ကိုဗစ္-၁၉ က ကယ္တင္ လိုက္တဲ့ တ႐ုတ္ေတာ႐ိုင္း တိရစာၦန္ေတြ ရဲ႕အသက္

ကိုဗစ္-၁၉ က ကယ္တင္ လိုက္တဲ့ တ႐ုတ္ေတာ႐ိုင္း တိရစာၦန္ေတြ ရဲ႕အသက္

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၊ ဝူဟန္ၿမိဳ႕မွာ ေတာ႐ိုင္း တိရစာၦန္မ်ား ေရာင္းဝယ္စားေသာက္ျခင္းကို တားျမစ္ပိတ္ပင္လိုက္ေၾကာင္း ေဒသအာဏာပိုင္ေတြက မေန႔ကေၾကညာလိုက္ပါတယ္။ဝူဟန္ေဒသဟာ ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္ေဘးမဲ့ေဒသျဖစ္လာမွာျဖစ္ၿပီး ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္ေတြစားေသာက္ျခင္း ကို တားျမစ္ လိုက္ကာ ႁခြင္းခ်က္အေနနဲ႔ သိပၸံဆိုင္ရာသုေတသနလုပ္ငန္းမ်ား၊ ကပ္ေရာဂါေစာင့္ၾကည့္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ အျခားအေျခအေနမ်ားအတြက္ စီမံလုပ္ေဆာင္တာေတြကလြဲလို႔ ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္မ်ားကို ဖမ္းဆီးခြင့္မျပဳဘူးလို႔ ေဒသဆိုင္ရာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕ကေျပာပါတယ္။ ဒီလုပ္ေဆာင္မႈ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းအျဖစ္ ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္မ်ားကို အစားအေသာက္အတြက္ ေမြးျမဴျခင္းကို တင္းက်ပ္စြာထိန္းခ်ဳပ္လိုက္ၿပီး ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္မ်ားကို ဖမ္းဆီးေရာင္းခ်ေနတဲ့ စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးသမားေတြကို ကမ္းလွမ္းရန္ တစ္ႏိုင္ငံလုံး အတိုင္းအတာျဖင့္ က်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္လုပ္ေဆာင္မည့္အစီအစဥ္တြင္ ဝူဟန္အစိုးရလည္း ပူးေပါင္းပါဝင္မည္ျဖစ္သည္။

လူဦးေရ ၁၁သန္းေနထိုင္တဲ့ ဟူေပျပည္နယ္ ၿမိဳ႕ေတာ္ဝူဟန္မွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ကုန္ပိုင္း က ကိုဗစ္-၁၉ ေရာဂါကို စတင္ေတြ႕ရွိခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ကပ္ေရာဂါစတင္ျဖစ္ေပၚရာ မူလအရင္းအျမစ္ကို စုံစမ္းစစ္ေဆးေနဆဲျဖစ္ေပမယ့္ ေတာေခြးမ်ား၊ ပုစဥ္းရင္ကြဲမ်ား၊ ကင္းၿမီးေကာက္မ်ားနဲ႔ ေတာေၾကာင္မ်ား အပါအဝင္ ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္ အရွင္အမ်ိဳးအစားေပါင္း ၃၀ေက်ာ္ ေရာင္းခ်ေနတဲ့ ဟြာနန္းပင္လယ္စာ လက္လီ၊လက္ကားေဈးမွာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္စတင္ထြက္ေပၚမႈအတြက္ သံသယတစ္ခုျဖစ္ၿပီး တ႐ုတ္အစိုးရက ဒီေဈးကိုဇန္နဝါရီလမွာ ပိတ္လိုက္ပါတယ္။ၿခဳံငုံ သုံးသပ္ခ်က္မ်ားအရ ဗိုင္းရပ္စ္ဟာ တိရစာၦန္မွလူသို႔ ဖိတ္စဥ္ကူးစက္တယ္ဆိုတာ ယုတၱိရွိတဲ့ရွင္းလင္းခ်က္ျဖစ္တယ္လို႔ သုေတသီေတြက တစ္ညီတစ္ၫြတ္ထဲ လက္ခံထားၾကပါတယ္။

ဒီအေျခအေနေနာက္မွာေတာ့ တိရစာၦန္ကကူးစက္လာတဲ့ ကပ္ေရာဂါနဲ႔ ဆက္စပ္ၿပီး တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဟာ တရားမဝင္ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကားမႈေတြကို ကိုင္တြယ္ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းရဲ႕ဖိအားေပးတာကိုခံခဲ့ရပါတယ္။လက္ရွိမွာ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္မႈေၾကာင့္ ကမာၻတစ္ဝန္းေသဆုံးသူေပါင္း ၃၁၈၇၈၉ ဦး ရွိလာၿပီျဖစ္ၿပီး ကူးစက္ခံရသူေပါင္း ၄ဒသမ၇သန္းေက်ာ္ ရွိလာေၾကာင္း ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕(WHO)က မေန႔ကထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။လက္ရွိအေတာအတြင္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ အလယ္ပိုင္းျပည္နယ္ႏွစ္ခုမွာ ေတာ႐ိုင္း တိရစာၦန္မ်ား ဖမ္းဆီးေရာင္းခ်အေပၚ မွီခိုေနရတဲ့စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးသမားမ်ားရဲ႕ ေနထိုင္ရွင္သန္မႈပုံစံေျပာင္းလဲရာမွာ အကူအညီေပးမယ့္အစီအစဥ္တစ္ရပ္ကို အစိုးရက ၿပီးခဲ့သည့္သီတင္းပတ္အတြင္းက ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။

သစ္သီးဝလံမ်ားနဲ႔ လက္ဖက္ စိုက္ပ်ိဳးမႈကို ျမႇင့္တင္ျခင္း(သို႔) တ႐ုတ္႐ိုးရာတိုင္းရင္းေဆးအတြက္ ေဆးဘက္ဝင္အပင္မ်ား ရွာေဖြေရာင္းခ်ျခင္းလုပ္ငန္းမ်ားနဲ႔ အစားထိုးလုပ္ကိုင္ႏိုင္မယ့္ အခြင့္အလမ္းမ်ားကို အိမ္နီးခ်င္းျပည္နယ္ ႏွစ္ခုျဖစ္သည့္ ဟူနန္ႏွင့္က်န္ရွီးျပည္နယ္ရွိ စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးသမားမ်ားအတြက္ စီစဥ္ေပးမွာျဖစ္ၿပီး ၾကက္ႏွင့္ဝက္ကဲ့သို႔ အိမ္ေမြးတိရစာၦန္ေမြးျမဴမႈမ်ားလည္း ပါဝင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ဒီအစီအစဥ္အတြက္ ျဖဴေကာင္တစ္ေကာင္ကို တ႐ုတ္ယြမ္ ၆၃၀(၈၈ ကန္ေဒၚလာ)၊ ေတာေၾကာင္တစ္ေကာင္ ယြမ္၆၀၀(၈၄ကန္ေဒၚလာ)၊ ဝါးေတာႂကြက္တစ္ကီလို ၇၅ယြမ္(၁၁ကန္ေဒၚလာ)၊ ေႁမြေဟာက္(သို႔)ေႁမြေပြးသားတစ္ကီလို ယြမ္၁၂၀(၁၇ကန္ေဒၚလာ)နဲ႔ ငန္း႐ိုင္းတစ္‌ေကာင္(သို႔) တ႐ုတ္သမင္တစ္ေကာင္ကို ၂၄၅၇ယြမ္ (၃၄၅ကန္ေဒၚလာ)စီ ေလ်ာ္ေၾကးေပးဖို႔ ဟူနန္ျပည္နယ္က စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးသမားေတြက ကမ္းလွမ္း ထားပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ေဖေဖာ္ဝါရီလက တ႐ုတ္အစိုးရဟာ စိုက္ပ်ိဳးေရးၿခံေတြ ထဲက ဆန္းျပားတဲ့မ်ိဳးစိတ္ေတြ အပါအဝင္ ကုန္းတြင္းေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္အားလုံးကို ေရာင္းခ်ျခင္းနဲ႔ စားေသာက္ျခင္းမျပဳဖို႔ ႏိုင္ငံတစ္ဝန္းမွာ မပိတ္စဖူး ယာယီပိတ္ပင္ခဲ့ပါတယ္။ေဖေဖာ္ဝါရီ တားျမစ္မိန႔္မတိုင္ခင္ကေတာ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ မွာ ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္ ၁၄ မ်ိဳးနဲ႔ ခြင့္ျပဳမိန ႔္နဲ႔ ေမြးျမဴတဲ့တိရစာၦန္ေတြကို ေရာင္းခ်ခြင့္ျပဳထားပါေသးတယ္။လက္ရွိမွာေတာ့ ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္ေရာင္းခ်စားေသာက္မႈေတြကို ေပက်င္း၊ ရွန္က်န္းနဲ႔ က်ဳဟိုင္ၿမိဳ႕ေတြမွာ ရာသက္ပန္တားျမစ္လိုက္ေပမယ့္ ဝူဟန္ေဒသ ကိုေတာ့ ငါးႏွစ္အၾကာ ပိတ္ပင္ လိုက္ပါတယ္။“ကြၽန္ေတာ္တို႔ဟာ ေနာက္ထပ္ကပ္ေရာဂါေတြကို ေရွာင္ရွားႏိုင္ဖို႔ ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကားမႈမွတစ္ဆင့္ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးအႏၲရာယ္ကို အလြန္အေလးအနက္ထားဖို႔ ရွင္းရွင္း လင္းလင္း အသိအမွတ္ျပဳရမွာျဖစ္ၿပီး ဝူဟန္ မွာ ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္ေတြ စားေသာက္ေရာင္းခ်မႈတားျမစ္တာကို ႀကိဳဆိုပါတယ္”လို႔ ဟူမိန္းႏိုင္ငံတကာဆိုင္ရာ တ႐ုတ္မူဝါဒေရးရာ ကြၽမ္းက်င္သူေဒါက္တာပီတာလီက ဆိုပါတယ္။

Credit The Standard Time Daily
Ref The Independent