ကံေကာင္း လြန္းေနတဲ့ ျမန္မာျပည္ နဲ႔ စကားရည္လု အျပစ္ပံု ခ်တာေတြ မလုပ္သင့္ေတာ့တဲ့ အခ်ိန္

ကံေကာင္း လြန္းေနတဲ့ ျမန္မာျပည္ နဲ႔ စကားရည္လု အျပစ္ပံု ခ်တာေတြ မလုပ္သင့္ေတာ့တဲ့ အခ်ိန္

ကိုဗစ္က ေပးတဲ့ သခၤန္းစာ

၁။ ကိုဗစ္ႀကီးအေၾကာင္းေရးရတာ ၿငီးစီစီ ရွိလာေပတဲ့ မေအာင့္ႏိုင္ေတာ့လို႔ ေရးမိပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔က ကိုဗစ္နဲ႔ ပါတ္သက္ရင္ “အပိုအလို – အမွားအယြင္း မရွိ” ျပည့္စံုစြာ စီမံခန္႔ခြဲ တုန္႔ျပန္ႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔ မိတ္ေဆြ ယူဆရင္ ဆက္မဖတ္လို႔ရပါၿပီ။

၂။ တကယ္ေတာ့ “ကံေဖး,မ” ခဲ့တဲ့ ဇမၺဴဒီပါ လက်ၤာေတာင္ကၽြန္းပါ။ တ႐ုတ္ျပည္နဲ႔ နီးနီးကပ္ကပ္ ေနခဲ့ၾကေသာ္ျငား ကိုဗစ္က “ေလဟုန္စီး” ၿပီး ျဖန္႔က်က္ခဲ့တာမို႔ ခံသာခဲ့တယ္။ ကမ႓ာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕ႀကီးရဲ႕ေနာက္ကေန က်ေနာ္တို႔က ဖဝါးေျခထပ္လိုက္ၿပီး မူဝါဒ နဲ႔ စီမံ တုန္႔ျပန္ခဲ့တယ္။ အဲ့ဒီ အဖြဲ႕ႀကီးေတာင္ မွ ေဝဖန္မႈ ( တခ်ိဳ႕ဆို ျပင္းျပင္းထန္ထန္) ခံေနရတာမို႔ က်ေနာ္တို႔ ” ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ေတြ” မရွိခဲ့ပါဘူး လို႔ေတာ့ ေခါင္းမမာေစလိုပါ။

၃။ မတ္လ -၃၀ မတိုင္ခင္အခ်ိန္ထိ ႏိုင္ငံအႏွံ့ ကိုဗစ္ တိုက္ဖ်က္ေရးတုန္႔ျပန္မႈဟာ ေဆးရံုလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ပါတ္သက္ရင္ “အိုးနင္းခြက္နင္း ” အေၾကာင္းကိစၥေတြ အမ်ားႀကီးနဲ႔ဆိုတာ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ရသူေတြ မေမ့ေလာက္ေသးဘူးလို႔ ထင္ပါတယ္။ အဲ့ဒီလို “အစီအစဥ္ မက်” ခဲ့မႈေတြရဲ႕ အရင္းအျမစ္ အေၾကာင္း တရားက Hospital Isolation protocol / manuals ဆိုတဲ့ ေဆးရံုအလိုက္ (ခုတင္ ၅၀ မွ ၁၀၀၀ အထိ) ကူးစက္ျမန္ေရာဂါကုသခန္း လက္စြဲ မရွိခဲ့ပါဘူး။

ကိုယ့္ေဆးရံု ကိုယ့္ခုတင္ ကိုယ့္အခန္း အဆင္ေျပသလို ျပင္ဆင္ ခဲ့ၾကရပါတယ္။ “လက္ပူတိုက္” ျပင္ခဲ့ၾကရတာမို႔ အၿမိဳ႕ၿမိဳ႕မွာ အဖံုဖံု ကြဲေနမွာ ေသခ်ာလွပါတယ္။ လုပ္ငန္းလမ္းၫႊန္ ဆိုၿပီး ၂၀၁၆ – ကိုရည္ၫႊန္းထုတ္ျပန္ထားေပမယ့္ ဘယ္ႏွစ္ခုတင္ဆိုရင္ ဘယ္ႏွစ္ခန္းရွိရမယ္ဆိုတဲ့ “မူဝါဒ” မပါရွိခဲ့ပါဘူး။ ဒါကို သခၤန္းစာ တစ္ခုအျဖစ္သတ္မွတ္ၿပီး ေနာက္ေနာင္မွာ ကူးစက္ေရာဂါသီးျခားခန္း လက္စြဲ (Hospital Isolation protocol) ျဖစ္ထြန္းေပၚေပါက္လာေအာင္ စီမံႏိုင္ဖို႔ နဲ႔ နည္းစနစ္က်တဲ့ သီျခားအေဆာင္ (functioning isolation ward) တစ္ခုကို ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔ အားထုတ္ သင့္ပါတယ္။

၄။ မတ္လ ၁၁- ရက္ေန႔မွာ WHO က pandemic ေၾကျငာခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတရံုးရဲ႕ အမိန္႔စာနဲ႔ အေရးေပၚ တုန္႔ျပန္ေရးေကာ္မီတီ ကို မတ္လ-၃၀ ရက္ေန႔မွာ စတင္ဖြဲ႕စည္းၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈ စတင္ခဲ့ပါတယ္။ေနာက္ေတာ့ အမ်ိဳးသားေကာ္မီတီ ေပါက္လာၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံ ကိုယ္တိုင္ ဦးေဆာင္မႈေပး လာခဲ့ရပါတယ္။

ဒါကိုေထာက္ျပသူအခ်ိဳ႕က ႏိုင္ငံေရးအရဦးေဆာင္ပါဝင္မႈ ေႏွာင့္ေႏွး ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုခ်င္ပံုရပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ႏုိင္ငံေရးဆုိင္ရာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္တခု (political commitment) ရဖို႔ဆိုတာ သက္ဆိုင္ရာတာဝန္ရွိသူေတြက အရွိကို အရွိအတိုင္း အခ်က္အလက္ ခိုင္ခိုင္မာမာနဲ႔ ေျပာရဲ ဆိုရဲ တင္ျပရဲမွ ျဖစ္မွာပါ။ ဒီလိုလုပ္ငန္းစဥ္ေတြ မွာ အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕မႈ ရွိခဲ့ပါရဲ႕လား ဆိုတာေတြကလည္း ျပန္လည္သံုးသပ္ႏိုင္ၾကဖို႔ လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။

၅။ ကာကြယ္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ မွာလည္း တကယ့္ေအာက္ေျခက အေျခခံက်န္းမာေရးလုပ္သားေတြရဲ႕ အသံကို အတိုင္ပင္ခံကိုယ္တိုင္ၾကားနာေျဖရွင္းေပးယူခဲ့ရတဲ့ အေစာပိုင္းကာလ ဗြီဒီယိုအေမးအေျဖေတြကို သတိရၾကဦးမယ္ထင္ပါတယ္။ ဒါေတြရဲ႕ အရင္းအျမစ္က service readiness ( လုပ္မဲ့သူေတြ အသင့္ အေနအထား) ရွိေနခဲ့ပါေသာ္လည္း ၊ supply readiness (ေထာက္ပံ့ေရး လုပ္ငန္းစဥ္) က ဟန္ခ်က္ညီညီ ပါမလာႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။

အခ်ိန္မရဘူး လို႔ေတာ့ အေၾကာင္းမျပေစလိုပါ။ ျပည္သူေတြက လိုသေလာက္ ရေအာင္ ဝယ္ၿပီး လႉေပးႏိုင္ခဲ့လို႔သာ ခံသာခဲ့ပါတယ္။ အခုဆိုရင္ အေတာ္အသင့္ျပည့္စံုၿပီျဖစ္တဲ့ ကူးစက္ျမန္အေထာက္အကူျပဳပစၥည္းေတြကို ေနာင္မွာ ဘယ္လိုစီမံခန္႔ခြဲၾကမလဲ ..? ဆိုတဲ့ အစီအမံပါ လိုအပ္ လာပါၿပီ။

၆။ သူတစ္ပါး ႏိုင္ငံေတြျပန္ၾကည့္ရင္ ဝ႐ုန္းသုံးကားျဖစ္ၾကတယ္ ဆိုတာ ေထာင္၊ေသာင္း ခ်ီတဲ့ လူနာေတြနဲ႔မို႔ပါ။ ဒါေတာင္ တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြက စံနစ္တက်ရွိခဲ့ၾကပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ အစီအစဥ္ေတြ စမတ္မက်တာကေတာ့ လူနာ တစ္ရာေက်ာ္ေလာက္နဲ႔ပါ။အေမရိကန္လို National pandemic response plan ( for influenza) ရွိတာေတာင္မွ အေတာ္ ႐ုပ္ပ်က္ ခဲ့ရပါတယ္။

တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြက်ေတာ့ SARS outbreak response plan ရွိထားလို႔ စံနစ္ပိုက်ခဲ့ၾကပါတယ္။ က်ေနာ္ တို႔လည္း အခုရရွိ (ခံစား) ခဲ့ရတဲ့ အေတြ႕အၾကံဳေတြထဲကေန ပကတိ ေျမျပင္အေျခအေနကို အေျခခံတဲ့ National pandemic response plan လိုမ်ိဳး အျမတ္ရခဲ့မယ္ဆိုရင္ ကိုဗစ္ႀကီးကို ရင္ဆိုင္ ရက်ိဳးနပ္မွာပါ။

၇။ အားသာခ်က္ေတြကေတာ့ ကိုဗစ္ အေၾကာင္းျပဳၿပီး ျပည္သူေတြ က်န္းမာေရး အသိ နဲ႔ သတိ ပိုရွိလာတာရယ္ ၊ က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းေတြၾကားထဲ ကူးစက္ျမန္ျပင္းေရာဂါေတြနဲ႔ ပါတ္သက္တဲ့ ကာကြယ္၊ကုသ ေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြနဲ႔ ရင္းႏွီးလာတာရယ္၊ အေပါက္အက်ေတြရွိေနတဲ့ ေဆးရံုေတြ ရဲ႕ အတြင္းသ႐ုပ္ေတြ ေပၚလာ တာရယ္…ေျပာရရင္ အမ်ားႀကီးပါပဲ။ ဒါမ်ိဳးေတြကိုလည္း မွတ္တမ္းျပဳၾကရမွာပါ။

၈။ မေန႔က လႊတ္ေတာ္ အေမးအေျဖခန္းကိုၾကည့္ၿပီး စိတ္မေကာင္းျဖစ္ လို႔ ေရးမိတာပါ။ ေရးရမယ္ဆို အမ်ားႀကီးေပါ့။ သို႔ေပမဲ့ ဒီအခ်ိန္ဟာ “အမွားရွာ” ဖို႔အခ်ိန္မဟုတ္။ “အမွန္ေရာက္” ေအာင္ ခရီးတြင္ဖို႔သာ အားထုတ္ၾကရမဲ့ “ကပ္ေဘးသင့္” ကာလ။ တိုင္းျပည္ အတြက္ ခက္ခဲတဲ့အခ်ိန္။ စကားရည္လုမေနပဲ ျပည္သူ႔ မ်က္ႏွာ ၾကည့္ၿပီး ကူးစက္ျမန္ေရာဂါႀကီးကို စံနစ္က်က် ရင္ဆိုင္ႏိုင္ေရး အားထုတ္ေပးႏိုင္ၾကပါေစေၾကာင္း သက္ဆိုင္သူအေပါင္းအား ေမတၱာရပ္ခံပါရေစလားခင္ဗ်ာ။

Nay Win

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

four × 5 =