တ႐ုတ္ပီကင္းေစ်းႀကီး မွာ ကိုဗစ္ ကူးစက္မႈ ႐ုတ္တရက္ မ်ားျပားလာရျခင္း အေၾကာင္း အရင္း

တ႐ုတ္ပီကင္းေစ်းႀကီး မွာ ကိုဗစ္ ကူးစက္မႈ ႐ုတ္တရက္ မ်ားျပားလာရျခင္း အေၾကာင္း အရင္း

န္လ ၁၉ ရက္ေန႔ အထိ အဲ့ဒီေစ်းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကိုဗစ္ ေရာဂါသည္ ၁၈၃ ေယာက္ေတြ႕ထားၿပီးၿပီ။ တ႐ုတ္က အၿမဲတမ္း ကိုဗစ္ ေရာဂါသည္တြက္ရင္ ေရာဂါပိုးရွိၿပီး လကၡဏာမျပတဲ့သူေတြကို ထည့္မတြက္ေတာ့ တကယ္ဘယ္ေလာက္ရွိလဲ အတိအက်မသိရဘူး။ ျပည္ပကတင္သြင္းတဲ့ အသားေတြက ပိုးကူးလာတယ္ ထင္လို႔ နမူနာေပါင္း 15600 ကိုစစ္ေဆးတာ အားလုံး (negative) ပိုးမေတြ႕ဘူး။အဲ့ဒီေစ်းတန္းထဲ လိုက္စစ္ေတာ့ ပင္လယ္စာ၊ အမဲသားနဲ႔ သိုးသားဆိုင္ေတြမွာ အျခားေနရာေတြထက္ ပိုးေတြ႕တာပိုမ်ားေနတယ္။ ျဖစ္ရပ္က ဝူဟန္ေစ်းကို စစ္ေဆးတုန္းက နဲ႔တပုံစံထဲပဲ။ အဲ့ဒီတုန္းက ေတာတိရိစၦန္႐ိုင္းနဲ႔ ပင္လယ္စာဘက္ အတန္းေတြျဖစ္တဲ့ ေစ်းအေနာက္ဘက္အျခမ္းမွာေတြ႕တာမ်ားတယ္။

A butcher (R) chops pork meat at a market in Beijing on September 5, 2019. (Photo by STR / AFP) / China OUT (Photo credit should read STR/AFP/Getty Images)

စိုစြတ္ၿပီးအေအးဓာတ္မ်ားတဲ့ သားငါးေစ်းတန္းေတြ မွာ ကိုဗစ္ ပိုးပိုပြားတယ္ဆိုတဲ့သေဘာ။ ငါးကေနကူးတာလုံးဝ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး။ ငါးမွာ ဗိုင္းရပ္စ္ကူးေစမယ့္ receptor မရွိဘူး။ အခု ပီကင္းေစ်းကေတြ႕တဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္က ဥေရာပကေတြ႕တဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္နဲ႔ သေႏၶကြဲတူႏိုင္တယ္လို႔ဆိုေပမယ့္ မ်ိဳး႐ိုး စစ္ၾကည့္ေတာ့ အခုပီကင္းေစ်းက ဗိုင္းရပ္စ္က ပိုေစာေနတာကို ေတြ႕ရွိရတယ္။ အခုလို ပီကင္းေစ်းက ဗိုင္းရပ္စ္က ဥေရာပကေတြ႕တဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ထက္ အေဖ့ထက္သားတစ္လႀကီးေနတယ္ဆိုတာက ဥေရာပကလာတုန္းက ေရခဲ႐ိုက္ထားလို႔ mutation မျဖစ္တာလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ပီကင္းက ဗိုင္းရပ္စ္ကပိုေစာေနတယ္ဆိုကတည္းက ဥေရာပမွာ မျပန႔္ခင္ တ႐ုတ္မွာအရင္ကတည္းကရွိၿပီး ဥေရာပကတင္သြင္းတဲ့ အသားေတြက ကူးတာမျဖစ္ႏိုင္ဘူးလို႔ က်ေနာ္ယူဆပါတယ္။ အတိအက်ေတာ့ မေျပာႏိုင္ပါ။

အခုေလာေလာဆယ္ေတာ့ တ႐ုတ္က ျပည္ပအဝင္အသားေတြကို ေသခ်ာ စစ္ေဆးေနပါၿပီ။ တ႐ုတ္ကေစ်းမွာေတြ႕တယ္ၾကားေတာ့ ႏိုင္ငံအခ်ိဳ႕ကလည္း ျပည္ပက တင္သြင္းတဲ့အသားေတြကို လန႔္ျဖန႔္ၿပီးစစ္ေဆးကုန္ၾကပါတယ္။ အေရးႀကီးတဲ့အခ်က္က တ႐ုတ္ျပည္ အမ်ိဳးသားက်န္းမာေရးေကာ္မရွင္ရဲ႕ အႀကံေပးခ်က္က ေစ်းထဲမွာ အသား ကို ေရပိုက္ေခါင္းေအာက္ထားၿပီးေရဖြင့္ခ်ကာမေဆးသင့္ဘူး။ ပိုးပါရင္ အနား ပတ္ဝန္းက်င္ကို စင္ကုန္မွာစိုးလို႔တဲ့။ က်ေနာ္ကေတာ့ အဲ့ဒီအႀကံေပးခ်က္ကို သေဘာမတူပါ။ၾကာသပေတးေန႔က ေနာက္ဆုံးထုတ္ျပန္တဲ့ တ႐ုတ္ျပည္ ရဲ႕ Covid-19 ကာကြယ္ေရး ၫႊန္ၾကားခ်က္ထဲမွာ အသစ္ထပ္တိုးတယ္။ အသားစိမ္းငါးစိမ္းကိုင္ထားၿပီးရင္ လက္ကို ဆပ္ျပာ၊ ေရေႏြးပူတို႔နဲ႔အေသအခ်ာေဆးၿပီးရင္ လက္ကိုမ်က္စိနဲ႔ ႏွာေခါင္းတို႔ကိုမထိနဲ႔။ ၿပီးေတာ့ အသားငါးစိမ္းေတြကို ထပ္မကိုင္နဲ႔တဲ့။ အဲ့ဒီအခ်က္ကို သေဘာတူပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ကေစ်းေတြ မွာကေတာ့ ဘယ္လုပ္ႏိုင္ပါ့မလဲ။ အိမ္မွာေတာ့ လုပ္သင့္ပါတယ္။

Richard Myo Thant
19-June-2020

unicode

တရုတ်ပီကင်းစျေးကြီး မှာ ကိုဗစ် ကူးစက်မှု ရုတ်တရက် များပြားလာရခြင်း အကြောင်း အရင်း

န်လ ၁၉ ရက်နေ့ အထိ အဲ့ဒီစျေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကိုဗစ် ရောဂါသည် ၁၈၃ ယောက်တွေ့ထားပြီးပြီ။ တရုတ်က အမြဲတမ်း ကိုဗစ် ရောဂါသည်တွက်ရင် ရောဂါပိုးရှိပြီး လက္ခဏာမပြတဲ့သူတွေကို ထည့်မတွက်တော့ တကယ်ဘယ်လောက်ရှိလဲ အတိအကျမသိရဘူး။ ပြည်ပကတင်သွင်းတဲ့ အသားတွေက ပိုးကူးလာတယ် ထင်လို့ နမူနာပေါင်း 15600 ကိုစစ်ဆေးတာ အားလုံး (negative) ပိုးမတွေ့ဘူး။အဲ့ဒီစျေးတန်းထဲ လိုက်စစ်တော့ ပင်လယ်စာ၊ အမဲသားနဲ့ သိုးသားဆိုင်တွေမှာ အခြားနေရာတွေထက် ပိုးတွေ့တာပိုများနေတယ်။ ဖြစ်ရပ်က ဝူဟန်စျေးကို စစ်ဆေးတုန်းက နဲ့တပုံစံထဲပဲ။ အဲ့ဒီတုန်းက တောတိရိစ္ဆန်ရိုင်းနဲ့ ပင်လယ်စာဘက် အတန်းတွေဖြစ်တဲ့ စျေးအနောက်ဘက်အခြမ်းမှာတွေ့တာများတယ်။

FILE PHOTO: Customers wearing face masks buy pork meat at the Xinfadi wholesale market, as the country is hit by an outbreak of the novel coronavirus disease (COVID-19), in Beijing, China February 19, 2020. REUTERS/Tingshu Wang/File Photo (Newscom TagID: rtrltwelve063787.jpg) [Photo via Newscom]

စိုစွတ်ပြီးအအေးဓာတ်များတဲ့ သားငါးစျေးတန်းတွေ မှာ ကိုဗစ် ပိုးပိုပွားတယ်ဆိုတဲ့သဘော။ ငါးကနေကူးတာလုံးဝ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ငါးမှာ ဗိုင်းရပ်စ်ကူးစေမယ့် receptor မရှိဘူး။ အခု ပီကင်းစျေးကတွေ့တဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်က ဥရောပကတွေ့တဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်နဲ့ သန္ဓေကွဲတူနိုင်တယ်လို့ဆိုပေမယ့် မျိုးရိုး စစ်ကြည့်တော့ အခုပီကင်းစျေးက ဗိုင်းရပ်စ်က ပိုစောနေတာကို တွေ့ရှိရတယ်။ အခုလို ပီကင်းစျေးက ဗိုင်းရပ်စ်က ဥရောပကတွေ့တဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်ထက် အဖေ့ထက်သားတစ်လကြီးနေတယ်ဆိုတာက ဥရောပကလာတုန်းက ရေခဲရိုက်ထားလို့ mutation မဖြစ်တာလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ပီကင်းက ဗိုင်းရပ်စ်ကပိုစောနေတယ်ဆိုကတည်းက ဥရောပမှာ မပြန့်ခင် တရုတ်မှာအရင်ကတည်းကရှိပြီး ဥရောပကတင်သွင်းတဲ့ အသားတွေက ကူးတာမဖြစ်နိုင်ဘူးလို့ ကျနော်ယူဆပါတယ်။ အတိအကျတော့ မပြောနိုင်ပါ။

FILE PHOTO: Customers wearing face masks buy pork meat at the Xinfadi wholesale market, as the country is hit by an outbreak of the novel coronavirus disease (COVID-19), in Beijing, China February 19, 2020. REUTERS/Tingshu Wang/File Photo

အခုလောလောဆယ်တော့ တရုတ်က ပြည်ပအဝင်အသားတွေကို သေချာ စစ်ဆေးနေပါပြီ။ တရုတ်ကစျေးမှာတွေ့တယ်ကြားတော့ နိုင်ငံအချို့ကလည်း ပြည်ပက တင်သွင်းတဲ့အသားတွေကို လန့်ဖြန့်ပြီးစစ်ဆေးကုန်ကြပါတယ်။ အရေးကြီးတဲ့အချက်က တရုတ်ပြည် အမျိုးသားကျန်းမာရေးကော်မရှင်ရဲ့ အကြံပေးချက်က စျေးထဲမှာ အသား ကို ရေပိုက်ခေါင်းအောက်ထားပြီးရေဖွင့်ချကာမဆေးသင့်ဘူး။ ပိုးပါရင် အနား ပတ်ဝန်းကျင်ကို စင်ကုန်မှာစိုးလို့တဲ့။ ကျနော်ကတော့ အဲ့ဒီအကြံပေးချက်ကို သဘောမတူပါ။ကြာသပတေးနေ့က နောက်ဆုံးထုတ်ပြန်တဲ့ တရုတ်ပြည် ရဲ့ Covid-19 ကာကွယ်ရေး ညွှန်ကြားချက်ထဲမှာ အသစ်ထပ်တိုးတယ်။ အသားစိမ်းငါးစိမ်းကိုင်ထားပြီးရင် လက်ကို ဆပ်ပြာ၊ ရေနွေးပူတို့နဲ့အသေအချာဆေးပြီးရင် လက်ကိုမျက်စိနဲ့ နှာခေါင်းတို့ကိုမထိနဲ့။ ပြီးတော့ အသားငါးစိမ်းတွေကို ထပ်မကိုင်နဲ့တဲ့။ အဲ့ဒီအချက်ကို သဘောတူပါတယ်။ မြန်မာပြည်ကစျေးတွေ မှာကတော့ ဘယ်လုပ်နိုင်ပါ့မလဲ။ အိမ်မှာတော့ လုပ်သင့်ပါတယ်။

Richard Myo Thant
19-June-2020