ကိုဗစ္က မင္းအနားမွာပါ၊ မစစ္ၾကည့္ လို႔ မသိတာ ပါ ႏွင့္ အနံ႔ အရသာပ်က္ျခင္း ျပႆနာ

ပထမဆုံး ေျပာခ်င္တာ သတိတရ နဲ႔ ေမးၾကတဲ့ မိတ္ေဆြမ်ားကို ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္းပါ။ ေနေကာင္းရဲ႕လား၊ စာမေရးတာ အေတာ္ၾကာ ဘာေတြ ျဖစ္ေနလဲ၊ က်န္းမာေရး ဂ႐ုစိုက္ပါ။ ကိုဗစ္အေၾကာင္း၊ ကာကြယ္ေဆးေကာ ဘယ္ႏွယ္ေနလဲ စသည္ျဖင့္ ေမးၾကေသာ မိတ္ေဆြမ်ား အားလုံးေက်းဇူးပါ။ ေက်ာင္းကိစၥမ်ားနဲ႔ အလုပ္ရႈပ္ေနလို႔ ဖဘကို အာ႐ုံမစိုက္ႏိုင္တာပါ။ အခု ေက်ာင္းပိတ္ရက္ရတာနဲ႔ ဖဘ ေပၚ ျပန္ေရာက္ လာတာ။

ကိုယ္တို႔ တိုင္းျပည္ရဲ႕ သတင္းမ်ားေတာ့ အခ်ိန္ေလး ရတာနဲ႔ လာဖတ္ပါတယ္။ ရခိုင္ကေန စခဲ့တာ ရန္ကုန္ကို တျဖည္းျဖည္း ေရာက္လာတာလည္း ျမင္ရ ၾကားရပါတယ္။ ေၾကာက္တဲ့သူေတြလည္းေၾကာက္၊ မထူးပါဘူးကြာ ေျပာတဲ့သူလည္းေျပာ။

ေန႔လည္က ကိုယ္တို႔ ဆရာႀကီးမ်ား ေဆြးေႏြးၾကတာကိုလည္း နားေထာင္လိုက္ပါတယ္။ ကာကြယ္တဲ့ အဆင့္ကို ေက်ာ္လာခဲ့ရင္ ရတဲ့ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြရဲ႕ အင္အား ေထာက္ပံ့ႏိုင္တဲ့ အင္အားနဲ႔ မလုံေလာက္တဲ့ အေျခအေနေရာက္ခဲ့ရင္ ဘာလုပ္ၾကမယ္ဆိုတဲ့ အဆိုးဆုံး အေျခအေနထိ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားတဲ့ အတြက္လည္း ေက်နပ္ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

ကိုယ္တေယာက္ထဲရဲ႕ အျမင္ကို ေျပာရရင္ေတာ့ ဒီကမာၻေျမေပၚက အခ်ိန္တို အတြင္းမွာ ကိုဗစ္ ေပ်ာက္သြားဖို႔ ဆိုတာ အခြင့္အေရး ေတာ္ေတာ္နဲသြားပါၿပီ။ ကိုဗစ္နဲ႔အတူ ဘယ္လို ဆက္ေနၾကမလဲ ဆိုတဲ့ အေျခအေနကို စဥ္းစားၾကဖို႔ အခ်ိန္ေရာက္လာၿပီလို႔ ထင္ပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္လေလာက္က ေရးခဲ့ဖူးတဲ့ ကိုဗစ္ကပ္ေရာဂါကို ေက်ာ္လႊားျခင္းဆိုတဲ့ အေၾကာင္းမွာ ရွင္းျပခဲ့သလို ကာကြယ္ေဆး ထုတ္ႏိုင္ခဲ့တဲ့အခါ ဒါမွမဟုတ္ မ်ိဳး႐ိုးဗီဇေျပာင္းသြားတဲ့အခါ ေျဖးေျဖးခ်င္း ေပ်ာက္ကြယ္သြားႏိုင္စရာ ရွိတယ္လို႔ ေျပာခဲ့ဖူးတယ္။

ကာကြယ္ေဆးေတြ အေျခအေနၾကည့္ရင္ ေလာေလာဆယ္မွာ ႐ုရွားကထုတ္တဲ့ Sputnik ကို သူ႔အစိုးရက အခု ၾသဂုတ္လ ၁၁ ရက္ေန႔က Approve ျဖစ္တယ္ ေျပာေပမဲ့ အေနာက္ကမာၻကေတာ့ အယုံအၾကည္ရွိပုံ မရ။ Clinical trial အဆင့္ ေလးဆင့္မွာ ေနာက္ဆုံးအဆင့္က အေျဖေတြေတာင္းေတာ့ မျပႏိုင္။ ပူတင္ကလည္း ထရမ့္နဲ႔ သိပ္မထူးလွ။ အေၾကာင္းျပစရာ ရွားလို႔။ သူ႔သမီးကို ကာကြယ္ေဆးထိုးတယ္ ေျပာတယ္။ အဲဒါ ယုံစရာလား။

WHO က ဦးေဆာင္ၿပီးလုပ္ေနတဲ့ COVAX လို႔ေခၚတဲ့ ကာကြယ္ေဆးထုတ္တဲ့ အစီအစဥ္မွာ ကာကြယ္ေဆး (၇) မ်ိဳးက အဆင့္ သုံးကို ေရာက္လာၿပီဆိုေတာ့ မဆိုးေတာ့လို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ခန္းမွန္းၾကတာေတာ့ ေနာက္ထပ္ တစ္ႏွစ္ကေန တစ္ႏွစ္ခြဲၾကာႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုတယ္။ ဒီစကား ေျပာရတာ စိတ္ထဲ မေကာင္းေပမဲ့ အမွန္အတိုင္းသိတာ ေကာင္းမယ္ထင္လို႔ WHO က ၾကားတဲ့ သတင္းအတိုင္း ေျပာျပတာပါ။

မ်ိဳး႐ိုးဗီဇေျပာင္းတဲ့ အေၾကာင္းကေတာ့ ကိုယ္တို႔တိုင္းျပည္မွာ လူတိုင္း သိတဲ့ ကိစၥမို႔ အရွည္မရွင္းေတာ့ပါဘူး။ သူ႔ရဲ႕ မ်ိဳး႐ိုးဗီဇ RNA က အၿမဲေျပာင္းေနတဲ့ သဘာဝရွိတယ္။ RNA ေျပာင္းရင္ protein ေျပာင္းတယ္။ အဲ့အခါ ဒီဗိုင္းရပ္ရဲ႕ ကူးဆက္ပုံနဲ႔ ေရာဂါျဖစ္ပြားပုံေတြ ေျပာင္းတယ္။ အခုေျပာင္းသြားတဲ့ G614 က မတ္လေလာက္ကတဲက ဝူဟန္မွာ စခဲ့တယ္၊ ေနာက္ေတာ့ ဥေရာပကို ေရာက္သြားတယ္လို႔ ယူဆၾကတယ္။ အခုေတာ့ ကိုယ္တို႔တိုင္းျပည္ အလည္ေရာက္တာေပါ့ေလ။ ဒီလို မ်ိဳး႐ိုးဗီဇ ေျပာင္းတာ ေနာက္လဲေျပာင္းေနအုန္းမယ္။

အခုေျပာင္းလဲမႈက ေရာဂါျဖစ္ပြားပုံ နဲနဲေျပာင္းတယ္လို႔ ယူဆၾကတယ္။ ႏွာေခါင္း နဲ႔ အသက္ရႈလမ္းေၾကာင္း အေပၚပိုင္းမွာ ပိုေန ပိုပြားတယ္လို႔ ဆိုတယ္။ အဲေတာ့ အဆုတ္ကို သိပ္ မထိခိုက္တဲ့ အတြက္ အေသအေျပာက္ နည္းႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ လူေပၚမူတည္မွာပါ။ ဝင္လာတဲ့ ဗိုင္းရပ္က အရမ္းမ်ားၿပီး ကိုယ္ခံအားကလည္း မေကာင္းရင္ အရင္ကလို အေသ အေပ်ာက္ရွိမွာေပါ့။

မေကာင္းတာတဲ့ အခ်က္က ကူးစက္တာ ပိုျမန္တယ္။ အသက္ရႈ လမ္းေၾကာင္း အေပၚပိုင္းမွာ ေနတဲ့အတြက္ ပိုၿပီး ကူးစက္လြယ္တယ္လို႔ ဆိုတယ္။

အခုေျပာင္းလဲတဲ့ ကိုဗစ္က အသက္ရႈလမ္းေၾကာင္း အေပၚပိုင္းမွာ ေနရတဲ့ တျခားအေၾကာင္းလည္း ရွိတယ္။ အရင္ေကာင္က ခႏၵာကိုယ္ထဲ ဝင္ဖို႔အတြက္ ACE-2 လို႔ ေခၚတဲ့ ကိုယ္ထဲက လက္ခံႏိုင္တဲ့ ပ႐ိုတိန္း (receptor) ေလးေတြကို ေပါင္းၿပီး ဝင္လာတယ္။ အခုေျပာင္းလာတဲ့ေကာင္က ACE-2 တင္မက TMPRSS-2 လို႔ ေခၚတဲ့ ေနာက္ထပ္ ပ႐ိုတိန္းေလး လိုအပ္တယ္။ အဲဒီ TMPRSS-2 က ႏွာေခါင္းေနာက္ပိုင္းနဲ႔ အသက္ရႈလမ္းေၾကာင္း အေပၚပိုင္းမွာ ပိုမ်ားတယ္။ အဲေတာ့ အဆုတ္ထဲ ေရာက္တဲ့အဆင့္ မဟုတ္ေတာ့ဘဲ ႏွာေခါင္းေနာက္ပိုင္းမွာဘဲ ေနေတာ့တယ္။

အဲဒီမွာ ျပသနာေလး တစ္ခုက ဝင္လာတယ္။ အခု ဗိုင္းရပ္ ဝင္လာရင္ အနံ႔အသက္ မရတာနဲ႔ အစားအေသာက္ အရသာ မရွိေတာ့တာ။ အခု ဗိုင္းရပ္က ႏွာေခါင္း ေနာက္မွာရွိတဲ့ အာ႐ုံေၾကာ နံပါတ္ ၁ (olfactory nerve) ကို ေရာင္ရမ္းေစတယ္။ အဲဒီ အာ႐ုံေၾကာက အနံ႔ အာ႐ုံခံလို႔ ရေအာင္လုပ္ေပးတယ္။ ဆိုေတာ့ ဗိုင္းရပ္ဝင္ရင္ အနံ႔ေကာင္းေကာင္း မရေတာ့ဘူေပါ့။ သုေတသန စာတန္းတခုမွာေတာ့ လူ ဆယ္ေယာက္မွာ ခုႏွစ္ေယာက္ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုတယ္။

အရသာလည္း အဲလိုပါဘဲ။ အာ႐ုံေၾကာ နံပါတ္ ၇ (facial nerve) နဲ႔ နံပါတ္ ၉ (Glossopharyngeal nerve) တို႔ကို ထိခိုက္တယ္။ အဲဒီမွာ အရသာပ်က္တယ္။ တခုေတာ့ သတိထားပါ။ အနံ႔အသက္ မရတာ အစားအေသာက္ အရသာပ်က္တိုင္း ဗိုင္းရပ္ဝင္ၿပီလို႔ မယူဆ ေစလိုပါ။

ရခိုင္ျပည္သူေတြလည္း ေအးခ်မ္းၾကပါေစ။ အထင္လြဲခ်င္း ကင္းၾကပါေစ။

ျမန္မာျပည္သူမ်ားလည္း ကိုယ့္အသိနဲ႔ကိုယ္ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ေစာင့္ေရွာက္ၾကပါ။ ကိုဗစ္က မင္းအနားမွာပါ၊ မစစ္လို႔ မသိတာပါ။ (Mkt Burman)

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

five × 4 =