ေလမမ်ားဘဲ လက္ေတြ႕လုပ္ သြားတဲ့ အီသီယုိးပီးယား ရဲ႕ ကုိဗစ္ကာလ သင္ၾကားေရးစနစ္

ကန္႔လန္႔တုိက္၊ ေဖာင္းထု၊ စားဖားေတြနဲ႔ ေလေတြ မ်ားမေနဘဲ လက္ေတြ႕က်က်လုပ္သြားတဲ့ အီသီယိုးပီးယား ရဲ႕ ကုိဗစ္ကပ္ေရာဂါ ကာလ ပညာေရးသင္ၾကားေရးစနစ္

အီသီယိုးပီးယား ဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံလည္း ကိုဗစ္ ၁၉ ကပ္ေဘးကို ရင္ဆိုင္ခဲ့ရတာပဲ။ ကမာၻ႔ကပ္ေရာဂါျဖစ္လာေတာ့ တစ္ႏိုင္ငံလုံး သတိထား ေက်ာင္းေတြကိုလည္း ပိတ္လိုက္ရတယ္။

ကုလသမဂၢ (UNESCO) ကလည္း ဧၿပီလက ေၾကညာ တယ္။ တစ္ကမာၻလုံး 1.6 Billion စာသင္ၾကားေရးေတြ ရပ္ဆိုင္းကုန္ၿပီတဲ့။ ေက်ာင္းေတြ ပိတ္လိုက္ရတာေၾကာင့္ ကေလး ၁၀ ေယာက္မွာ ၉ ေယာက္ႏႈန္းေလာက္ သင္ၾကားေရးနဲ႔ အဆက္အသြယ္ ျပတ္သြားရၿပီတဲ့ေလ။

အီသီယိုးပီးယားမွာ မတ္လ ၁၆ ရက္ေန႔ကတည္းက ေက်ာင္းေတြ စပိတ္ တယ္။ တစ္ႏိုင္ငံလုံးမွာ ေက်ာင္းတက္ ပညာသင္ၾကားေနၾကတဲ့ အတန္းစုံေက်ာင္းသားေပါင္း ၂၅ သန္းေက်ာ္ရွိတယ္။ သူတို႔ အားလုံး အိမ္ထဲကအိမ္ျပင္ မထြက္ႏိုင္တဲ့ အေနအထားကိုေရာက္ေနေတာ့ ႏိုင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္ေတြ စဥ္းစားရတယ္။ ဒီကေလးေတြ ပညာေရး ဘယ္လို လုပ္ေပးရမလဲေပါ့။

အီသီယိုးပီးယားႏိုင္ငံဟာ ဖြံ႕ၿဖိဳးေနပါတယ္ဆိုေပမယ့္ ဆင္းရဲ တဲ့သူေတြ အမ်ားႀကီးရွိေသးတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေက်းလက္က ကေလးေတြ အရမ္းဆင္းရဲၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ပညာသင္ဖို႔ကိစၥမွာ တန္းတူညီမွ် ျဖစ္ႏိုင္ပါ့မလားလို႔ အစိုးရကလည္း စဥ္းစားရတယ္။ ေက်းလက္မွာရွိေနတဲ့ ျပည္သူေတြရဲ႕ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ တတ္ေျမာက္ မႈႏႈန္း၊ အသုံးျပဳ ႏိုင္စြမ္း၊ အသုံးျပဳစရာပစၥည္း ဘာမွျပည့္စုံေအာင္ မရွိဘူး။

အြန္လိုင္းကတစ္ဆင့္ သင္ၾကားမႈေတြ လုပ္ရင္ ေက်းလက္က လူေတြ အခြင့္အေရး ရႏိုင္ပါ့မလားၿမိဳ႕ျပေတြမွာပဲ ေရဒီယို၊ တီဗီ၊ ကြန္ပ်ဴတာ၊ အင္တာနက္သုံးႏိုင္တဲ့သူေတြရွိတာ။ ေက်းလက္မွာ ေရဒီယိုေလာက္ပဲ အျမင့္ဆုံး သုံးႏိုင္ၾကတာ။ အြန္လိုင္းကေန ပို႔ခ်မယ္၊ ေလလႈိင္းကေန ပို႔ခ်မယ္ဆိုရင္ ေက်းလက္ ကျပည္သူေတြ အခြင့္အေရး ရပါ့မလား။

အစိုးရပဲ ဒီအခ်က္ကို စဥ္းစားတာေပါ့။ ေက်းလက္ မွာ ဘာမွမရွိဘူးဆိုၿပီး ဘာမွမလုပ္ပဲ ထိုင္ေနရင္ ဘာေရာျဖစ္လာမွာလဲ? အီသီယိုးပီးယား ပညာေရးဝန္ႀကီးက တစ္ႏိုင္ငံလုံးကို ကတိေပးတယ္။

ေက်းလက္ေရာ ၿမိဳ႕ျပမွာ ရွိေနတဲ့ ျပည္သူေတြ မပူပါနဲ႔။ အားလုံးအတြက္ ပညာေရးကို ဆက္လက္ေလ့လာသင္ၾကားႏိုင္ေအာင္ စီစဥ္ေပးပါ့မယ္။ ဒါေပမဲ့ အိမ္ထဲက အိမ္ျပင္ေတာ့ မထြက္ၾကပါနဲ႔ေပါ့။

အီသီယိုးပီးယားႏိုင္ငံေက်ာင္းသားေတြ ကြန္ပ်ဴတာ ေက်ာင္းသား တိုင္း မကိုင္ဖူးပါဘူး။ ေက်းလက္ကဆို ပိုဆိုးတာေပါ့။ ပညာေရးဝန္ႀကီးက ဘာေျပာသလဲ “ကြၽန္ေတာ္တို႔ ရွိတာနဲ႔ စရေအာင္”

ေက်းလက္မွာ ဘာရွိသလဲ။ ေရဒီယိုေလာက္ေတာ့ အနည္းဆုံး ရွိတယ္။ တီဗီေတြလည္း ရွိတဲ့႐ြာေတြမွာ ရွိတယ္။ ပညာေရးဝန္ႀကီးက ေရဒီယို ပို႔ခ်ခ်က္နဲ႔ တီဗီပို႔ခ်ခ်က္ေတြကို ႏွစ္မ်ိဳးခြဲတယ္။ မူလတန္းအဆင့္ ကေလးေတြအတြက္ ေရဒီယို ပို႔ခ်ခ်က္ေတြကို နားေထာင္ၾကပါ။ အလယ္တန္း အထက္တန္း အဆင့္ေက်ာင္းသားေတြက တီဗီၾကည့္ၾကပါ ေပါ့။

အီသီယိုးပီးယားမွာ လူဦးေရ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ ဟာ ေက်းလက္မွာ ေနၾကတာ။ လွ်ပ္စစ္မီးမရွိ၊ ရွိတဲ့ ႐ြာေတြမွာ လည္း အခ်ိန္ပိုင္းေလာက္ပဲ ရတယ္။ ကြန္ပ်ဴတာ အင္တာနက္ ၾကားေတာင္ မၾကားဘူးတဲ့႐ြာေတြ အမ်ားႀကီး။ အားလုံကို လိုက္တြက္ၿပီး မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူးဆိုကာ မစရင္ ဘာမွ ျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ဘူး။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔ ရတဲ့ေနရာက စရေအာင္” ေရဒီယိုရွိတဲ့ သူေတြ ေရဒီယိုနားေထာင္။ တီဗီရွိတဲ့သူေတြ တီဗီဖြင့္ၾကည့္။ ကြန္ပ်ဴတာ အင္တာနက္ရတဲ့သူေတြ ရတာနဲ႔ အခြင့္အေရးယူ “ကြၽန္ေတာ္တို႔ အားလုံးအတြက္ မဟုတ္ေတာင္ လိုခ်င္တဲ့သူေတြနဲ႔ စရေအာင္”

ၿမိဳ႕ျပမွာေနတဲ့ ဆရာေတြကို စုလိုက္တယ္။ ကြန္ပ်ဴတာ အင္တာနက္ေတြ သုံးၿပီးေတာ့ စာေတြဘယ္လိုသင္မလဲ ဝိုင္းေတြးၾက၊ ဝိုင္းစဥ္းစားၾကတယ္။ ပညာေရးဝန္ႀကီးက ၿမိဳ႕ျပေန တတ္ကြၽမ္းတဲ့ ဆရာေတြနဲ႔ သူတို႔အင္အား၊ အႀကံဉာဏ္အားကိုယူၿပီးေတာ့ စတယ္။ အားလုံးစုေဝးၿပီးေတာ့ အင္တာနက္ထဲကေန ပညာေရးဆိုင္ရာ ပို႔ခ်ခ်က္ေတြ ကို အတုယူတယ္။ ျပဳစုတယ္။ ႏိုင္ငံမွာ သင္လို႔ရေအာင္ ဝိုင္းဝန္းႀကံေဆာင္တယ္။

“ဆရာတို႔ ဆရာမတို႔ လုပ္ႏိုင္တဲ့သူေတြက စရေအာင္” ႏိုင္ငံရဲ႕ ပညာေရး အတြက္ပဲ။ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူးဆိုၿပီး ေအာ္မေနဘူး။ တတ္ကြၽမ္းတဲ့ သူေတြက ေဖာ္ေဆာင္၊ မတတ္ေသး သူေတြက သင္ၾကား ဒီလိုပဲ ပညာကို ပြားႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားၾကတာ။ ခုဆိုရင္ ေရဒီယို ပို႔ခ်ခ်က္ေတြနဲ႔ တီဗီလိုင္းေတြက ပို႔ခ်ခ်က္ေတြ အေတာ္မ်ားမ်ား ထုတ္လႊင့္ႏိုင္တာေၾကာင့္ ေပ်ာ္ေနၾကၿပီ။

ပညာေရး ဝန္ႀကီးက ဘာကို တာဝန္ခံ ထားသလဲ

(၁) ကိုဗစ္ေၾကာင့္ ရပ္ဆိုင္း ခဲ့ရတဲ့ ပညာေရးအတြက္ သင္ၾကားေနတဲ့ အပိုင္းက ရသေလာက္ သင္ပါ့မယ္။ သင္ယူမႈ မရရွိတဲ့ ေက်းလက္ေတြလည္း မပူပါနဲ႔။ အေျခအေနေကာင္းရင္ ျဖည့္စြက္ အထူးသင္ၾကားမႈေတြ လုပ္ေပးမယ္

(၂) ေက်ာင္းေတြျပန္ဖြင့္တာနဲ႔ ပို႔ခ်ခ်က္ေတြ ကို ေရဒီယို၊ ႐ုပ္သံေတြကတစ္ဆင့္ ရယူၿပီးသူေတြေရာ၊ မရယူႏိုင္ေသး သူေတြပါ အားလုံးတန္းတူျဖစ္ေစရမယ္

(၃) ေနာင္လာမယ့္ အနာဂတ္မွာလည္း ဒီလို ျပႆနာ နဲ႔ ႀကဳံလာတိုင္း မိဘ၊ ဆရာ၊ ေက်ာင္းသား အင္အားေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး အတူတူ လက္တြဲေျဖရွင္းႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားမယ္

ကြၽန္ေတာ္တို႔က အီသီယိုးပီးယားဆိုရင္ ဆင္းရဲ ငတ္ျပတ္၊ ပိန္ေျခာက္အားငယ္ သနားစရာလို႔ ျမင္ခဲ့ၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ အီသီယိုးပီးယားဆိုတာ စိတ္ဓာတ္ နဲ႔ ရပ္တည္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံဆိုတာ သိသူရွားတယ္။

တင္ၫြန႔္

unicode

ကန့်လန့်တိုက်၊ ဖောင်းထု၊ စားဖားတွေနဲ့ လေတွေ များမနေဘဲ လက်တွေ့ကျကျလုပ်သွားတဲ့ အီသီယိုးပီးယား ရဲ့ ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါ ကာလ ပညာရေးသင်ကြားရေးစနစ်

အီသီယိုးပီးယား ဆိုတဲ့ နိုင်ငံလည်း ကိုဗစ် ၁၉ ကပ်ဘေးကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရတာပဲ။ ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါဖြစ်လာတော့ တစ်နိုင်ငံလုံး သတိထား ကျောင်းတွေကိုလည်း ပိတ်လိုက်ရတယ်။

ကုလသမဂ္ဂ (UNESCO) ကလည်း ဧပြီလက ကြေညာ တယ်။ တစ်ကမ္ဘာလုံး 1.6 Billion စာသင်ကြားရေးတွေ ရပ်ဆိုင်းကုန်ပြီတဲ့။ ကျောင်းတွေ ပိတ်လိုက်ရတာကြောင့် ကလေး ၁၀ ယောက်မှာ ၉ ယောက်နှုန်းလောက် သင်ကြားရေးနဲ့ အဆက်အသွယ် ပြတ်သွားရပြီတဲ့လေ။

အီသီယိုးပီးယားမှာ မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့ကတည်းက ကျောင်းတွေ စပိတ် တယ်။ တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ ကျောင်းတက် ပညာသင်ကြားနေကြတဲ့ အတန်းစုံကျောင်းသားပေါင်း ၂၅ သန်းကျော်ရှိတယ်။ သူတို့ အားလုံး အိမ်ထဲကအိမ်ပြင် မထွက်နိုင်တဲ့ အနေအထားကိုရောက်နေတော့ နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်တွေ စဉ်းစားရတယ်။ ဒီကလေးတွေ ပညာရေး ဘယ်လို လုပ်ပေးရမလဲပေါ့။

အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံဟာ ဖွံ့ဖြိုးနေပါတယ်ဆိုပေမယ့် ဆင်းရဲ တဲ့သူတွေ အများကြီးရှိသေးတယ်။ အထူးသဖြင့် ကျေးလက်က ကလေးတွေ အရမ်းဆင်းရဲကြတယ်။ ဒါကြောင့် ပညာသင်ဖို့ကိစ္စမှာ တန်းတူညီမျှ ဖြစ်နိုင်ပါ့မလားလို့ အစိုးရကလည်း စဉ်းစားရတယ်။ ကျေးလက်မှာရှိနေတဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ ဒစ်ဂျစ်တယ် တတ်မြောက် မှုနှုန်း၊ အသုံးပြု နိုင်စွမ်း၊ အသုံးပြုစရာပစ္စည်း ဘာမှပြည့်စုံအောင် မရှိဘူး။

အွန်လိုင်းကတစ်ဆင့် သင်ကြားမှုတွေ လုပ်ရင် ကျေးလက်က လူတွေ အခွင့်အရေး ရနိုင်ပါ့မလားမြို့ပြတွေမှာပဲ ရေဒီယို၊ တီဗီ၊ ကွန်ပျူတာ၊ အင်တာနက်သုံးနိုင်တဲ့သူတွေရှိတာ။ ကျေးလက်မှာ ရေဒီယိုလောက်ပဲ အမြင့်ဆုံး သုံးနိုင်ကြတာ။ အွန်လိုင်းကနေ ပို့ချမယ်၊ လေလှိုင်းကနေ ပို့ချမယ်ဆိုရင် ကျေးလက် ကပြည်သူတွေ အခွင့်အရေး ရပါ့မလား။

အစိုးရပဲ ဒီအချက်ကို စဉ်းစားတာပေါ့။ ကျေးလက် မှာ ဘာမှမရှိဘူးဆိုပြီး ဘာမှမလုပ်ပဲ ထိုင်နေရင် ဘာရောဖြစ်လာမှာလဲ? အီသီယိုးပီးယား ပညာရေးဝန်ကြီးက တစ်နိုင်ငံလုံးကို ကတိပေးတယ်။

ကျေးလက်ရော မြို့ပြမှာ ရှိနေတဲ့ ပြည်သူတွေ မပူပါနဲ့။ အားလုံးအတွက် ပညာရေးကို ဆက်လက်လေ့လာသင်ကြားနိုင်အောင် စီစဉ်ပေးပါ့မယ်။ ဒါပေမဲ့ အိမ်ထဲက အိမ်ပြင်တော့ မထွက်ကြပါနဲ့ပေါ့။

အီသီယိုးပီးယားနိုင်ငံကျောင်းသားတွေ ကွန်ပျူတာ ကျောင်းသား တိုင်း မကိုင်ဖူးပါဘူး။ ကျေးလက်ကဆို ပိုဆိုးတာပေါ့။ ပညာရေးဝန်ကြီးက ဘာပြောသလဲ “ကျွန်တော်တို့ ရှိတာနဲ့ စရအောင်”

ကျေးလက်မှာ ဘာရှိသလဲ။ ရေဒီယိုလောက်တော့ အနည်းဆုံး ရှိတယ်။ တီဗီတွေလည်း ရှိတဲ့ရွာတွေမှာ ရှိတယ်။ ပညာရေးဝန်ကြီးက ရေဒီယို ပို့ချချက်နဲ့ တီဗီပို့ချချက်တွေကို နှစ်မျိုးခွဲတယ်။ မူလတန်းအဆင့် ကလေးတွေအတွက် ရေဒီယို ပို့ချချက်တွေကို နားထောင်ကြပါ။ အလယ်တန်း အထက်တန်း အဆင့်ကျောင်းသားတွေက တီဗီကြည့်ကြပါ ပေါ့။

အီသီယိုးပီးယားမှာ လူဦးရေ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် ဟာ ကျေးလက်မှာ နေကြတာ။ လျှပ်စစ်မီးမရှိ၊ ရှိတဲ့ ရွာတွေမှာ လည်း အချိန်ပိုင်းလောက်ပဲ ရတယ်။ ကွန်ပျူတာ အင်တာနက် ကြားတောင် မကြားဘူးတဲ့ရွာတွေ အများကြီး။ အားလုံကို လိုက်တွက်ပြီး မဖြစ်နိုင်ပါဘူးဆိုကာ မစရင် ဘာမှ ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်ဘူး။

“ကျွန်တော်တို့ ရတဲ့နေရာက စရအောင်” ရေဒီယိုရှိတဲ့ သူတွေ ရေဒီယိုနားထောင်။ တီဗီရှိတဲ့သူတွေ တီဗီဖွင့်ကြည့်။ ကွန်ပျူတာ အင်တာနက်ရတဲ့သူတွေ ရတာနဲ့ အခွင့်အရေးယူ “ကျွန်တော်တို့ အားလုံးအတွက် မဟုတ်တောင် လိုချင်တဲ့သူတွေနဲ့ စရအောင်”

မြို့ပြမှာနေတဲ့ ဆရာတွေကို စုလိုက်တယ်။ ကွန်ပျူတာ အင်တာနက်တွေ သုံးပြီးတော့ စာတွေဘယ်လိုသင်မလဲ ဝိုင်းတွေးကြ၊ ဝိုင်းစဉ်းစားကြတယ်။ ပညာရေးဝန်ကြီးက မြို့ပြနေ တတ်ကျွမ်းတဲ့ ဆရာတွေနဲ့ သူတို့အင်အား၊ အကြံဉာဏ်အားကိုယူပြီးတော့ စတယ်။ အားလုံးစုဝေးပြီးတော့ အင်တာနက်ထဲကနေ ပညာရေးဆိုင်ရာ ပို့ချချက်တွေ ကို အတုယူတယ်။ ပြုစုတယ်။ နိုင်ငံမှာ သင်လို့ရအောင် ဝိုင်းဝန်းကြံဆောင်တယ်။

“ဆရာတို့ ဆရာမတို့ လုပ်နိုင်တဲ့သူတွေက စရအောင်” နိုင်ငံရဲ့ ပညာရေး အတွက်ပဲ။ မဖြစ်နိုင်ပါဘူးဆိုပြီး အော်မနေဘူး။ တတ်ကျွမ်းတဲ့ သူတွေက ဖော်ဆောင်၊ မတတ်သေး သူတွေက သင်ကြား ဒီလိုပဲ ပညာကို ပွားနိုင်အောင် ကြိုးစားကြတာ။ ခုဆိုရင် ရေဒီယို ပို့ချချက်တွေနဲ့ တီဗီလိုင်းတွေက ပို့ချချက်တွေ အတော်များများ ထုတ်လွှင့်နိုင်တာကြောင့် ပျော်နေကြပြီ။

ပညာရေး ဝန်ကြီးက ဘာကို တာဝန်ခံ ထားသလဲ

(၁) ကိုဗစ်ကြောင့် ရပ်ဆိုင်း ခဲ့ရတဲ့ ပညာရေးအတွက် သင်ကြားနေတဲ့ အပိုင်းက ရသလောက် သင်ပါ့မယ်။ သင်ယူမှု မရရှိတဲ့ ကျေးလက်တွေလည်း မပူပါနဲ့။ အခြေအနေကောင်းရင် ဖြည့်စွက် အထူးသင်ကြားမှုတွေ လုပ်ပေးမယ်

(၂) ကျောင်းတွေပြန်ဖွင့်တာနဲ့ ပို့ချချက်တွေ ကို ရေဒီယို၊ ရုပ်သံတွေကတစ်ဆင့် ရယူပြီးသူတွေရော၊ မရယူနိုင်သေး သူတွေပါ အားလုံးတန်းတူဖြစ်စေရမယ်

(၃) နောင်လာမယ့် အနာဂတ်မှာလည်း ဒီလို ပြဿနာ နဲ့ ကြုံလာတိုင်း မိဘ၊ ဆရာ၊ ကျောင်းသား အင်အားတွေနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး အတူတူ လက်တွဲဖြေရှင်းနိုင်အောင် ကြိုးစားမယ်

ကျွန်တော်တို့က အီသီယိုးပီးယားဆိုရင် ဆင်းရဲ ငတ်ပြတ်၊ ပိန်ခြောက်အားငယ် သနားစရာလို့ မြင်ခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ အီသီယိုးပီးယားဆိုတာ စိတ်ဓာတ် နဲ့ ရပ်တည်နေတဲ့ နိုင်ငံဆိုတာ သိသူရှားတယ်။

တင်ညွန့်

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

eleven + 20 =