တ႐ုတ္ ျပည္သူေတြ ဂုဏ္မယူ ခဲ့တဲ့ ယန္ဇီျမစ္ ေပၚက ျမစ္က်ဥ္း သုံးသြယ္ ေရကာတာႀကီး (Three Gorges Dam) က်ိဳးေပါက္ခဲ့ပါလွ်င္

ျမစ္က်ဥ္း သုံးသြယ္ ေရကာတာႀကီး က်ိဳးေပါက္ ခဲ့ၿပီးတဲ့ ေနာက္ မီတာ ၁၀၀ နီးပါး ျမင့္တဲ့ေရထရံႀကီး ႐ုတ္တရက္ေပၚလာ မယ္။ ျမစ္ႏွစ္ဖက္စလုံး မွာ မတ္ေစာက္တဲ့ ေတာင္တန္းေတြရွိေန တာေၾကာင့္ ေရေတြက ေဘးဘက္ ကို မျဖန႔္ၾကက္ႏိုင္ပါ ။ ဒီအဆင့္ မွာ ေရလႊမ္းမိုးမႈႏႈန္းဟာ တစ္နာရီ မွာ ကီလိုမီတာ ၁၀၀ ေက်ာ္သြား လိမ့္မယ္။

ေရကာတာႀကီး နဲ႔ ကီလိုမီတာ ၅၀ ပဲကြာေဝးတာက Yichang ဆိုတဲ့ အနိမ့္ပိုင္းၿမိဳ႕ ..။ ဒါေၾကာင့္ ဆည္က်ိဳးၿပီးမိနစ္ ၃၀ အတြင္း အျမင့္ ၂၀ မီတာရွိတဲ့ လႈိင္းႀကီးေတြဟာ တစ္နာရီ ၇၀ ကီလိုမီတာႏႈန္းနဲ႔ Yichang ၿမိဳ႕နယ္ကို ျမႇဳပ္ႏွံပစ္လိုက္မယ္။ ေရေတြ ဟာ Yichang ကိုသိမ္းပိုက္ၿပီးတဲ့အခါမွာ ယန္ဇီျမစ္တစ္ေလွ်ာက္ဆက္လက္စီးသြားၿပီး ေဘးက ၿမိဳ႕ေတြကိုဆက္လက္ ႏွစ္ျမႇဳပ္သြား မွာျဖစ္တယ္ ။ ေရအရွိန္က တစ္နာရီ ကီလို ၆၀ ႏႈန္းနဲ႔ျဖစ္တယ္ ။ ဒီအဆင့္မွာေရႀကီးမႈ ရဲ႕ ေရနံရံ အျမင့္ဟာ ၁၅ မီတာကေန ၂၀ မီတာတဲ့ ။

ၿပီးရင္ Yidu ၿမိဳ႕ကိုေရလႊမ္း မိုးၿပီး ေနာက္ပိုင္း ေရေတြဟာ ခ်ိဳင့္ဝွမ္းေတြ၊ လြင္ျပင္ေတြဆီ ဆက္ၿပီးစီးဝင္သြားၾက..။ ေရေတြဟာ ေဒသတစ္ခုလုံးကို ပန္ကာကဲ့သို႔ပုံစံနဲ႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားမွာျဖစ္တယ္။ ၿပီးရင္ Yidu ၿမိဳ႕လည္းေရေအာက္ေရာက္ မယ္ ။ ေဘးက ေျမျပန႔္ေဒေသေတြဆီကို အျမင့္ ၈ မီတာ နဲ႔ တစ္နာရီ ၂၅ ကီလိုမီတာႏႈန္းနဲ႔ ေရဆက္လႊမ္းမယ္။ ယန္ဇီျမစ္နဲ႔ဆက္ေနတဲ့ အဓိကျမစ္သြယ္လမ္းေၾကာင္းမွာေတာ့ တစ္နာရီ ၃၅ ကီလိုမီတာႏႈန္းနဲ႔ ဆက္ၿပီးေရႀကီးမယ္ ။ ေဒါသႀကီးေန တဲ့ ေရနံရံႀကီးဟာ Jingzhou ၿမိဳ႕ နဲ႔ အဓိကလမ္းေၾကာင္းကိုျဖတ္ၿပီး ဝူဟန္ၿမိဳ႕ (Wuhan) ကိုတိုက္႐ိုက္ေရာက္သြားမယ္။

ေရကာတာၿပိဳၿပီး ၅ နာရီအၾကာမွာ ျမစ္ေအာက္ဘက္ က Yueyang ၿမိဳ႕ကိုေရလႊမ္းမိုး လိမ့္မယ္ ။ ေလ့လာမႈအရ Yueyang ၿမိဳ႕ဟာ ၅ မီတာ အျမင့္အထိ ေရေတြဖုံးလႊမ္း သြားမယ္။ ဒါေပမဲ့ ၿမိဳ႕အနားမွာ ရွိတဲ့ Donging Lake က ေရႀကီးမႈအခ်ိဳ႕ကို သက္သာေစႏိုင္။ ေရကာတာၿပိဳ က်ၿပီး ၁၀ နာရီအၾကာမွာ ဝူဟန္ၿမိဳ႕ ေရႀကီးမႈဒဏ္ကို အလူးအလွိမ့္ခံ ရလိမ့္မယ္။ ၇ မီတာျမင့္တဲ့ ေရထရံႀကီးဟာ ဝူဟန္ကိုဖုံးလိမ့္မယ္။ ဝူဟန္ၿမိဳ႕ ကုန္းျမင့္ေပၚက ရပ္ကြက္အခ်ိဳ႕ပဲ သက္သာၿပီး အျခားအစိတ္အပိုင္းေတြဟာ ၅ မီတာ ေရလႊမ္းမိုးမယ္။ အဲ့ဒီေနာက္ေရေတြဟာ အေရွ႕ဘက္ ကီလိုမီတာ ၇၀၀ ေဝးတဲ့ Hong Lake ေရာက္ရင္ေတာ့ အရွိန္က်သြားမယ္။

ဒါဟာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ရဲ႕ ျမစ္က်ဥ္းသုံးသြယ္ ေရကာတာႀကီး က်ိဳးေပါက္ ခဲ့လွ်င္.. ဆိုတဲ့ေခါင္းစဥ္ နဲ႔ ဗီဒီယိုတစ္ခုထဲ မွာပါတဲ့ အေၾကာင္း အရာေတြပါ။ ဗီဒီယိုက “ ေရကာတာၿပိဳၿပီးတာနဲ႔” ဆိုတဲ့စကားလုံးေပၚလာၿပီး ေရဖိအားေၾကာင့္ ေရကာတာၿပိဳကြဲသြားတာ ကိုျပထားတာ အံ့ဩဖြယ္။ အခုတေလာ တ႐ုတ္ျပည္ဆို ရွယ္မီဒီယာေတြ မွာ လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ပ်ံ႕ႏွံ႔လာခဲ့..။ အဲ့ဒီဗီဒီယို ဟာ တုန္လႈပ္ေန တဲ့ တ႐ုတ္ျပည္ေတာင္ပိုင္းကလူေတြ၊ ဟူေပျပည္န ယ္၊ ၿပီးေတာ့ ဟူေပျပည္နယ္ ရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္ ဝူဟန္ၿမိဳ႕သားေတြကို စိတ္ေခ်ာက္ခ်ားေစခဲ့ေပါ့..။ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ စိတ္​ေခ်ာက္ခ်ားေနတဲ့ လူေတြဟာ ေရးေဘးသင့္ မွာ ထပ္ေၾကာက္ေနရၿပီ..။

Three Gorges Dam Visit on Yangtze River

ဘာ့ေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ အခုတေလာ အာရွတိုက္ရဲ႕ အရွည္လ်ားဆုံးျမစ္ျဖစ္တဲ့ တ႐ုတ္ျပည္ရဲ႕ ယန္ဇီျမစ္ (Yangtze River) အထက္ပိုင္းမွာ မိုးေတြသည္းေနတယ္ေလ။ ဒီႏွစ္တ႐ုတ္ျပည္မွာ မိုးႀကီး၊ ေရႀကီးတာမွ အရမ္းပဲ ။ ၁၉၆၁ ခုႏွစ္ ကစၿပီးျပန္ၾကည့္ရင္ အျပင္းထန္ အဆိုး႐ြားဆုံးပဲတဲ့ ။ ဇြန္လကတည္းက မိုးေတြသည္းေန တာ။ ယန္ဇီျမစ္ႀကီး ေရလွ်ံေနၿပီ..။ ယန္ဇီျမစ္ ရဲ႕ ျမစ္လက္တက္ေတြ နဲ႔ ျမစ္ဆုံဆည္ႀကီးမွာ လႈိင္းလုံးေတြ ဝုန္းဒိုင္းႀကဲေနတယ္..။ ယန္ဇီျမစ္ဟာ တ႐ုတ္သမိုင္း၊ ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ စီးပြားေရးေတြမွာ သိပ္အေရး ပါတဲ့ ျမစ္တစ္စင္းေပါ့ ။ ၿပီးေတာ့ ျမစ္က်ဥ္းသုံးသြယ္ ေရကာတာ၊ ျမစ္ဆုံ ဆည္ႀကီး..။

ယန္ဇီျမစ္ထဲ မွာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂၅ ဘီလီယံ အကုန္ခံၿပီးေဆာက္ထား တဲ့ ျမစ္က်ဥ္းသုံးသြယ္ ေရကာတာ (Three Gorges Dam 三峡大坝 ) ဆည္ႀကီး ရွိတယ္ေလ။ အဲ့ဒီေရကာတာကို တ႐ုတ္ေတြက ၂၀၀၆ ခုႏွစ္မွာ အၿပီးေဆာက္ခဲ့တာေပါ့။ အဲ့ဒီေရကာတာဟာ ယန္ဇီျမစ္ထဲမွာရွိၿပီး လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား total capacity (22,500 MW) ထုတ္ေပးႏိုင္တဲ့ ကမာၻ႔အႀကီးမားဆုံးေရအားလွ်ပ္စစ္ စက္႐ုံႀကီးေပါ့။

ဒါတင္ပဲလား။ ျမစ္က်ဥ္း သုံးသြယ္ ေရကာတာႀကီးဟာ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားေပးတဲ့ အျပင္ ယန္ဇီျမစ္တေလွ်ာက္ ေရေၾကာင္းပို႔ေဆာင္ေရးစြမ္းအားကို ျမႇင့္တင္ေပးတယ္။ ၿပီးေတာ့ ျမစ္ေရႀကီးမႈေတြကိုလည္း ေလ်ာ့ပါးေစတယ္တဲ့ ။ မိုးရာသီမွာ ေရေတြေလွာင္ ထားၿပီး ေရရွားခ်ိန္မွာ လယ္သမားေတြအတြက္ ေရျပန္ထုတ္ေပးတဲ့ ေရကာတာႀကီး။ ယန္ဇီျမစ္ကိုအားထားၿပီး တ႐ုတ္တို႔ ေရကာတာႀကီးေဆာက္၊ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားေတြရ၊ လယ္သမားေတြလည္းေရေတြရေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ ဟူေပျပည္နယ္ (Hubei province) အမ်ားႀကီးတိုးတက္ ခမ္းနားလာခဲ့။ ဒါေၾကာင့္ အဲ့ဒီေရကာတာစီမံကိန္းဟာ ေဆာက္လုပ္ေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး ဘက္ေပါင္းစုံေအာင္ျမင္ေစ တဲ့ သမိုင္းဝင္စီမံကိန္းတစ္ခုလို႔ တ႐ုတ္အစိုးရက ဂုဏ္ယူခဲ့။

ဒါေပမဲ့ ေဒသခံ ဆင္းရဲသားျပည္သူေတြက ဂုဏ္ မယူၾကပါ ။ ျမစ္က်ဥ္းသုံးသြယ္ ေရကာတာႀကီးေၾကာင့္ လူဦးေရ ၁.၃ သန္းရဲ႕ ေမြးရာဌာေန ကို စြန႔္ခြာၿပီး မ်က္ရည္စက္လက္နဲ႔ အျခားေနရာမ်ားသို႔ ေျပာင္းေ႐ႊ႕ခဲ့ရ..။ လူေနရပ္ကြက္ေတြ ေပ်ာက္ဆုံးခဲ့ရတာတင္ ပဲလား။ ယန္ဇီျမစ္ကမ္းေဘးတစ္ေလွ်ာက္က ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္ေတြ၊ ေျမၿပိဳျခင္း စတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္အေျပာင္း အလဲ အႏၲရာယ္က ပိုမိုႀကီးမားလာခဲ့ ။ ျမစ္ကိုကာၿပီးေဆာက္ထား တဲ့ ေရကာတာမို႔ ေရကာတာႀကီး က်ိဳးသြားရင္ ေရေတြ အင္ နဲ႔ အားနဲ႔ ၿမိဳ႕ေတြထဲဝင္လာေတာ့ မယ္။ လူခ်မ္းသာေတြ ပိုခ်မ္းသာဖို႔ အတြက္ လူဆင္းရဲေတြ အသက္၊ေသြး၊ ေခြၽးေပးဆပ္ရတာ ဓမၼတာပဲ မဟုတ္လား။

ဒါ ဇြန္လကတည္း က စခဲ့တာ ။ ဟုတ္ပါတယ္။ ယန္ဇီျမစ္ ၊ ဟူအိုင္ (Huai) ျမစ္၊ ျမစ္ဝါျမစ္ (Yellow River) ေတြေတာက္ေလွ်ာက္မွာ ရွိေနတဲ့ ျပည္နယ္ ၂၇ ခုမွာ ေရႀကီးေနတာ ဇြန္လကတည္းကပါ။ ဒါဟာ ႏွစ္တိုင္းႏွစ္တိုင္း မိုးရာသီမွာ ေရႀကီးေနက်ဆိုေပမဲ့ ဒီႏွစ္ ၂၀၂၀ က မတူဘူး။ ၁၉၅၄ ခုႏွစ္တုန္း ကလည္း ဒီအခ်ိန္ပဲ အႀကီးအက်ယ္ ေရႀကီး လိုက္ေသး။ အဲ့ဒီတုန္းက ဇြန္လကတည္း က ေရႀကီးလိုက္တာ စက္တင္ဘာ အထိေအာင္ပဲ ။ ၁၉၅၄ က ေရႀကီးမႈေၾကာင့္ ေသဆုံးသူလူဦးေရဟာ ၃၃၀၀၀ ဝန္းက်င္ရွိတယ္။

ယန္ဇီျမစ္ဟာ ေရႀကီးၿပီ ဆို အႀကီး အက်ယ္ဒုကၡေပးတာေလ။ ျမစ္ကမ္းပါးေတြၿဖိဳခဲ့ေတာ့ ပိုဆိုးၿပီေပါ့..။ အခုေတာ့ေရေတြကိုကာထားတဲ့ ျမစ္က်ဥ္းသုံးသြယ္ ေရကာတာႀကီး ခံႏိုင္ရည္ရွိပါ့ဦးမလားလို႔ တ႐ုတ္ျပည္သူတို႔ စိတ္ပူေနၾကၿပီ။ လြန္ခဲ့တဲ့ရက္အနည္းငယ္က ေရဖိအားႀကီးမားတာမို႔ ျမစ္ဆုံဆည္သုံးခုစလုံးရဲ႕ အေဆာက္အအုံေတြ ပုံပ်က္ေနၿပီကိုး။ ေရကာတာႀကီးက ဟိုက႐ြဲ႕၊ ဒီကေပါက္..။

ေရကာတာႀကီးကို အေသအခ်ာ အခိုင္အမာေရာေဆာက္ခဲ့ ရဲ႕လားလို႔ တ႐ုတ္ျပည္သူ တို႔ သံသယဝင္ၾက..။ အဲ့ဒိေရကာတာႀကီး မွာ ကမာၻကို အသိမေပးတဲ့လႈိ႕ဝွက္ခ်က္ေတြရွိတယ္။ သိပ္ေၾကာက္စရာေကာင္းတယ္လို႔ ဆိုတယ္။ ျမစ္က်ဥ္းသုံးသြယ္ ေရကာတာႀကီး က်ိဳးေပါက္ ခဲ့ရင္ ဘာေတြျဖစ္မလဲဆိုတာ ျပထားတဲ့ဗီဒီယိုဟာ တ႐ုတ္ျပည္သူေတြကို သတိေပးေနၿပီ။ အဲ့ဒီ ဗီဒီယိုဟာ ေရကာတာႀကီးၿပိဳက်ရင္ ျဖစ္ေပၚလာမယ့္ အႀကီးအက်ယ္ေရႀကီးမႈကိုပုံေဖာ္ထားတယ္။ ဗီဒီယိုမွာ ေရလႊမ္းမိုးရင္ ေရေတြဖုံးမယ့္ လမ္းေၾကာင္းကိုေဖာ္ျပထားတယ္။ ဝူဟန္ၿမိဳ႕ ေရလႊမ္းမိုးမႈရဲ႕ အျမန္ႏႈန္းနဲ႔ အတိမ္အနက္ကို ခန႔္မွန္းထားတယ္။

ဗီဒီယိုအရ ေရကာတာႀကီးၿပိဳက်ရင္ ျဖစ္လာ မယ့္ ဆိုးက်ိဳးေတြက ေရကာတာႀကီးမရွိခင္ ၁၉၅၄ ခုႏွစ္ထက္ အဆေပါင္းမ်ားစြာ ေၾကာက္စရာေကာင္းေနတယ္။ ျမစ္က်ဥ္းသုံးသြယ္ေရကာတာ ဆည္ႀကီး အေျခအေန မေကာင္း၊ ၿပိဳေတာ့မယ္ လို႔ ကမာၻအရပ္ရပ္က ခန႔္မွန္းေနၾကၿပီ။ အလြန္ အႏၲရယ္မ်ားေနၿပီ..။ တ႐ုတ္အေရးေပၚစီမံခန႔္ခြဲေရးဝန္ႀကီးဌာနကေျပာ တာေတာ့ အခုေလာေလာဆယ္ ျပည္နယ္ေပါင္းတစ္ဒါဇင္ေက်ာ္က လူေပါင္းသန္း ၄၀ ခန႔္ေရေဘးသင့္ေနတယ္တဲ့။ ေရႀကီးတဲ့အတြက္ ဇူလိုင္ ၁၂ ရက္အထိ ယြမ္ ဘီလီယံ ၈၀ (ေဒၚလာ ၁၁.၅ ဘီလီယံ) စီးပြါးေရး တိုက္႐ိုက္ပ်က္စီးခဲ့။အိုးအိမ္ေပါင္း ၂၈၀၀၀ ခန႔္ၿပိဳက်ခဲ့ၿပီး။ အိုးအိမ္မ်ားစြန႔္ခြါထြက္ေျပးရသူေတြလည္း သန္းေပါင္းမ်ားစြာ။ အနည္းဆုံးလူေပါင္း ၁၄၁ ေယာက္ေသဆုံး၊ ေပ်ာက္ဆုံး။

ဝူဟန္တဲ့။ ဝူဟန္ဆိုတဲ့နာမည္က ယန္ဇီျမစ္ ရဲ႕ ေျမာက္ဘက္ နဲ႔ ေတာင္ဘက္ျမစ္ကမ္းမွာ ရွိတဲ့ ၿမိဳ႕ေတာ္ ႏွစ္ခု ရဲ႕ အမည္ကို ေပါင္းစပ္ေခၚေဝၚထားတာျဖစ္ တယ္ ။ “ဝူ” ဆိုတဲ့အမည္က ယန္ဇီျမစ္ရဲ႕ ေတာင္ဘက္ကမ္း မွာ ရွိတဲ့ ဝူခ်န္ၿမိဳ႕..။ “ဟန္” ဆိုတဲ့ အမည္ကယန္ဇီျမစ္ ရဲ႕ ေျမာက္ ဘက္ကမ္းမွာ ရွိတဲ့ ဟန္ကိုးၿမိဳ႕..။ ယန္ဇီျမစ္ကိုခ်စ္တဲ့ ဝူဟန္ၿမိဳ႕ႀကီး ယန္ဇီျမစ္ရဲ႕ေအာက္မွာ အက်ည္းမတန္ေစ လိုပါ။

ယန္ဇီျမစ္ ရဲ႕ အထက္ မွာပဲ လွလွပပ အၿမဲရွိႏိုင္ ပါေစလို႔။

ေမ႐ႊမိုး (ကိုရီးယား)

July 25th,2020.

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

4 × three =