင္း ၁၅၉ မ်ိဳး ကို တီထြင္ေနၾကၿပီး အနည္းဆုံး ၁၁ မ်ိဳးက Phase II ဒုတိယအဆင့္ကိုေရာက္ေနၿပီ။ ကာကြယ္ေဆးကို အေမရိကန္နဲ႔တ႐ုတ္က ၿပိဳင္ပြဲအေနနဲ႔ဆင္ႏြဲေနတယ္။ အခုလက္ရွိ အေမရိကန္ ကုမၸဏီ Moderna က mRNA-1273 ေဆးက ေရွ႕ဆုံးကေျပးေနတယ္။ Phase II ေရာက္ေနၿပီ လူ 600 နဲ႔စမ္းေနတယ္။ အဆိပ္အေတာက္ကင္းဖို႔၊ လူအတြက္အႏၲရာယ္ကင္းဖို႔နဲ႔ ကာကြယ္ေဆးထိေရာက္ဖို႔ စမ္းေနၿပီ။ အရင္ Phase I report ကို မသိရေသးဘူး။

တ႐ုတ္ ကုမၸဏီ CanSino Biologics က ad5-nCoV ေဆးက ေနာက္ ကေန ကပ္လိုက္ေနတယ္။ သူလည္း Phase II ေရာက္ေနၿပီ။ လူ 500 နဲ႔စမ္းေနၿပီ။ ထိေရာက္မယ့္ ေဆးပမာဏနဲ႔ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးကို စမ္းေနၿပီ။ ၇ ရက္အၾကာမွာ ၈၁% က အဖ်ားတက္တယ္။ ကိုယ္ခႏၶာပင္ပန္းႏြမ္းနယ္တယ္။ Neutralizing antibody နဲ႔ T cell တုံ႔ျပန္မႈေပးတယ္။

အေမရိကန္နဲ႔တ႐ုတ္ ၿပိဳင္ဆိုင္မႈမွာ ေကာင္းက်ိဳးဆိုးက်ိဳးေတြရွိတယ္။ ဒီ COVID-19 ေဆးေတြ႕ တာက ေဆးပညာတိုးတက္မႈနဲ႔ လကမာၻကို လူေတြစေျခခ်သလို မွတ္တိုင္တစ္ရပ္ျဖစ္မွာမို႔ ၿပိဳင္ၾကတာလည္းပါတယ္။ အဲ့လိုၿပိဳင္ၾကလို႔ ကာကြယ္ေဆးေတြ႕ဖို႔ျမန္သြားတယ္။ အၿပိဳင္အဆိုင္ရွိမွ တိုးတက္တာျမန္တယ္။

အေမရိကန္သမၼတ ထရမ့္က ကာကြယ္ေဆးကို ေ႐ြးေကာက္ပြဲမတိုင္ခင္အခ်ိန္ကိုက္ အျမန္လိုခ်င္ေနတယ္။ ထရမ့္ဟာ လက္ဦးမႈယူၿပီးေဆးေတြ႕ၿပီလို႔ေၾကညာဖို႔ ႀကိဳးစားေနတာက်ိန္းေသတယ္။ တ႐ုတ္က ကမာၻမွာပထမဆုံးကာကြယ္ေဆးရသူျဖစ္ခ်င္တာရယ္၊ ထရမ့္ထက္အရင္ေၾကညာခ်င္တာရယ္ေၾကာင့္ တ႐ုတ္ကလည္း အရင္ထေၾကညာႏိုင္တယ္။

ျပႆနာက အဲ့လိုေၾကာင့္ အေမရိ ကန္ေရာ တ႐ုတ္ရဲ႕ကာကြယ္ေဆးေတြဟာ ေအာင္ျမင္ၿပီလို႔ေၾကညာၿပီးမွ တကယ္အသုံးမက်တဲ့ေဆးေတြ ျဖစ္သြားႏိုင္တယ္။ အဲ့ဒီအေၾကာင္းေဆာင္းပါးဖတ္ဖူးတယ္။ ပုံမွန္သြားေနၿပီး အဝယ္ေအာ္ဒါမ်ားမ်ားႀကိဳရထားတာက Oxford University နဲ႔ AstraZencea ရဲ႕ AZD1222 ေဆး။ Phase I – II အကူးေရာက္ေနၿပီ။ Phase 1 report မထြက္ေသးဘူး။ အဲ့ဒီေဆးကို အေမရိကန္က AstraZencea ပထမေၾကညာထားတဲ့ ထုတ္မယ့္ပမာဏနီးနီး ႀကိဳမွာထားတယ္။

AZD1222 သာမေအာင္ျမင္ရင္ အေမရိကန္ကေငြဆုံးမယ္။ ထရမ့္က plan B ျပင္ထားတဲ့သေဘာ။ အေမရိကန္သာမက အျခားႏိုင္ငံေတြလည္း ႀကိဳမွာထားၾကတယ္။ အဲ့ဒီ AZD1222 ေဆးအေပၚ ယုံၾကည္မႈရွိၾကပုံေပၚတယ္။ ဂ်ာမနီက BNT162 ေဆးကလည္း Phase I – II အကူးေရာက္ေနၿပီ။ Phase 1 report မထြက္ေသးဘူး။ တ႐ုတ္ျပည္ Sinovac Biotech ရဲ႕ ေဆးကလည္း Phase I – II အကူးေရာက္ေနၿပီ။ Phase 1 report မထြက္ေသးဘူး။ Inovio ရဲ႕ INO-4800 ကလည္း Phase I – II အကူးေရာက္ေနၿပီ။ Phase 1 report မထြက္ေသးဘူး။ တျခား Phase I – II အကူးေရာက္ေနတဲ့ တ႐ုတ္ေဆး ႏွစ္မ်ိဳးေလာက္ရွိေသးတယ္။

အေျခအေနကို သုံးသပ္ရရင္ ကာကြယ္ ေဆးကိစၥဟာ August – September လေလာက္မွာ တစ္ခုခုထူးမယ္။ ဒီႏွစ္အကုန္မွာ ေဆးတစ္ခုခုထြက္အၿပီးျဖစ္မယ္။ ေနာက္ႏွစ္ေမလေလာက္အတြင္းမွာ ခိုင္မာတဲ့ေဆးတစ္ခုခုေတာ့ထြက္မယ္။ က်ေနာ္တို႔နဲ႔ ဆိုင္တဲ့အပိုင္းကိုေျပာမယ္။

ကာကြယ္ေဆးထြက္လာရင္ က်ေနာ္တို႔လည္း ရႏိုင္ခြင့္ရွိ ဖို႔လိုတယ္။ ဘယ္ႏိုင္ငံကစထုတ္ထုတ္ သူ႔ႏိုင္ငံသားကို အရင္ဦးစားေပးမွာပဲ။ က်ေနာ္တို႔ရႏိုင္ဖို႔က ကိုယ္ပိုင္ေငြနဲ႔ ဝယ္ဖို႔တစ္နည္း၊ WHO နဲ႔ အလႈရွင္ႏိုင္ငံေတြဆီကေမွ်ာ္ရဖို႔ တစ္နည္း ႏွစ္နည္းရွိတယ္။

ကိုယ္ေတြက လုပ္လည္းမလုပ္ႏိုင္၊ သူမ်ားလုပ္ၿပီးသားကို ယူၿပီး ထုတ္လည္းမထုတ္ႏိုင္တာကိုး။ WHO က 8.1 ဘီလီယံဖိုး အလႈေငြထူေထာင္ေနတယ္။ ကာကြယ္ေဆးကို လူတိုင္းရႏိုင္ဖို႔က WHO ရဲ႕တာဝန္။ June လ 4 ရက္ေန႔က ကာကြယ္ေဆးကိစၥ ကမာၻ႔ 52 ႏိုင္ငံက မီတင္ထိုင္ၾကတယ္။

Global Alliance for Vaccines and Immunisation (GAVI) က ေဒၚလာ 8.8 ဘီလီယံဖိုး အလႈေငြစုေဆာင္းေနတယ္။ အဲ့ဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံေတြလည္း ခြဲတမ္းတစ္ခုနဲ႔ ရေတာ့ရမွာေသခ်ာတယ္။ ကိုယ့္ႏိုင္ငံထဲမွာ ကိုယ့္အားကိုယ္ကိုးၿပီးဝယ္ႏိုင္ဖို႔လည္း ေငြစုေဆာင္းထားရပါမယ္။ အထက္က တင္ျပခဲ့တာ ကာကြယ္ေဆးအတြက္ တိုးတက္မႈအေျခအေနနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ရရွိႏိုင္မႈကို တင္ျပခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ အခ်ိန္မရ လို႔ အေသးစိတ္မေရးျပႏိုင္တာ ခြင့္လႊတ္ပါ။

crd :