ေလာ့ေဒါင္း ခ်ထားျခင္းသည္ ကိုဗစ္ထက္ ကေလး မ်ားကို ပို၍ ထိခိုက္ေစဟု ကမာၻ႔ က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ေျပာ

ေလာ့ေဒါင္း တားဆီးပိတ္ဆို႔ျခင္းႏွင့္ ေက်ာင္းမ်ားပိတ္ျခင္းသည္ အမွန္ တကယ္ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ကပ္ေရာဂါထက္ ကေလးသူငယ္မ်ားတြင္ ပိုမိုအႏၲရာယ္ျဖစ္ေစေၾကာင္း WHO အပါအဝင္ ကုလသမဂၢေအဂ်င္စီမ်ား၏ ေလ့လာေတြ႕ရွိမႈအသစ္မွာ ေက်ာင္းမ်ား ျပန္လည္ဖြင့္လွစ္ေရးေထာက္ခံသူတို႔အတြက္ အမွတ္မထင္ အားတက္ဖြယ္ ျဖစ္လာခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

တနလၤာေန႔တြင္ ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕WHO ၫႊန္ၾကားေရးမႉး ၊ ကုလသမဂၢ စားနပ္ရိကၡာႏွင့္စိုက္ပ်ိဳးေရးအဖြဲ႕ (FAO) အႀကီးအကဲ၊ ကမာၻ႔စားနပ္ရိကၡာအစီအစဥ္ WFP ၫႊန္ၾကားေရးမႉးတို႔ ပူးတြဲက်င္းပေသာ ကပ္ေရာဂါအၾကပ္အတည္းအတြက္ ရံပုံေငြ ပိုမိုရွာေဖြေရး ေဆြးေႏြးပြဲ၌ UNICEF ယူနီဆက္ဖ္ဒါ႐ိုက္တာ ဟင္နရီယာတာ အိတ္ခ်္ဖိုးက မိန႔္ခြန္းေျပာၾကားသည္။ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ကာကြယ္တားဆီးေရး မဟာဗ်ဴဟာမ်ားျဖစ္သည့္ physical distancing ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေဝးကြာေစျခင္း၊ ေက်ာင္းမ်ားပိတ္ရေၾကာင့္ အေျခခံက်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈေႏွာင့္ေႏွးျခင္း၊ ႏိုင္ငံအတြင္း ေလာ့ေဒါင္း တားဆီးပိတ္ဆို႔ျခင္းမ်ားသည္ တစ္ကမာၻလုံးအတိုင္းအတာအရ ကေလးငယ္မ်ားအား အဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ေစေၾကာင္း ေထာက္ျပသြားသည္ဟု Lancet ေဆးသိပၸံဂ်ာနယ္က ေဖာ္ျပသည္။

ကုလသမဂၢ ခန႔္မွန္းထားသည့္ ကပ္ေရာဂါကာလ “ ပိန္လွီ “ကေလး ငယ္ ၄၇ သန္းတြင္ ျပင္းထန္အဟာရခ်ိဳ႕တဲ့သည့္ ကေလးအေရအတြက္ ၆.၇- သန္း ထပ္တိုးလာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထိုအတြက္ လစဥ္ ထပ္မံ ေသဆုံးမႈ ၁ဝ,ဝဝဝ ေက်ာ္ သို႔မဟုတ္ ေနာက္ထပ္ ၁၂ လတာကာလအတြင္း ၁၂၈,ဝဝဝ အထိ ပိုမိုေသဆုံးေစႏိုင္သည္ဟု ကုလ အရာရွိမ်ားက ေျပာၾကားသည္။

ယခု ခန႔္မွန္းခ်က္မ်ားမွာ Lancet မွထုတ္ေဝေသာ ဝါရွင္တန္ အေျခစိုက္အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာစားနပ္ရိကၡာ မူဝါေရးရာသုေတသနဌာန (IFPRI) ႏွင့္ Johns Hopkins Bloomberg တကၠသိုလ္ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး႒ာနအပါအဝင္ သိပၸံဆိုင္ရာသုေတသနဌာနအမ်ားအျပားမွ ပညာရွင္မ်ား၏ ေလ့လာမႈ စာတမ္းအေပၚအေျခခံေၾကာင္း သိရွိရသည္။

ဝင္ေငြနိမ့္ႏွင့္ အလယ္အလတ္ဝင္ေငြရွိေသာ ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၁၈ ႏိုင္ငံကိုေလ့လာၿပီးေနာက္ ကိုဗစ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ ကြင္းဆက္ ျပတ္ေတာက္မႈ ရလာဒ္မ်ားသည္ သန္းႏွင့္ခ်ီေသာမိသားစုမ်ားကို အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစႏိုင္ေၾကာင္း သုေတသီမ်ားကသတိေပးေျပာၾကားခဲ့သည္။ ၎တို႔အနက္ ထိခိုက္ခံစားရသူ ၅-ဦးတြင္ ၄- ဦး မွာ ေတာင္အာရွႏွင့္ ဆာဟာရေတာင္ပိုင္းေဒသမ်ားတြင္ေနထိုင္သူ အသက္ ၅-ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္အမ်ားဆုံး ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။

ေလာ့ေဒါင္းတားဆီးပိတ္ဆို႔ျခင္းမ်ား၊ ပယ္ရွားျခင္းႏွင့္ ကူးစက္ေရာဂါ ေလွ်ာ့ခ်ေရး အျခားအစီအမံမ်ားသည္“ ပညာေရးအေပၚ ေရရွည္အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ၊ နာတာရွည္ေရာဂါမ်ားႏွင့္ လူ႔အသိုင္းအဝိုင္း လႊမ္းၿခဳံစုဖြဲ႕ျခင္း” တို႔ကဲ့သို႔ ကေလးငယ္မ်ား၏့ၿဖိဳး/တိုးတက္မႈႏွင့္ မ်ိဳးဆက္အက်ိဳးဆက္ ရလာဒ္မ်ားကို ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္သည္။

ယခု အက်ပ္အတည္းကာလမွာ မည္မွ်ၾကာရွည္မည္ကို အတိအက် မသိႏိုင္ေသာေၾကာင့္ စားနပ္ရိကၡာလိုအပ္ခ်က္၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ လူမႈကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးစနစ္မ်ားအား အမွန္တကယ္ ခန႔္မွန္းရန္ ခက္ခဲလွ်က္ရွိေၾကာင္း ေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္၌ သတိေပးထားသည္။
ေလာ့ေဒါင္း တားဆီး ပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ဆက္လက္ရွိေနျခင္းသည္ ဆင္းရဲေသာ ႏိုင္ငံမ်ား၌ ေသေရး-ရွင္ေရး ျပႆနာျဖစ္ေနခ်ိန္တြင္ ခ်မ္းသာသည့္ႏိုင္ငံမ်ားကမူ ႏိုင္ငံေရးရႈ႕ေဒါင့္မွေန၍ ဆက္လက္ျငင္းခုန္ေနဆဲျဖစ္သည္။

ဥပမာအားျဖင့္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံတြင္ သမၼတေဒၚနယ္ထရမ့္၏ ရီပတ္ဘလီ ကန္အစိုးရက တိုးတက္လာေနေသာ ေဆးဝါးသုေတသနလုပ္ငန္းမ်ားကို ၫႊန္ျပကာ ကေလးမ်ားအတြက္ ကိုဗစ္သည္ ရာသီတုပ္ေကြးထက္ အဆေပါင္းမ်ားစြာ အႏၲရာယ္နည္းပါးသည္၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာသာမက ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာပ်က္စီးမႈက ပိုဆိုးသည္ဟု ဆိုကာ ေက်ာင္းမ်ားျပန္လည္ဖြင့္လွစ္ရန္ တြန္းအားေပးေနသည္။

သို႔ေသာ္အတိုက္အခံဒီမိုကရက္မ်ားကမူ ေက်ာင္းမ်ားျပန္လည္ ဖြင့္လွစ္ျခင္းျဖင့္ ၎တို႔ အသိုင္းအဝိုင္းကို အႏၲရာယ္ျဖစ္လိမ့္မည္ဟု အခိုင္အမာေျပာဆိုေသာ ဆရာမ်ားသမဂၢမ်ား၏ ေနာက္ကြယ္၌ လက္သီးလက္ ေမာင္းတန္းလွ်က္ရွိသည္။

crd

unicode

လော့ဒေါင်း ချထားခြင်းသည် ကိုဗစ်ထက် ကလေး များကို ပို၍ ထိခိုက်စေဟု ကမ္ဘာ့ ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ပြော

လော့ဒေါင်း တားဆီးပိတ်ဆို့ခြင်းနှင့် ကျောင်းများပိတ်ခြင်းသည် အမှန် တကယ် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကပ်ရောဂါထက် ကလေးသူငယ်များတွင် ပိုမိုအန္တရာယ်ဖြစ်စေကြောင်း WHO အပါအဝင် ကုလသမဂ္ဂအေဂျင်စီများ၏ လေ့လာတွေ့ရှိမှုအသစ်မှာ ကျောင်းများ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရေးထောက်ခံသူတို့အတွက် အမှတ်မထင် အားတက်ဖွယ် ဖြစ်လာခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

တနင်္လာနေ့တွင် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့WHO ညွှန်ကြားရေးမှူး ၊ ကုလသမဂ္ဂ စားနပ်ရိက္ခာနှင့်စိုက်ပျိုးရေးအဖွဲ့ (FAO) အကြီးအကဲ၊ ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာအစီအစဉ် WFP ညွှန်ကြားရေးမှူးတို့ ပူးတွဲကျင်းပသော ကပ်ရောဂါအကြပ်အတည်းအတွက် ရံပုံငွေ ပိုမိုရှာဖွေရေး ဆွေးနွေးပွဲ၌ UNICEF ယူနီဆက်ဖ်ဒါရိုက်တာ ဟင်နရီယာတာ အိတ်ချ်ဖိုးက မိန့်ခွန်းပြောကြားသည်။ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကာကွယ်တားဆီးရေး မဟာဗျူဟာများဖြစ်သည့် physical distancing ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဝေးကွာစေခြင်း၊ ကျောင်းများပိတ်ရကြောင့် အခြေခံကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုနှောင့်နှေးခြင်း၊ နိုင်ငံအတွင်း လော့ဒေါင်း တားဆီးပိတ်ဆို့ခြင်းများသည် တစ်ကမ္ဘာလုံးအတိုင်းအတာအရ ကလေးငယ်များအား အဟာရချို့တဲ့စေကြောင်း ထောက်ပြသွားသည်ဟု Lancet ဆေးသိပ္ပံဂျာနယ်က ဖော်ပြသည်။

ကုလသမဂ္ဂ ခန့်မှန်းထားသည့် ကပ်ရောဂါကာလ “ ပိန်လှီ “ကလေး ငယ် ၄၇ သန်းတွင် ပြင်းထန်အဟာရချို့တဲ့သည့် ကလေးအရေအတွက် ၆.၇- သန်း ထပ်တိုးလာမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုအတွက် လစဉ် ထပ်မံ သေဆုံးမှု ၁ဝ,ဝဝဝ ကျော် သို့မဟုတ် နောက်ထပ် ၁၂ လတာကာလအတွင်း ၁၂၈,ဝဝဝ အထိ ပိုမိုသေဆုံးစေနိုင်သည်ဟု ကုလ အရာရှိများက ပြောကြားသည်။

ယခု ခန့်မှန်းချက်များမှာ Lancet မှထုတ်ဝေသော ဝါရှင်တန် အခြေစိုက်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာစားနပ်ရိက္ခာ မူဝါရေးရာသုတေသနဌာန (IFPRI) နှင့် Johns Hopkins Bloomberg တက္ကသိုလ် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဋ္ဌာနအပါအဝင် သိပ္ပံဆိုင်ရာသုတေသနဌာနအများအပြားမှ ပညာရှင်များ၏ လေ့လာမှု စာတမ်းအပေါ်အခြေခံကြောင်း သိရှိရသည်။

ဝင်ငွေနိမ့်နှင့် အလယ်အလတ်ဝင်ငွေရှိသော နိုင်ငံပေါင်း ၁၁၈ နိုင်ငံကိုလေ့လာပြီးနောက် ကိုဗစ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ကွင်းဆက် ပြတ်တောက်မှု ရလာဒ်များသည် သန်းနှင့်ချီသောမိသားစုများကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း သုတေသီများကသတိပေးပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အနက် ထိခိုက်ခံစားရသူ ၅-ဦးတွင် ၄- ဦး မှာ တောင်အာရှနှင့် ဆာဟာရတောင်ပိုင်းဒေသများတွင်နေထိုင်သူ အသက် ၅-နှစ်အောက် ကလေးငယ်အများဆုံး ဖြစ်နိုင်ကြောင်း သိရှိရသည်။

လော့ဒေါင်းတားဆီးပိတ်ဆို့ခြင်းများ၊ ပယ်ရှားခြင်းနှင့် ကူးစက်ရောဂါ လျှော့ချရေး အခြားအစီအမံများသည်“ ပညာရေးအပေါ် ရေရှည်အကျိုးသက်ရောက်မှု၊ နာတာရှည်ရောဂါများနှင့် လူ့အသိုင်းအဝိုင်း လွှမ်းခြုံစုဖွဲ့ခြင်း” တို့ကဲ့သို့ ကလေးငယ်များ၏့ဖြိုး/တိုးတက်မှုနှင့် မျိုးဆက်အကျိုးဆက် ရလာဒ်များကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။

ယခု အကျပ်အတည်းကာလမှာ မည်မျှကြာရှည်မည်ကို အတိအကျ မသိနိုင်သောကြောင့် စားနပ်ရိက္ခာလိုအပ်ချက်၊ ကျန်းမာရေးနှင့် လူမှုကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးစနစ်များအား အမှန်တကယ် ခန့်မှန်းရန် ခက်ခဲလျှက်ရှိကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှိချက်၌ သတိပေးထားသည်။
လော့ဒေါင်း တားဆီး ပိတ်ဆို့မှုများ ဆက်လက်ရှိနေခြင်းသည် ဆင်းရဲသော နိုင်ငံများ၌ သေရေး-ရှင်ရေး ပြဿနာဖြစ်နေချိန်တွင် ချမ်းသာသည့်နိုင်ငံများကမူ နိုင်ငံရေးရှု့ဒေါင့်မှနေ၍ ဆက်လက်ငြင်းခုန်နေဆဲဖြစ်သည်။

ဥပမာအားဖြင့် အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ ရီပတ်ဘလီ ကန်အစိုးရက တိုးတက်လာနေသော ဆေးဝါးသုတေသနလုပ်ငန်းများကို ညွှန်ပြကာ ကလေးများအတွက် ကိုဗစ်သည် ရာသီတုပ်ကွေးထက် အဆပေါင်းများစွာ အန္တရာယ်နည်းပါးသည်၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာသာမက ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာပျက်စီးမှုက ပိုဆိုးသည်ဟု ဆိုကာ ကျောင်းများပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် တွန်းအားပေးနေသည်။

သို့သော်အတိုက်အခံဒီမိုကရက်များကမူ ကျောင်းများပြန်လည် ဖွင့်လှစ်ခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့ အသိုင်းအဝိုင်းကို အန္တရာယ်ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု အခိုင်အမာပြောဆိုသော ဆရာများသမဂ္ဂများ၏ နောက်ကွယ်၌ လက်သီးလက် မောင်းတန်းလျှက်ရှိသည်။

crd

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

eighteen + fourteen =