ေက်ာင္းေတြ ျပန္ဖြင့္ဖို႕ ဆိုတာ ေရရွည္ မွာ အနည္းဆံုး ထိခိုက္ႏိုင္ တဲ့ “မ်ွတ တဲ့ စြန္႕စားမႈ” ပါတဲ့

ေက်ာင္းေတြ ျပန္ဖြင့္ဖို႕ ဆိုတာ ေရရွည္ မွာ အနည္းဆံုး ထိခိုက္ႏိုင္ တဲ့ “မ်ွတ တဲ့ စြန္႕စားမႈ” ပါတဲ့

ကိုဗစ္ကပ္ေရာဂါကာလအတြင္းမွာ ေက်ာင္းေတြ ျပန္ဖြင့္သင့္သလား…

ဒိန္းမတ္ႏိုင္ငံမွာ ေက်ာင္းေတြဟာ ပုံမွန္အသစ္နဲ႔ ျပန္ေနေနၾကပါၿပီ။ မတူညီတဲ့ အတန္းေတြက ေက်ာင္းသားေတြ အတြက္ သီးျခားဝင္ေပါက္ကေန ဝင္ၿပီး သက္ဆိုင္ရာ စာသင္ခန္းေတြကိုသြားဖို႔ တလမ္းသြားစနစ္ (one way system) ကို ဖန္တီးထားေပးျခင္းျဖင့္ ၎တို႔ဟာ ေလွကား၊ စၾကၤန္ေတြမွာ အျခားေက်ာင္းသားေတြနဲ႔ ထိေတြ႕မိမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ စာသင္ခန္းထဲေရာက္ၿပီးရင္လည္း ကေလးတေယာက္စီဟာ စာသင္ခုံ ၂ ခုံရမွာျဖစ္ၿပီး တေယာက္နဲ႔တေယာက္ ၂ မီတာ အကြာအေဝးမွာ ရွိေနမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ၿပီးေတာ့ သူတို႔အားလုံးဟာလည္း လက္ေဆးဖို႔ကို အမ်ားႀကီး အေလ့အက်င့္ ရေနပါၿပီ။ အားလပ္ခ်ိန္ေတြမွာေတာ့ ဒိန္းမတ္ရဲ႕ ေက်ာင္းဆရာ/ ဆရာမေတြက ကေလးေတြ ၂ မီတာစည္းကမ္းကို လိုက္နာမႈ ရွိ၊ မရွိ လိုက္စစ္ရပါတယ္။ သည္စနစ္အသစ္ဟာ စံျပျဖစ္တယ္လို႔ ဘယ္သူမွ ျငင္းခုန္ေနမွာ မဟုတ္ေပမယ့္ ဒါက အလုပ္ျဖစ္ပါတယ္။

သည္ကေန႔မွာေတာ့ ဘယ္လ္ဂ်ီယမ္ဟာ ဒိန္းမတ္လို လိုက္လုပ္ၿပီး တင္းၾကပ္တဲ့ စည္းကမ္းေတြ နဲ႔အတူ မူလတန္းနဲ႔ အလယ္တန္းေက်ာင္းေတြကို ျပန္ဖြင့္ေနပါၿပီ။ ဒါေပမဲ့ အျခားႏိုင္ငံေတြမွာ အထူးသျဖင့္ ျပင္သစ္နဲ႔ အဂၤလန္မွာေတာ့ ေက်ာင္းသားေတြ စာသင္ခန္းကို ျပန္လာဖို႔အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အျငင္းပြားေနၾကဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ၿဗိတိန္မွာ သမဂၢေတြနဲ႔ အစိုးရသိပၸံဆိုင္ရာ အႀကံေပးေတြအၾကား ေဆြးေႏြးမႈေတြ ကို ေသာၾကာေန႔က ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အစည္းအေဝးကေန ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြ မခ်မွတ္ႏိုင္ခဲ့သလို အစိုးရရဲ႕ အစီအစဥ္ေတြကို ေဝဖန္မႈေတြနဲ႔ အေျဖထက္ ေမးခြန္းထုတ္တာက ပိုမ်ားေနခဲ့ပါတယ္။

ဆရာ/ ဆရာမေတြဟာ ေက်ာင္းသားေတြအၾကား ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ျပန႔္ ပြားမႈကေန တျခားေက်ာင္းသားေတြ၊ မိသားစုဝင္ေတြကို ကူးစက္ေစမွာကို စိုးရိမ္ေနၾကပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ငယ္႐ြယ္တဲ့ကေလးေတြကို တဦးနဲ႔တဦး စိတ္ခ်ရတဲ့ ေဝးကြာတဲ့အေနအထား (safe distance) မွာ ထား ဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ဆိုၾကပါတယ္။

ယူေကအစိုးရဟာ စြန႔္စားမႈေတြရွိေၾကာင္း လက္ခံပါတယ္။ ကက္ဘိနက္ဝန္ႀကီးနဲ႔ ပညာေရးဝန္ႀကီးေဟာင္းျဖစ္သူ Michael Gove က ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္က ေျပာခဲ့ရာမွာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ လုံးဝ မကူးစက္ေစမယ့္ တခုတည္းေသာ နည္းလမ္းက အိမ္မွာပဲ လုံးလုံးလ်ားလ်ား ေနဖို႔ပဲ၊ တင္းၾကပ္မႈကေန နည္းနည္းေလ်ာ့တာနဲ႔ ကူးစက္ႏိုင္ေခ်က အၿမဲတမ္း ရွိေနတာပဲလို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။

ေက်ာင္းေတြက အႏၲရာယ္ကင္းတယ္လို႔ တခ်ိဳ႕က ေစာဒက တက္ၾကပါတယ္။ အမ်ိဳးသား ကာကြယ္ေဆးထိုးသုေတသနနဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးဌာနကေန နယူးေဆာက္ေဝးလ္စ္က ေက်ာင္းေတြမွာ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ စာတမ္းအရ ကေလးေတြဟာ ေက်ာင္းေတြမွာ သို႔မဟုတ္ လူထုထဲမွာ COVID-19 ေရာဂါ အဓိကျဖစ္ေအာင္ ေမာင္းႏွင္တဲ့ အုပ္စုမဟုတ္မပါဘူး။ ကေလးေတြကေန အခ်င္းခ်င္းကိုေရာ လူႀကီးေတြကိုပါ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈက အကန႔္အသတ္နဲ႔ပဲ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အဆိုပါအဖြဲ႕ရဲ႕ ေတြ႕ရွိခ်က္ေတြဟာ အျခားေလ့လာခ်က္ စာတမ္းေတြနဲ႔ တူညီပါတယ္။ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္အသစ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အခ်က္ အလက္ေတြ၊ သက္ေသအေထာက္အထားေတြ အမ်ားႀကီး ရလာေပမယ့္ သည္ကေန႔အခ်ိန္ထိ အၿပီးသတ္အေျဖက မရေသးပါဘူး။

ဒါေပမဲ့ ႏိုင္ငံအားလုံးကေတာ့ ေက်ာင္းေတြကို ျပန္ဖြင့္ခြင့္ မျပဳေသးပါဘူး။ ဥပမာ- အီတလီက ေက်ာင္းသားေတြဟာ စက္တင္ဘာလအထိ ေက်ာင္းကို ျပန္မသြားႏိုင္ၾကပါဘူး။ ယူေကမွာေတာင္ ေျမာက္အိုင္ယာလန္နဲ႔ စေကာ့တလန္တို႔ဟာ အဂၤလန္ရဲ႕ လမ္းစဥ္ကိုမလိုက္ဘဲ ေႏြရာသီကုန္တဲ့အထိ ေစာင့္ဆိုင္းဖို႔ ေ႐ြးခ်ယ္ခဲ့ပါတယ္။

ေက်ာင္းေတြကို ျပန္မဖြင့္တဲ့ ကိစၥမွာလည္း အႏၲရာယ္နဲ႔ ထိခိုက္ႏိုင္ေခ်ေတြ ရွိပါတယ္။ စီးပြားေရးကို အရင္ဆုံး ၾကည့္ရေအာင္။ ေက်ာင္းေတြ ပိတ္ထားၿပီး ကေလးထိန္းဌာနေတြကလည္း ေစာင့္ေရွာက္မႈကို ကန႔္သတ္ထားမယ္ဆိုရင္ မိဘေတြဟာ အလုပ္ကို သြားဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္မွာ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ေလ့လာခ်က္အရ အေမရိကန္မွာ ေက်ာင္းေတြနဲ႔ ကေလးထိန္းဌာနေတြကို ၁ လ ပိတ္ထားရင္ ကုန္က်စရိတ္က ဂ်ီဒီပီရဲ႕ ၀.၁-၀.၃% ရွိတယ္ဆိုပါတယ္။ ေက်ာင္းေတြကို ၾကာရွည္စြာ ပိတ္ထားျခင္းက နာလန္ထူဖို႔ရာမွာ အကူအညီ မျဖစ္ပါဘူး။

ၿပီးေတာ့ ေက်ာင္းေတြပိတ္ထားျခင္းက အဆင္းရဲဆုံးလူေတြကို အထိအနာေစဆုံး ျဖစ္ပါတယ္။ အခြင့္အလမ္း အနည္းဆုံး ကေလးေတြ၊ အိမ္မွာ လိုအပ္တဲ့ အေထာက္အပံ့ အၿမဲမရတဲ့ ကေလးေတြဟာ အျမင့္ဆုံးကေန ျပဳတ္က်လာသလို အထိနာေစပါတယ္။ သူတို႔ဟာ ျမန္ႏႈန္းျမင့္အင္တာနက္၊ ကြန္ပ်ဴတာ၊ စာအုပ္ေတြနဲ႔ မိဘေတြဆီက အကူအညီ မရတဲ့ ကေလးေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေက်ာင္းတြင္း အာဟာရ ေကြၽးေမြးမႈဆိုတာ ရွိပါတယ္။ ဆင္းရဲတဲ့ ကေလးေတြ အာဟာရျဖည့္တင္းဖို႔အတြက္ ေက်ာင္းကေန ေထာက္ပံ့တဲ့ အစားအစာျဖစ္ၿပီး ေက်ာင္းပိတ္ထားရင္ အဲဒါေတြ မရႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။

သည္ေနရာမွာ လြယ္ကူတဲ့ အေျဖက မရွိပါဘူး။ ေက်ာင္းေတြျပန္ဖြင့္ဖို႔ကလည္း စြန႔္စားမႈ လို႔ ဆိုႏိုင္ေပမယ့္ အဲဒါက (ေရရွည္မွာ) အနည္းဆုံး ထိခိုက္ႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းျဖစ္တဲ့အတြက္ မွ်တတဲ့စြန႔္စားမႈလို႔ ဆိုရမွာပါ။

Darren McCaffrey ေရးသားတဲ့ Analysis: Should children go back to school during a pandemic? ကို ျပန္ဆိုပါတယ္။

Su Su Lin