ကို႐ိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္ – ကေလးေတြ မွာ ဘာ့ေၾကာင့္ အျဖစ္နည္းတာလဲ?

ကို႐ိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္ – ကေလးေတြ မွာ ဘာ့ေၾကာင့္ အျဖစ္နည္းတာလဲ?

ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၅ ရက္ေန႔က တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ မွာ ေမြးကင္းစ ကေလးငယ္တစ္ဦး ေမြးၿပီးၿပီးခ်င္း နာရီ ၃၀ အၾကာမွာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ကူးစက္ခံထားရေၾကာင္း ေတြ႕ရွိခဲ့တယ္ ဆိုတဲ့ သတင္းက ကမာၻကို ပ်ံ႕သြားခဲ့ပါတယ္။

ဒါဟာ ေလာေလာဆယ္ လူ ၉၀၀ ေက်ာ္ ေသဆုံးခဲ့ၿပီး လူ ၄ ေသာင္းေက်ာ္ ေရာဂါ ကူးစက္ခဲ့တဲ့ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ျဖစ္ပြားမႈမွာ အသက္အငယ္ဆုံး ျဖစ္ပါတယ္။

ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ပိုးဟာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာ အဓိက ျဖစ္ပြားခဲ့တာ ျဖစ္ေပမဲ့ ႏိုင္ငံ ၃၀ ေက်ာ္မွာလည္း ေရာဂါကူးစက္ျဖစ္ပြားေနသူေတြ ရွိေနပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ကေလးငယ္ေတြထဲမွာေတာ့ ေရာဂါ ကူးစက္ခံရတာ သိပ္ကို နည္းပါးတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

အေမရိကန္ ေဆးပညာအဖြဲ႕ရဲ႕ ဂ်ာနယ္မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ ကို႐ိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ေရာဂါကူးစက္ ျဖစ္ပြားမႈအေၾကာင္း အခုေနာက္ဆုံး ေလ့လာခ်က္အသစ္ထဲမွာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ပိုး စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ဝူဟန္ၿမိဳ႕က ဂ်င္ယင္တန္ေဆး႐ုံမွာ ေဆးကုသခံေနသူ လူနာေတြကို စမ္းသပ္ေလ့လာထားခ်က္ေတြ ကို ၫႊန္းဆိုေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ကူးစက္ခံရသူ အားလုံး ရဲ႕ တစ္ဝက္ေက်ာ္ဟာ အသက္ ၄၀ နဲ႔ ၅၉ ႏွစ္အၾကား အ႐ြယ္ေတြ ျဖစ္ၿပီး လူနာ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ဟာ အသက္ ၃၉ ႏွစ္ေအာက္ အ႐ြယ္ေတြ ျဖစ္တာကို ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။

ကေလးငယ္ေလးေတြမွာ ေရာဂါ ကူးစက္တာကေတာ့ အေတာ္ေလး ရွားတယ္လို႔ ေလ့လာသူေတြက ဆိုပါတယ္။

ဘာ့ေၾကာင့္ ဒီလို ျဖစ္ရတာပါလဲ။

ကေလးေတြမွာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ကူးစက္ မႈနည္းပါး

ထင္ျမင္ယူဆခ်က္ေတြ အမ်ားႀကီး ရွိေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကေလးေတြမွာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ျဖစ္ပြားမႈ နည္းပါးတာ ဘာ့ေၾကာင့္လဲ ဆိုတာကို ကြၽမ္းက်င္သူ သိပၸံပညာရွင္ေတြအေနနဲ႔ တိက်တဲ့ အေျဖတစ္ခုကို အတည္မျပဳႏိုင္ေသးပါဘူး။

“ကေလးေတြ ေရာဂါကူးစက္ခံရမႈကေန ေရွာင္ရွားႏိုင္တာ ဒါမွမဟုတ္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ ဆိုးဆိုးဝါးဝါး မျဖစ္ၾကတာဟာ ဘယ္လိုအေၾကာင္းေၾကာင့္လဲ ဆိုတာ အတိအက် မသိရဘူး” လို႔ ရယ္ဒင္း တကၠသိုလ္က ေရာဂါပိုးမႊားေဗဒ ပါေမာကၡ အီယန္ဂ်ဳန္းစ္ က ဘီဘီစီကို ေျပာပါတယ္။

ဒါဟာ ကေလးေတြအေနနဲ႔ ဒီေရာဂါပိုး အေပ်ာ့စားမ်ိဳး ကူးစက္ ခံရတာ ျဖစ္ႏိုင္ၿပီး ေရာဂါျဖစ္ပြားတဲ့အဆင့္အထိ မေရာက္ခဲ့ဘဲ ဆရာဝန္ေတြဆီ သြားျပရေလာက္ေအာင္၊ ေဆး႐ုံတက္ရေလာက္ေအာင္ အထိ မျဖစ္ခဲ့တာေၾကာင့္လို႔ ယူဆရပါတယ္။

လန္ဒန္ေကာလိပ္ တကၠသိုလ္က ေဆးပညာဆိုင္ရာကထိက နက္သာလီ မက္ဒါေမာ့က ဒီအခ်က္ကို လက္ခံပါတယ္။

“အသက္ ၅ ႏွစ္ အထက္ ကေလးေတြနဲ႔ ဆယ္ေက်ာ္သက္အ႐ြယ္ေတြမွာ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေတြကို တြန္းလွန္ႏိုင္တဲ့ ကိုယ္ခံအားစနစ္ ရွိၾကပါတယ္၊ သူတို႔ ေရာဂါကူးစက္ခံရေကာင္း ခံရရင္ေတာင္ သိပ္မျပင္းတဲ့ ေရာဂါအမ်ိဳးအစား ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ ေရာဂါကူးစက္ခံရတဲ့ လကၡဏာ မျပတာလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္”လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

ကေလးငယ္ေတြမွာ ဒီလို ေရာဂါကူးစက္ခံရမႈနည္းတဲ့ ျဖစ္ရပ္တစ္ခု အရင္က ျဖစ္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္က တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာပဲ စခဲ့တဲ့ ဆားစ္လိုမ်ိဳး ကို႐ိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး လူ ၈၀၀ ေလာက္ ေသဆုံးခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီတုန္းကလည္း ကေလးငယ္ေတြ ေရာဂါ ကူးစက္ခံရမႈ သိသိသာသာ နည္းခဲ့ပါတယ္။

၂၀၀၇ ခုႏွစ္မွာ ကေလးသူငယ္ေတြမွာ ဆားစ္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈ ၁၃၅ ခု ရွိခဲ့တယ္ ဆိုတာကို အေမရိကန္ ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရးဌာန (CDC) က ကြၽမ္းက်င္သူေတြက ေဖာ္ထုတ္ေတြ႕ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေသဆုံးမႈ တစ္ခုမွ မျဖစ္ခဲ့ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏွစ္သစ္ကူး ေက်ာင္းပိတ္ရက္ေၾကာင့္ ကေလးေတြ ခံသာသြားခဲ့တာလား

ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး စျဖစ္ပြားခဲ့ခ်ိန္ဟာ ေက်ာင္းေတြ ပိတ္ထားခ်ိန္ ျဖစ္တာမို႔ ကေလးေတြဟာ လူႀကီးေတြေလာက္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးနဲ႔ သိပ္မထိေတြ႕ရတာေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ မက္ဒါေမာ့က ယူဆပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ျပည္နယ္ အားလုံးနီးပါးေလာက္မွာ စာသင္ေက်ာင္းေတြ ပိတ္ထားဖို႔ ဆုံးျဖတ္ခဲ့ၿပီး တခ်ိဳ႕ေက်ာင္းေတြဆို ေဖေဖာ္ဝါရီလ တစ္လလုံး ပိတ္ထားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အိမ္တစ္အိမ္မွာ တစ္ေယာက္ေယာက္ ေရာဂါ ျဖစ္ၿပီ ဆိုတာနဲ႔ လူႀကီးေတြက အဲဒီလူနာကို ျပဳစု ေစာင့္ေရွာက္ေလ့ရွိၿပီး ကေလးေတြကို တျခားတစ္ေနရာ ပို႔ထားေလ့ ရွိတတ္တယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

ေရာဂါပိုးေနာက္ထပ္ ျပန္႔ပြားၿပီး လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းမွာ ေရာဂါပိုးနဲ႔ ထိေတြ႕ရမယ့္ အႏၲရာယ္ ပိုမ်ားလာရင္ေတာ့ အေျခအေန ေျပာင္းသြားႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း ဒီဗိုင္းရပ္စ္ပိုး တစ္ဟုန္ထိုး ျပန္႔ပြားလာေနတဲ့ ေလာေလာဆယ္ အခ်ိန္ မွာေတာ့ ကေလးသူငယ္ေတြမွာ ေရာဂါကူးစက္မႈႏႈန္းကေတာ့ နည္းေနဆဲပါ။

ဆားစ္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈတုန္းကလည္း အသက္ ၁၂ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္ေတြ ေဆး႐ုံတက္ ေဆးကုသခံရမႈက နည္းပါးခဲ့တယ္ဆိုတာကို CDC ေလ့လာသူေတြ ေတြ႕ရွိခဲ့ပါတယ္။

ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးက ကေလးေတြထက္ လူႀကီးေတြအေပၚ ပိုဆိုးဆိုးဝါးဝါး ထိခိုက္ သလား။

ကေလး အနည္းအပါးမွာသာ ေရာဂါျဖစ္ခဲ့တယ္လို႔ အတည္ျပဳထားေပမဲ့လည္း ဒါဟာ ကေလးေတြဆီ ေရာဂါမေရာက္ခဲ့တာေၾကာင့္ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေဆးပညာ ကြၽမ္းက်င္သူေတြက ေျပာပါတယ္။

ပိုျဖစ္ႏိုင္ေျခ ရွိတာက ကေလးေတြထက္ လူႀကီးေတြမွာ ပိုဆိုးဆိုးဝါးဝါး ထိခိုက္ေလ့ ရွိတဲ့ ေရေက်ာက္လို ေရာဂါ အမ်ိဳးအစား အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ေရာဂါလည္း ပါဝင္လာေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကေလးေတြက ဒီလို ေရာဂါမ်ိဳးေတြလိုပဲ ကို႐ိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါပိုးကို ခံႏိုင္ရည္ ရွိတာေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ ကားဒစ္ဖ္ တကၠသိုလ္က ကူးစက္ေရာဂါ ကြၽမ္းက်င္သူတစ္ဦး ျဖစ္တဲ့ အင္ဒ႐ူး ဖရီးဒ္မန္ က ဘီဘီစီကို ေျပာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ေရာဂါလကၡဏာ မျပတဲ့ ကေလးေတြ၊ ေရာဂါ အေျခအေန သိပ္မျပင္းတဲ့ ကေလးေတြကို အာဏာပိုင္ေတြက မစမ္းသပ္တဲ့အတြက္ ကေလးေတြမွာ ဒီေရာဂါ မျဖစ္ဘူးဆိုၿပီး ေျပာတာမ်ိဳးလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

ေအာက္စဖို႔ဒ္တကၠသိုလ္ နဲ႔ အင္ပီးရီးယဲလ္ ေကာလိပ္ လန္ဒန္တကၠသိုလ္က ကပ္ေရာဂါဆိုးဆိုင္ရာ ကြၽမ္းက်င္သူ ခရစၥတဲလ္ ေဒၚနယ္လီ ကလည္း “ေဟာင္ေကာင္မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ဆားစ္ေရာဂါ အေထာက္အထားေတြကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ အဲဒီတုန္းက ကေလးငယ္ေတြမွာ ေရာဂါပိုး ဝင္ေရာက္မႈ နည္းတဲ့အတြက္ ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ မရွိတာ ျဖစ္တယ္လို႔ သူ႔ရဲ႕ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ေတြက ေကာက္ခ်က္ခ်ခဲ့ၾကေၾကာင္း” ေျပာပါတယ္။

အရင္ ေရာဂါအခံ ရွိေနမႈ

ဥပမာ ဆီးခ်ိဳ၊ ႏွလုံး စတဲ့ ေရာဂါမ်ိဳးေတြ အရင္ ကတည္းက ရွိထားႏွင့္ၿပီးသား လူႀကီးေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ ကိုယ္ခံအား စနစ္မွာ အားနည္းခ်ိဳ႕ယြင္း ေနတာေၾကာင့္ ဒီလို ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမ်ိဳးကို ခံႏိုင္ရည္ ပိုနည္းသြားႏိုင္ပါတယ္။

“က်န္းမာေရး ခ်ိဳ႕ယြင္းေနၿပီးသား ဒါမွမဟုတ္ သက္ဆိုး မရွည္ေတာ့မယ့္ သူေတြဟာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ေရာဂါရဲ႕ ရလဒ္တစ္ခုျဖစ္တဲ့ အဆုတ္အေအးမိ ေရာဂါေၾကာင့္ ကိုယ္ခံအားစနစ္ အားနည္းသြားႏိုင္ပါတယ္” လို႔ အီယန္ ဂ်ဳန္းစ္က ရွင္းျပပါတယ္။

“ဒါဟာ တုတ္ေကြးနဲ႔ တျခား အသက္ရႈလမ္းေၾကာင္း ဆိုင္ရာ ေရာဂါေတြနဲ႔လည္း ဆိုင္တယ္” လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

ဂ်င္ယင္တန္ ေဆး႐ုံမွာ စမ္းသပ္ေလ့လာခဲ့တဲ့ လူနာ တစ္ဝက္ေလာက္ဟာ နဂို နာတာရွည္ ေရာဂါ ရွိထားၿပီးသား လူေတြ ျဖစ္တယ္ဆိုတာကို ေတြ႕ရွိခဲ့ရပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ကေလးေတြဟာ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ျဖန္႔ျဖဴးတတ္ၾကသူေတြလို႔ သိထားၾကတယ္ မဟုတ္ပါလား။

ဟုတ္ပါတယ္။ တကယ္တမ္းမွာ ကေလးေတြဟာ ဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါ ပိုး ကူးလြယ္သူေတြ၊ ျပန္ျဖန္႔တတ္သူေတြ ျဖစ္ၿပီး ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ေလွ်ာက္ျဖန္႔တတ္တဲ့ မဟာပုဂၢိဳလ္ေတြ လို႔ေတာင္ သတ္မွတ္ခံရတတ္တယ္လို႔ အီယန္ ဂ်ဳန္းစ္က ေျပာပါတယ္။

အသက္ရႉလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါေတြကို အလြယ္တကူ ျဖန္႔ တတ္တယ္ ဆိုတာကို ကေလးထိန္းေက်ာင္းမွာ ေနတဲ့ ကေလးေတြရဲ႕ မိဘတိုင္း သိၾကမွာပါ လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

ဒီေတာ့ ေရာဂါကူးစက္ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ လူနာစာရင္းမွာ ကေလးအေတာ္မ်ားမ်ား ေတြ႕ရမယ္၊ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ပိုးသစ္နဲ႔ဆို ေသတဲ့ ကေလးေတြေတာင္ ရွိမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားၾကမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ လက္ရွိအေျခအေနမွာ ဒီလို မဟုတ္ပါဘူး။

ဒါဟာ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကို တြန္းလွန္ဖို႔ ကေလးမွာ ပိုအားေကာင္း တဲ့ ကိုယ္ခံအား စနစ္ ရွိေနလို႔ ဒါမွမဟုတ္ အဲဒီ ေရာဂါပိုးကိုယ္တိုင္ကိုက လူႀကီးေတြထက္စာရင္ ကေလးေတြမွာ ျဖစ္ပြားတဲ့အရွိန္ အားနည္းလို႔ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကေလးေတြအေနနဲ႔ က်န္းမာေရး ကုသခံဖို႔ မလိုဘဲ စမ္းသပ္မႈခံရတာမ်ိဳး လူနာစာရင္းထဲ ထည့္သြင္း ခံရတာမ်ိဳး မရွိတာ ျဖစ္ပါတယ္။

လက္ရွိ ေရာဂါျဖစ္ပြားေနမႈကို နားလည္သေဘာေပါက္ လာေအာင္ ပိုမိုေဆာင္႐ြက္ေနၿပီမို႔ ပိုရွင္းလင္း ျပတ္သားတဲ့ အေျဖတစ္ခု ေပၚထြက္လာဖို႔ ရွိပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း ေက်ာင္းေတြကို ပိတ္ထား တာမ်ိဳး၊ မိဘေတြက အကာ အကြယ္ေပး ျပဳစု ေစာင့္ေရွာက္တာမ်ိဳး လုပ္ျခင္းအားျဖင့္ ေရာဂါပိုး ကူးစက္မခံရေအာင္ ကေလးေတြကို ထိထိေရာက္ သီးသန္႔ခြဲထားဖို႔လည္း လိုအပ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါဆိုရင္ေတာ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ တဝန္းလုံးမွာ ကေလးငယ္ေတြ ေက်ာင္းေတြ ျပန္ဖြင့္တဲ့ အခ်ိန္ေရာက္လာတဲ့အခါ က်ရင္ေတာ့ ကေလးေတြမွာ ဒီဗိုင္း ရပ္စ္ပိုး ကူးစက္မႈ ဘာ့ေၾကာင့္ နည္းသလဲ ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ပိုမို သိလာရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

BBC Burmese