ျမန္မာတို႔ သတိ ထားရမယ့္ “ ေဆြမ်ိဳး ေပါက္ေဖာ္ ” ဆို တဲ့ စကား ေနာက္ ကြယ္ မွာ “သူခိုး ေသေဖာ္ညႇိ” တဲ့ ကစား ကြက္ႀကီး

” တာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္ မွာ ျဖစ္ေန တဲ့ စစ္ျမားဦး က ျမန္မာျပည္ ထဲကို သန္းလာပါၿပီး…ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ အေမရိကန္သံ႐ုံးကေန ေခတၱတာဝန္ယူထားတဲ့ ေဂ်ာ့အန္ဆယ္ဘယ္လီရဲ႕ အက္ေဆး တစ္ပုဒ္အေပၚ တ႐ုတ္ တို႔က ဆက္ဆက္ခါနာၿပီး ေနာက္တစ္ရက္ မွာပဲ တုံ႔ျပန္ ပါတယ္… စကားအသုံးအႏႈန္းက ေျပျပစ္ၿပီး အကိုးအကားလွေနတာ ကို ေတြ႕ရတယ္…

“ေဆြမ်ိဳး ေပါက္ေဖာ္ ဆက္ဆံေရး” “ဆင္စြယ္ မွန္ရင္ ပိုးမစားဘူး” ဆို တဲ့ သံတမန္ေရး အသုံးအႏႈန္းနဲ႔ စကားပုံေတြ ကို အသုံးျပဳသြားတာပဲ…တကယ္တမ္း တ႐ုတ္တို႔ အေန နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေပၚ တစ္ဆင့္ႏွိမ့္ထား တဲ့ middle kingdom အယူအဆနဲ႔ ေႂကြးၿမီေထာင္ေခ်ာက္ေတြ အသုံးျပဳၿပီး စီမံကိန္းနဲ႔ သယံဇာတ အေပၚေျပာင္သလင္း ခါေအာင္ လုပ္ေဆာင္ ခဲ့တာ ကိုေတာ့ မေဖာ္ျပခဲ့ဘူး…

ကိုဗစ္ကိစၥနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး တ႐ုတ္က ျမန္မာ ကို ကူညီေထာက္ ပံ့ေပးေနတဲ့ ကိစ ၥမွာ ျပည္သူလူထုနဲ႔အစိုးရ ကို ကူညီေထာက္ပံ့ေပးေန တာလား သို႔တည္း မဟုတ္ စစ္တပ္ကို ကူညီေထာက္ပံ့ေပးေနတာ လား ဆိုတာ ဧၿပီနဲ႔ေမလ မွာ တ႐ုတ္ေဆးဝါး အကူအညီေပးေရး အဖြဲ႕ေတြ စစ္တပ္ နဲ႔ပဲ ႏွစ္ပါးသြားခဲ့ တာကို ျမင္ခဲ့ရတယ္…

အသက္႐ူ စက္ေတြ၊ ႏွာေခါင္းစည္းကိစၥေတြ ကို အစိုးရကို ေပးအပ္ တာလား…စစ္တပ္ ကို ေပးအပ္တာလား ရွင္းရွင္းလင္းလင္းေဖာ္ျပ သင့္တယ္…ဧၿပီလမွာျမန္မာကိုCovid လႈိင္းစဝင္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ သံသယရွိလူနာေတြကို စစ္ေဆး မယ့္စက္ေတြ အတြက္ တ႐ုတ္က အကူ အညီမေပး တဲ့ အျပင္ နဂိုက တည္း က သည္စက္ေတြ ရွိေနတဲ့စစ္တပ္ကလည္း အနီေရာင္ အဆင့္ေရာက္မွ ကူညီမယ္ လို႔ ဆိုထားတဲ့ စကားလည္း ရွိ ခဲ့ တယ္…ဧၿပီလမွာ တ႐ုတ္က မူဆယ္နယ္စပ္ ၁၀၅မိုင္ဂိတ္ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးကို ပိတ္ခဲ့တဲ့အျပင္ တ႐ုတ္ျပည္ထဲမွာ ရွိ တဲ့ က်ပန္းလုပ္ေန တဲ့ ျမန္မာလုပ္သား ၂၀၀၀၀ ေက်ာ္ ကို ႏွင္ထုတ္ ခဲ့တယ္..

နယ္စပ္ကုန္ သြယ္ေရး ကို ပိတ္ခဲ့တဲ့အတြက္ ရာသီေပၚ သစ္သီးဝလံေတြ၊ ကုန္စိမ္းေတြ ပုပ္ၿပီး ျမန္မာကုန္သည္ေတြ၊ စိုက္ပ်ိဳးေရးၿခံပိုင္ရွင္ေတြ ထိခိုက္ဆုံးရႈံးနစ္နာခဲ့တာကို တ႐ုတ္ဘက္က စာနာေၾကာင္းမျပ ခဲ့တဲ့ အျပင္ “မ်က္ျဖဴဆိုက္ေလ၊ ဆရာႀကိဳက္ေလ”ဆိုတဲ့စကားပုံအတိုင္း ျပဳမႈခဲ့တာကို မ်က္စိပိတ္ နားပိတ္ေနရမွာေပါ့ဟုတ္လား… “ေဆြမ်ိဳး၊ ေပါက္ေဖာ္”ဆိုတဲ့စကားကို လႈိင္လႈိင္သုံးၿပီး အရပ္သား အစိုးရအေပၚ ေနာက္ေက်ာဓား နဲ႔ အႀကိမ္ႀကိ မ္ထိုးခဲ့တာ၊ ေျမနိမ့္ရာ လွံစိုက္တတ္ တဲ့ တ႐ုတ္ေတြ ရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ လကၡဏာလား ဆိုတာ ေျဖေပးေစခ်င္တယ္…

၂၀၂၀ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ ၁၆ ရက္ မွာ တ႐ုတ္အထူး ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႕ ဟာ တပ္ခ်ဳပ္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႕ဆုံၿပီးေနာက္မွာ ေဟာင္ေကာင္ေဒသ အမ်ိဳးသား လုံၿခဳံေရးဥပေဒၾကမ္းျပဌာန္းတာ၊ စင္က်န္းဝီဂါကိစၥ၊ ထိုင္ဝမ္နဲ႔ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္ျပင္ မွာ တ႐ုတ္ တို႔ လက္႐ုံးဆန႔္တန႔္မႈအေပၚ ျမန္မာဘက္က ေထာက္ခံသေဘာတူတဲ့ကိစၥမွာ အစိုးရအာေဘာ္ပါသေရာင္ လုပ္ခဲ့တာ အစိုးရအာဏာကို တမင္ေစာ္ကားတာသံတမန္ေရးခ်ိဳးေဖာက္တာ ကို ဇြန္လ ၁၈ ရက္ မွာ အေမရိကန္သံ႐ုံးယာယီတာဝန္ခံေဂ်ာ့အစၥဘယ္လီက ေဆာင္းပါးေရးၿပီး ထုတ္ျပန္တာကို နာေနၾကတာ မခ်ိမဆန႔္ပဲ… ဇူလိုင္၁၉ရက္ မွာ တ႐ုတ္သံ႐ုံးက ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ေပမယ့္ဓားသြားေပၚ က ပ်ားရည္စက္ေတြ ဆိုတာ ျမန္မာျပည္သူလူထု အားလုံးသိၾကတယ္…

“ေဆြမ်ိဳးေပါက္ေဖာ္”ဆိုတဲ့ စကားေနာက္ကြယ္ မွာ “သူခိုး ေသေဖာ္ညႇိ” တဲ့ ကစားကြက္ မ်ိဳးပဲ ျမင္မိတာ မဆန္းဘူး ထင္တယ္…

—ကခ်င္ျပည္နယ္ ဝိုင္းေမာ္ မွာ တစ္သ်ဴးငွက္ေပ်ာ စိုက္ခဲ့တဲ့ ကိစၥ၊ လက္ပံ ေတာင္းေတာင္နဲ႔ တေကာင္းေတာင္နီကယ္စီမံကိန္းေတြမွာ အရင္စစ္အစိုးရနဲ႔အျပင္
စစ္တစ္ပိုင္းေဘာင္းဘီခြၽတ္အစိုးရနဲ႔ ႏွစ္ရွည္စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုၿပီး သူခိုးေဈး သာသာေပး ခဲ့တာ ကို စာခ်ဳပ္ နဲ႔ အတိအက်ရွင္းျပဖူးပါ သလား…

-၂၀၀၆ ဒီဇင္ဘာ ၂၈ရက္ မွာ ျမန္မာစစ္ အစိုးရ နဲ႔ တ႐ုတ္ CIP တို႔ ခ်ဳပ္ဆို ခဲ့တဲ့ျမစ္ဆုံေရအားလွ် ပ္စစ္စီမံကိန္း ကို တ႐ုတ္CPIက ၈၅%၊ ျမန္မာ က ၁၅%ခ်ဳပ္ဆိုၿပီး တစ္ရက္ကို လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား MW6000ထုတ္မယ္ လို႔ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ၾကတယ္… တ႐ုတ္ကို လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ အားအကုန္ပို႔ၿပီး ျမန္မာက ဝယ္ယူခ်င္ရင္ေတာ့ ေပါက္ေဈးအတိုင္း ေရာင္းမယ္လို႔ ပါရွိတယ္… ျမန္မာကတစ္ႏွစ္လွ်င္ ကန္ေဒၚလာသန္း၅၀၀ရရွိမယ္ လို႔ ေဖာ္ျပထားၿပီး MoUထဲမွာ ဘယ္လိုႏႈန္းထားနဲ႔ အေပးအယူလုပ္ခဲ့တယ္ဆိုတာ ဖုံးကြယ္ထားတယ္…စာခ်ဳပ္ထဲမွာႏွစ္ရွည္ ၂၅+၃၀ = ၅၅ႏွစ္အထိ ခ်ဳပ္ဆိုထားတာ ႏိုင္ငံတကာစာခ်ဳပ္ စည္းကမ္း နဲ႔ မညီဘူး…

အရပ္သားျပည္သူလူထုနဲ႔တတ္သိ ပညာရွင္ေတြက ျမစ္ဆုံ စီမံကိန္း ကို ျပင္းျပင္း ထန္ထန္ ကန႔္ကြက္ခဲ့ လို႔ ၂၀၁၁ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ၃၀ရက္ေန႔မွာ ဦးသိန္းစိန္က ယာယီရပ္ဆိုင္းခဲ့တယ္… ရပ္ဆိုင္းခဲ့တဲ့အတြက္ တစ္ႏွစ္ကို ကန္ေဒၚလာ သန္း ၅၀ တ႐ုတ္ ကို ေပးခဲ့ ရတယ္… ၂၀၁၉ ဇန္နဝါရီလ မွာ တ႐ုတ္ဘက္က ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းကို ျပန္စဖို႔ တ႐ုတ္သံအမတ္ဟုန္လွ်ံ(ယခုေျပာင္းေ႐ႊ႕)က ကခ်င္ေခါင္းေဆာင္ေတြ နဲ႔ သေဘာတယ္ ဆိုၿပီး ျမစ္ဆုံျပန္စဖို႔ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တယ္… ေနာက္တစ္ႀကိမ္ျပည္သူလူထုကထပ္ကန႔္ကြက္ခဲ့ၿပီး ေလ်ာ္ေၾကးေပးမယ္ လို႔ တုံ႔ျပန္တဲ့ အခါ မွာ တ႐ုတ္CPIရဲ႕Options သုံးခု ထြက္လာ ခဲ့တယ္…
“ေဆြမ်ိဳး ေပါက္ေဖာ္ ဆက္ဆံေရး”

ကန္ေဒၚလာ၃.၆ဘီလီယံတန္ ျမစ္ဆုံစီမံကိန္း ကို ဆက္လုပ္မယ္ ဆိုရင္ ျမန္မာက တစ္ႏွစ္ကို ေဒၚလာသန္း ၅၀၀ ရမယ္… ဆက္ၿပီး ရပ္ဆိုင္းမယ္ဆိုရင္ တစ္ႏွစ္ကို ေဒၚလာသန္း၅၀ တ႐ုတ္ကို ႏွစ္စဥ္ေပးေနရမယ္… ေလ်ာ္ေၾကးေပး ဖ်က္သိမ္းမယ္ဆိုရင္ တ႐ုတ္ကို ေဒၚလာသန္း၈၀၀ေပး ေဆာင္ရမယ္…

အပိုင္ခ်ည္ၿပီး ၊ တုပ္ၿပီးသား ကိစၥ…မိေအး အခါခါ နစ္နာရမယ့္အျဖစ္မ်ိဳးကိုလုပ္ေဆာင္ခဲ့တယ္… ဧရာဝတီျမစ္ကို ထိပ္ပိုင္းကေနစၿပီး ျမစ္ဆုံဆည္လိုစီမံကိန္းရခု တည္ေဆာက္ၿပီး ပုံမွန္လွ်ပ္စစ္ထုတ္ၿပီး တ႐ုတ္ကို ေပးပို႔မယ့္ အႀကံ အစည္ အျပင္ ႏိုင္ငံေရးအရလို အပ္ရင္ ေရထိန္း တံခါးေတြ ဖြင့္ၿပီး ျမန္မာျပည္ကို ေရထဲနစ္ျမဳပ္ သတ္မယ့္ အႀကံအစည္…

ျမစ္ဆုံစီမံကိန္း ကို စတင္လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ အခ်ိန္ မွာ တ႐ုတ္တို႔က Rare Earth Elements ေတြပါ တူးေဖာ္ထုတ္လုပ္ခဲ့ၿပီး၊ ကမာၻရဲ႕ Rare earth elementsေတြရဲ႕ ၈၀ရာခိုင္ႏႈန္းကို ခ်ဳပ္ကိုင္ ထားတယ္… စရိတ္စကသက္သာၿပီး သက္သာတဲ့ေဈးႏႈန္း(သူခိုးေဈးသာသာ)ရတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ တ႐ုတ္ဟာ ရွားပါးသဲေျမ(REE)ေဈးႏႈန္းနဲ႔ ကမာၻကို ခ်ဳပ္ကိုင္ဖို႔ႀကိဳးစားလာခဲ့တယ္… ၂၀၁၉ ေမလကုန္သြယ္ေရး စစ္ပြဲ မွာ တ႐ုတ္က USကို REEနဲ႔ တိုက္ခိုက္ဖို႔ႀကိဳးစားခ်ိန္မွာအေမရိကန္ကလည္း REEကို အေလာတႀကီးျပန္ထုတ္ဖို႔ စိုင္းျပင္ခဲ့ရတယ္…အခ်ိန္မွီျပန္ထုတ္ဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့တာေၾကာင့္ လည္း တ႐ုတ္အႀကံ အစည္ သဲထဲေရသြန္ျဖစ္ခဲ့ ရတယ္…

ဗိုလ္တင္ေအာင္ျမင့္ဦး(ရွစ္လုံး) အမိုက္ခံ လက္မွတ္ေရး ထိုးထား တဲ့ ျမစ္ဆုံစာခ်ဳပ္ အရ အရပ္သား အစိုးရ တက္လာခ်ိန္မွာ တ႐ုတ္ဘက္ကေန စာခ်ဳပ္ျပၿပီး ဆက္လုပ္မယ့္ အစီအစဥ္ကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေန နဲ႔ အခ်ိန္ဆြဲ႐ုံကလြဲၿပီး ျပတ္ျပတ္ သားသား ေျဖရွင္းလို႔မရခဲ့ဘူး… ရွည့္လည္း ေလွ်ာက္သာ၊ ပ်ားလည္း စြဲသာ(Let’s lives its let live) ပုံစံမ်ိဳးသာ ၾကည့္ေနခဲ့ရတယ္… တ႐ုတ္ဘက္က ဆက္တိုးမယ္ႀကံရင္ေတာ့ ႏိုင္ငံတကာကို ခ်ျပၿပီး သည္လို ေမာင္ပိုင္စီးထား တဲ့ စာခ်ဳပ္ကို လွစ္ဟျပလိုက္႐ုံပဲ…

၂၀၂၀ခုႏွစ္ ဇူလိုင္၂ရက္ေန႔မွာ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန႔္ေဒသ၊ ဆိပ္မူေက်း႐ြာအုပ္စု ေဝွခါေက်း႐ြာမွာျဖစ္တဲ့ ေမွာ္ထဲမွာ ႏြံကန္ေပါက္က်ၿပီး ေျမၿပိဳမႈျဖစ္ပြားခဲ့တယ္…ေသဆုံးသူ ၁၇၂ဦးရွိခဲ့ၿပီး ဒဏ္ရာရသူ၅၄ဦးျဖစ္ ခဲ့တဲ့ ေဝွခါေမွာ္ၿပိဳက်မႈမွာ အဓိကတာဝန္ရွိသူဟာ ဘယ္သူျဖစ္မယ္ထင္သလဲ…မဆင္မျခင္တူးၿပီးေျမစာပုံေတြကို ပုံခ်င္ရာပုံတဲ့ ကုမၸဏီေၾကာင့္လား… ေပေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ တူးၿပီး မဆင္မျခင္ေျမစာေတြကိုစြန႔္ ပစ္ရာ က မိုးရာသီမွာႏြံကန္ေတြျဖစ္၊ စိမ့္ၿပီးအက္ကြဲလာရာကေန ေျမၿပိဳက်မႈေတြက ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္းျဖစ္တာကို အစိုးရလည္း မတားဆီးႏိုင္ဘူး…

သည္ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ကြက္ေတြေနာက္ မွာ စစ္တပ္ပိုင္ ကုမၸဏီေတြ၊ ဝ”အဖြဲ႕ေတြ၊ ကခ်င္KIAအဖြဲ႕ေတြနဲ႔ တ႐ုတ္ေတြ ေျခရႈပ္ၿပီးလုပ္စားေနၾကတာကို သိရဲ႕သားနဲ႔ ဘာမွမလုပ္ႏိုင္ခဲ့ဘူး…စစ္တပ္က တပ္ရင္းမႉးတစ္ဦးနဲ႔ ကခ်င္နယ္/လုံဝန္ႀကီး ဗိုလ္မႉးႀကီး ေနလင္းထြန္း ကို တာဝန္ မွရပ္စဲၿပီး မူလစစ္ဘက္မွာ တာဝန္ျပန္ထမ္းေဆာင္ေစတယ္လို႔ တပ္မေတာ္သတင္းမွန္က ထုတ္ျပန္ေၾကညာတယ္…အကုန္လုံးကို လိုက္ဖုံးဖိေနတာပဲ…ထိပ္တန္းေက်ာက္စိမ္းကုမၸဏီေတြက တပ္ပိုင္၊ တိုင္းရင္းသား အမည္ခံ တ႐ုတ္ကုမၸဏီပိုင္ေတြခ်ည္း ပဲ…

၂၀၁၄ခုႏွစ္ Global Witness အစီရင္ခံစာ အရ ျပည္ပ(တ႐ုတ္)ကို တရားမဝင္ထြက္သြားတဲ့ ေက်ာက္စိမ္းတန္ဖိုးက ကန္ေဒၚလာ၃၁ဘီလီယံရွိတယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့တယ္… ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ကြက္ေတြေနာက္မွာ လက္မည္းႀကီးေတြကို မရွင္းႏိုင္သေ႐ြ႕ ေရမေဆးေက်ာက္သမားေတြရဲ႕အသက္ေတြက တန္ဖိုးမဲ့ေနအုံးမယ္ဆိုတာ …ကုလသမဂၢအဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ ႏိုင္ငံတကာက ဝမ္းနည္းေၾကာင္းသဝဏ္လႊာေပးပို႔ေပမယ့္ တ႐ုတ္ကေတာ့ တုန႔္တုန႔္မလုပ္ခဲ့ဘူး…

သၫႅိဳပဲ…

တ႐ုတ္ဟာ သူတို႔လုပ္ခိုင္းတာကို တေသြမတိမ္းလိုက္ၿပီး ႀကိဳးဆြဲ ရာကမယ့္ အစိုးရ တစ္ရပ္ ကို လိုခ်င္တယ္…အရင္စစ္အစိုးရကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္တ႐ုတ္ဟာ လိုခ်င္တဲ့စီမံကိန္းနဲ႔ သယံဇာတကို အတားအဆီးမရွိ ရခဲ့တာပဲ…အရပ္သားအစိုးရတက္လာခ်ိန္ မွာ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ပါ အားေကာင္းလာတဲ့အတြက္ ဂြင္ေတြ၊ စားကြက္ေတြ ပိတ္လာခဲ့တယ္…ဒါေၾကာင့္ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕လမ္းေၾကာင္းကေန ျမန္မာျပည္တြင္းစစ္ကေန အစိုးရ ရဲ႕ တရား ဥပေဒစိုးမိုးေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ဖြဲ႕စည္းပုံျပင္ဆင္ေရးကို ေနာက္ကြယ္ကေန အမ်ိဳးမ်ိဳး ဒုကၡေပးခဲ့တယ္…

တ႐ုတ္တို႔ရဲ႕ ပိုးလမ္းမ(BRI)နဲ႔ CMECအတြက္ သမၼတရွီက်င့္ဖ်င္ ဟာ ၂၀၂၀ဇန္နဝါရီ ၁၇ ရက္ေန႔မွာ ျမန္မာျပည္ကို ေရာက္ရွိလာခဲ့ၿပီး CMECအတြက္ MoUထိုးဖို႔ ေရာက္လာခဲ့တယ္… ေဒၚစုကလည္း တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြအေနာက္ကေန ကူညီ ေထာက္ပံ့ေပးေနတဲ့ အျဖစ္ မ်ိဳး မလုပ္ဖို႔ ေျပာခဲ့တယ္…အေရး ပါတဲ့ ေက်ာက္ျဖဴစီမံကိန္းနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့ စာခ်ဳပ္ေတြအေပၚ မယုတ္မလြန္ပဲ ေျပာထားၿပီး မႏၲေလး-မူဆယ္-ကူမင္ရထားလမ္းကိုသာ ေဖာက္လုပ္ဖို႔သာ MoU ထိုးခဲ့တယ္… ေျပာင္းလြယ္ ျပင္လြယ္တဲ့ အေနအထားမ်ိဳးက တ႐ုတ္ကို မယုံၾကည္ဘူးဆိုတာ တ႐ုတ္ကလည္း သေဘာေပါက္တယ္…။

ဒါသံေရးတမန္ေရး အရ ျငင္းပယ္ လိုက္တယ္ ဆိုတာ… မိတ္မပ်က္ခ်င္တယ့္ အျပင္အိမ္နီးခ်င္းအင္အားႀကီးႏိုင္ငံအေပၚ ယဥ္ယဥ္ေက်းေက်းနဲ႔ ပထုတ္တယ္ဆိုတာ…ေနာက္ၿပီး တ႐ုတ္-အေမရိကန္တို႔ရဲ႕ အားၿပိဳင္မႈကို ေစာင့္ၾကည့္ေနၿပီး မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ လႈပ္ရွားႏိုင္ရင္ ျမန္မာအတြက္ အခြင့္အလမ္း ဆုပ္ကိုင္ႏိုင္မယ္ ဆိုတာေဒၚစု ေကာင္းေကာင္းသေဘာ ေပါက္တယ္… ဒါေၾကာင့္ နဂိုကက်င့္သုံး ခဲ့တဲ့ ဘက္မလိုက္ မူဝါဒ ကို ဆက္လက္က်င့္ သုံးသြားမယ္ ဆိုတာ ထုတ္ျပ န္ခဲ့တယ္…

ေဂ်ာ့အန္ဆန္ဘယ္လီ ရဲ႕ေဆာင္းပါးဟာ တ႐ုတ္ တို႔ရဲ႕ ျမန္မာျပည္ အေပၚ ႏိုင္ထက္ စီးနင္း အက်င့္တန္မႈ ကို ေဖာ္ျပထားၿပီး၊ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ သည္အတိုင္းဆက္ၿပီးသြားရင္ တ႐ုတ္တို႔ရဲ႕ဝါးမ်ိဳးမႈကို ဆက္ၿပီးခံရလိမ့္မယ္လို႔ သတိေပး ထား တယ္…ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္ျပင္တြင္ တ႐ုတ္ နဲ႔ အာဆီယံ၊ ကပၸလီ ပင္လယ္ျပင္တြင္ တ႐ုတ္နဲ႔အိႏၵိယသာမက၊ အေရွ႕တ႐ုတ္ပင္လယ္တြင္ ဂ်ပန္ႏွင့္တ႐ုတ္တို႔ ကြၽန္းမ်ား ပိုင္ဆိုင္မႈအေရး နဲ႔ ျပႆနာ တတ္ေနၿပီး၊ အေမရိကန္ ကလည္း တ႐ုတ္ ကို ဖိအားေပးေရး အတြက္ အင္ဒို-ပစိဖိတ္ အားၿပိဳင္မႈအရ အင္အား သုံး ဝင္ေရာက္ လာၿပီး ျဖစ္သည္…

တ႐ုတ္နဲ႔ အေမရိကန္ တင္းမာမႈက ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္မွာ ကန္ဘက္က USS Nimitz နဲ႔ USS Ronald Reaganတို႔ဟာ စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈေတြလုပ္ေနခဲ့တယ္…ဇူလိုင္လ၁၃ရက္ေန႔မွာ US ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး မိုက္ပြန္ပီယို က သူ႔ေၾကညာခ်က္ မွာ ကုလသမဂၢ၏ပင္လယ္ဆိုင္ရာဥပေဒ(UNCLOS)အရ ၂၀၁၆ ဇူလိုင္လ၁၂ရက္တြင္ခ်မွတ္ခဲ့ေသာ The Hagueရွိ သမာဓိခုံ႐ုံးက ဖိလစ္ပိုင္ကိုအႏိုင္ေပးခဲ့ေသာ္ လည္း တ႐ုတ္က လ်စ္လ်ဴရႈခဲ့မႈ ကို ေဖာ္ျပ ခဲ့သည္…တ႐ုတ္အေနျဖင့္ အဆိုပါ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ကို လ်စ္လ်ဴရႈၿပီး ၎တို႔ထုတ္ခဲ့ေသာ မ်ဥ္းျပတ္ကိုးခု (Nine- dash-line)တြင္ ကြၽန္းတုမ်ား၊ ေရနံနဲ႔ သဘာဝ ဓာတ္ေငြ႕စင္မ်ား၊ ေလယာဥ္ေျပးလမ္းမ်ားကို တိုးခ်ဲ႕တည္ေဆာက္ေနသည့္ အတြက္ အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ထိပ္တိုက္ တိုးေနၿပီး ျဖစ္သည္…

ဖိလစ္ပိုင္၏ စကားဘ႐ူ(Scarborough) ေရတိမ္ေသာင္ခုံႏွင့္ ပတ္သတ္၍ ဖိလစ္ပိုင္၏ပိုင္ဆိုင္ေၾကာင္းကို အေမရိကန္က ထပ္ေလာင္းအတည္ျပဳခဲ့သလို၊ Second Thomas ေရတိမ္ေသာင္ခုံႏွင့္ Mischief ေက်ာက္တန္းေနရာမ်ားအေပၚ ပိုင္ဆိုင္မႈႏွင့္ ပတ္သတ္ ၍ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ၏ ေျပာဆိုခ်က္ ကို ပယ္ခ် ခဲ့သည္…

ယခုအခါ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ျပန္လည္သိမ္းပိုက္ ထား သည့္ Mischief ေက်ာက္တန္းႏွင့္ Second Thomas ေရတိမ္ေသာင္ခုံႏွင့္ပတ္သတ္၍ ထိုေနရာႏွစ္ခုလုံးကို ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ ပိုင္ဆိုင္မႈႏွင့္ တရားစီရင္ပိုင္ခြင့္ေအာက္တြင္ အျပည့္ အဝက်ေရာက္ေနေၾကာင္း အေမရိကန္ က ဖိလစ္ပိုင္ ၏ ေတာင္းဆိုမႈ ဘက္ မွ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ရပ္တည္လာသည္…ထို႔ျပင္ စြမ္းအင္ႂကြယ္ဝေသာ NatunaBesar ကြၽန္း(အင္ဒိုနီးရွား)၊ Vanguard Bank(ဗီယက္နမ္)၊ Luconia ေရတိမ္ေသာင္ခုံမ်ား ( မေလးရွား )၊ ဘ႐ူးႏိုင္၏ EEZစသည့္ အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ား၏ ပတ္ဝန္းက်င္မွ ေရပိုင္နက္ မ်ားမ်ား အေပၚ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ၏ ပိုင္ဆိုင္ေၾကာင္း ေျပာဆိုမႈမွန္ သမွ် ကို အေမရိကန္က ပယ္ခ်ထား သည္…

ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္ အတြင္း ပိုင္နက္ အျငင္းပြားမႈ ျပႆနာမ်ား ကို ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒႏွင့္ အညီသာ ေျဖရွင္းရမည္ ဆိုသည့္ အေၾကာင္း ခိုင္မာသည့္ေၾကညာခ်က္ တစ္ရပ္ကို အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံမ်ားက ၂၀၂၀ခုႏွစ္ ဇြန္လ၂၆ရက္ေန႔ အာဆီယံ ထိပ္သီး အစည္းအေဝး တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီးျဖစ္ သည္…

ကိုဗစ္ေၾကာင့္ ကမာၻတစ္ဝန္းလုံး ထိခိုက္ ခံေန ရခ်ိန္ တြင္ တ႐ုတ္၏ အေဆာတလ်င္ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္တြင္ ၎တို႔၏ Nine-dash -lineအစီအစဥ္အရ စစ္ေရးေလ့က်င့္ျခင္း၊ ဖိလစ္ပိုင္ ဗီယက္နမ္တို႔၏ ငါးဖမ္းေလွမ်ား ကို တိုက္ခိုက္ နစ္ျမဳပ္ျခင္း စသည့္ ရန္စက်ဴးေက်ာ္မႈမ်ား ကို ျပဳလုပ္ေန သည္… ထိုအခ်က္ေၾကာင့္ US မွ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္ျပင္ တြင္ ေလယာဥ္တင္သေဘာၤ ႏွစ္စင္းေစလႊတ္၍ အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ား ကို မူတည္ ၍ ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းလာသည္… စစ္ေအး ေခတ္ သီအိုရီအရ အေၾကာင္းျပခ်က္ေကာင္းေကာင္း ရွာေတြ႕ၿပီးျဖစ္သည္…ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ကြၽန္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သတ္ ၍ တ႐ုတ္ႏွင့္ အာဆီယံတို႔ အျငင္းပြားေလအေမရိကန္ တို႔ အေၾကာင္းျပခ်က္ရေလေလျဖစ္သည္…

တ႐ုတ္ဘက္ က အိႏၵိယႏွင့္ လည္း ရန္ေစာင္ေနၿပီး၊ ထိုအျခင္းအရာေၾကာင့္ အိႏၵိယသမုဒၵရာအတြင္း အိႏၵိယႏွင့္ အေမရိကန္ေလယာဥ္တင္သေဘာၤ USS Nimitz တို႔သည္ ကပၸလီပင္လယ္ျပင္ႏွင့္နီကိုဘာကြၽန္း မ်ား တြင္ ဒုတိယအႀကိမ္ စစ္ေရးေလ့က်င့္ေန သည္… ၂၀၁၉ ႏိုဝင္ဘာလ တြင္ အိႏၵိယႏွင့္ ကန္တို႔ ပထမအႀကိမ္ စစ္ေရးေလ့က်င့္အၿပီး ယခုဒုတိယအႀကိမ္ စစ္ေရးေလ့က်င့္မႈသည္ တ႐ုတ္တို႔၏ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ ပိုးလမ္းမ(BRI)ကို ေခ်ဖ်က္ပစ္ရန္ ေျခလွမ္းျဖစ္သည္…အိႏၵိယေရတပ္က ဒီစစ္ဆင္ေရး ကို Passage ဆက္ဆံေရး ေပါင္းကူးေလ့က်င့္မႈလို႔ နာမည္ေပးထား တယ္…

စစ္ျဖစ္၊ မျဖစ္ ယတိျပတ္ မေျပာႏိုင္ေသာ္ လည္း ဒုတိယ ကမာၻစစ္ၿပီးခ်ိန္ ကန္-ဆိုဗီယက္ စစ္ေအးေခတ္ထက္ပင္ အားၿပိဳင္မႈက ျပင္းထန္ေနသည္… တစ္ခါတစ္ရံအေမရိကန္၏ ႏိုင္ငံျခားေရးေပၚလစီမွာ ခပ္ေၾကာင္ေၾကာင္ႏိုင္ေသာ္လည္း စီးပြားေရး၊ႏိုင္ငံေရးသိပၸံဆိုင္ရာ ႏွင့္ ပထဝီႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ strategic တြင္ အေမရိ ကန္က အၿမဲတမ္း Modify လုပ္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ကမာၻႀကီးကို ေမာင္းႏွင္ ေနဆဲရွိသည္သာျဖစ္သည္…

တ႐ုတ္ တို႔သည္ စီးပြားေရး တြင္ ကမာၻဒုတိယအင္အား ႀကီး ေနရာသို႔ေရာက္လာေသာ္လည္း စစ္ေရး၊နည္းပညာမ်ားတြင္ USမဆိုထားဘိ ႐ုရွားထက္ပင္ေနာက္က်ေနေသးသည္…၎တို႔၏ခပ္လ်ိဳလ်ိဳမူဝါဒ(တိန႔္ေပၚလစီ) အေျခခံၿပီး ၊ ေနာင္ႏွစ္ေပါင္း ၂၅ႏွစ္အၾကာမွ အစြယ္ထုတ္ျပလွ်င္ တ႐ုတ္တို႔ Super Powerကို လႊဲေျပာင္းယူႏိုင္ေသာ္လည္း၊ ရွီက်င့္ဖ်င္၏ ေလာဘရမၼက္ႀကီးမႈႏွင့္ ေမာ္စီတုန္းထက္ပင္ အာဏာကို ခ်ဳပ္ကိုင္မႈ တစ္ဘက္ေစာင္းနင္းေရာက္ လာမႈေၾကာင့္ ကမာၻေရေၾကာင္းသြားလာမႈ ၏ သုံးပုံ ႏွစ္ပုံရွိေသာ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ ကြၽန္းမ်ား အေပၚ ၎တို႔သာ ပိုင္ဆိုင္ေၾကာင္း Middle kingdomအစြယ္ ကို ထုတ္ျပခဲ့ သည္…

တ႐ုတ္-အိႏၵိယနယ္စပ္ျဖစ္သည့္ လာဒါ့ရ္ွေဒသျပႆနာကို အရွိန္ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ ခဲ့ေသာ္ လည္း၊ WHO၏ ကိုဗစ္စျဖစ္ရာ ဝူဟန္ၿမိဳ႕သို႔ စစ္ေဆးရန္ေရာက္ရွိလာမႈကိုလည္း ေရႀကီးမႈႏွင့္ ေရာ၍ တ႐ုတ္ျပည္ အလယ္ပိုင္း ဟူေဘးျပည္နယ္ရွိ ယန္စီျမစ္ေရ ကိုေဖာက္ခ်မႈေၾကာင့္ တ႐ုတ္ ျပည္သူ သန္း၄၀ေက်ာ္ေရေဘး ဒုကၡေရာက္ေနမႈမ်ားသည္ အေပၚယံမ်က္လွည့္ျပမႈျဖစ္ေၾကာင္းႏိုင္ငံတကာက သုံးသပ္လာၾကၿပီးျဖစ္ သည္…
“ေဆြမ်ိဳး ေပါက္ေဖာ္ ဆက္ဆံေရး”

Trump၏ ကြက္ေက်ာ္ျမင္ႏိုင္ စြ မ္းရွိေသာ စီးပြားေရး ဗ်ဴဟာ ေအာက္ တြင္ တ႐ုတ္တို႔ ေထာင္ေခ်ာက္ ကို ျမင္ေနရက္ကေန ေလာဘေၾကာင့္ ေျခလွမ္းျပန္ႏုတ္ လို႔မရပဲ ကြၽံဝင္ေနရက္သားျဖစ္သည္… ကုန္သြယ္ေရးတိုက္ပြဲကေနနည္း ပညာ တိုက္ပြဲ အစ ယခု စစ္အင္အားျပျခင္း၊ စစ္ေအးတိုက္ပြဲ ႀကီးထြားလာမႈအဆုံး Trump လိုခ်င္ေနသည္က တ႐ုတ္ဘက္က က်ည္စထြက္ဖို႔ပင္… ေဘဂ်င္း-ဝါရွင္တန္ စကားလုံးတိုက္ပြဲမ်ားအဆုံး အေမရိကန္၏ ဝိုင္း ပတ္ပိတ္ဆို႔ေရးဗ်ဴဟာ(China Containment Policy) သည္ ၿပီးျပည့္စုံ ေနၿပီး ျဖစ္သည္…

အီရန္ဘက္ကေန ဖိအားေလွ်ာ့ရန္ တ႐ုတ္လုပ္ေဆာင္လာမႈအေပၚတြင္ ဇြန္လ၂၀ရက္တြင္ အစၥေရးက ၁၉၆၇ ၆ရက္စစ္ပြဲကေမ ၎တို႔သိမ္းပိုက္ထားသည့္ ဂိုလန္ကုန္းျမင့္ကေန ဆီးရီးယားအေျခစိုက္ အီရန္စစ္စခန္းတစစ္ခုကို တိုက္ခိုက္ ခဲ့သည္… အေမရိကန္ဉာဏပစၥည္းမူပိုင္ခြင့္ကို တ႐ုတ္ဘက္က မၾကာခဏခိုးယူမႈေၾကာင့္ ဇူလိုင္ ၂၂ရက္ အဂါေနၤ့တြင္ တကၠဆက္ျပည္နယ္ ဟူစတန္ရွိ တ႐ုတ္ေကာင္စစ္ဝန္႐ုံး ကို ပိတ္ပစ္ရန္ USႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး မိုက္ပြန္ပီယိုက အမိန႔္ေပးခဲ့သည္…ဒါ့အျပင္ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္သုေတသနလုပ္ေနတဲ့ USကုမၸဏီေတြကို စုံစမ္းတာအျပင္ အျခားခိုးယူမႈေတြလုပ္ဖို႔ တ႐ုတ္ အစိုးရေထာက္လွမ္းေရးေတြဆီ က အကူအညီ ယူခဲ့တယ္ ဆိုၿပီး တ႐ုတ္ အမ်ိဳးသား အီလက္ထေရာနစ္အင္ဂ်င္နီယာေဟာင္း လီေဇာင္ဝူနဲ႔ ေဒါင္ဇီဟီတို႔ကို ဇူလိုင္၂၁ရက္ မွာ ဖမ္းဆီး လိုက္တယ္…

တ႐ုတ္ဘက္ ကလည္း ဇူလိုင္၂၄ ရက္ မွာ ပဲ ဝူဟန္ၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ အေမရိကန္ေကာင္စစ္ဝန္႐ုံးကို ပိတ္သိမ္းဖို႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးက အမိန႔္ထုတ္လိုက္ၿပီးျဖစ္တယ္…တစ္ဖက္ႏွင့္တစ္ဖက္ ေကာင္စစ္ဝန္႐ုံးေတြ ပိတ္သိမ္းမႈေနာက္ကြယ္ မွာ အေျခအေနက ျပန္လည္ေစ့စပ္ညႇိႏႈိင္း ဖို႔ဆိုတာ ခဲယဥ္းသြားၿပီး ျဖစ္တယ္…

အဓိက အိႏၵိယသမုဒၵရာ ထြက္ေပါက္မွာ တ႐ုတ္ တို႔ရဲ႕ ဗ်ဴဟာေျမာက္ အထိုင္ခ်မႈ ကို အၿပီးတိုင္ေခ်ဖ်က္ ဖို႔ လုပ္ေဆာင္ လာခ်ိန္ မွာ ေဂ်ာ့အန္ဆယ္လဘီ ရဲ႕ ေဆာင္းပါးဟာ ျမန္မာအေပၚ အေမရိကန္ရဲ႕မူဝါဒသစ္ ကို ထင္ဟပ္ေစၿပီး၊ တ႐ုတ္တို႔ရဲ႕ျမန္မာအေပၚ စီးပြားေရး လုပ္ကိုင္မႈေၾကာင့္ ျမန္မာရဲ႕လူေနမႈဘဝနဲ႔ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ကို ထိခိုက္ေၾကာင္း ေရးထားတယ္… အဓိက တ႐ုတ္နဲ႔ ျမန္မာတပ္ခ်ဳပ္ တို႔ ရဲ႕ ဇူလိုင္၁၆ရက္ေတြ႕ဆုံမႈကေန တ႐ုတ္ ကို ျမန္မာက ေထာက္ခံေၾကာင္း သေဘာ ထားေၾကညာခ်က္ ထုတ္ အၿပီး မွာ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ အတြက္ တရားဝင္အစိုးရရဲ႕သေဘာထား ကိုသာ သိလိုေၾကာင္း ေဆာင္းပါးေရး လိုက္တာပါ…

ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာနဘက္ က ဒီအေရး မွာ ဘက္မလိုက္ မူဝါဒက်င့္ သုံးေၾကာင္း သေဘာထားထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္လို႔ တပ္ခ်ဳပ္သေဘာထားသည္ အရာမဝင္ဘူးလို႔ ျပလိုက္တာပဲျဖစ္တယ္…ၾကက္လည္း ေမာ၊ ယာလည္းၾကက္လို႔ ဆိုရမယ့္ သည္မူဝါဒဟာ ကြၽဲႏွစ္ေကာင္ၾကား မွာ ေျမစာပင္ျဖစ္ ရမယ့္ တပ္ခ်ဳပ္ ရဲ႕ တ႐ုတ္ဘက္ လိုက္မယ့္ မူဝါဒထက္ အပုံႀကီး သာတယ္…

ေသြးေအးမေနပါ နဲ႔…

ေသြးပူပူနဲ႔လည္း မဆုံးျဖတ္ပါ နဲ႔…ျမန္မာေျမအေပၚ က်ည္က် မခံပဲ နဲ႔ ရခိုင္ေဒသမွာ စစ္ပြဲျဖစ္ေနမႈ ကိုျငမ္းသက္ႏိုင္မယ့္ ႏိုင္ငံျခားေရးေပၚလစီ တစ္ရပ္ ကို အျမန္ဆုံးလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ ပါေစလို႔…။

Written by:
A.M.H(Irony)

Hawkeye Amh HawkeyeAmh

https://web.facebook.com/permalink.php?story_fbid=909010816245269&id=100014090767225

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

1 + nine =