ကေနာင္ မင္းသားႀကီး ရဲ႕ ေရျမႇဳပ္ဗုံး ဘာ့ေၾကာင့္ အေကာင္ထည္မေပၚ ခဲ့သလဲ ဆိုတာ

ခရစ္ႏွစ္ ၁၈၆၆ မွာ ကေနာင္မင္းသားႀကီး လုပ္ႀကံခံရပါတယ္—။သူလုပ္ႀကံမခံရမီ ၁၈၅၄ ကတည္းကစက္႐ုံေတြေဆာက္ဖို႔၊ႏိုင္ငံေတာ္အဆင့္ျမႇင့္ဖို႔ေတြစလုပ္ခဲ့တာ—။ေနျပည္ေတာ္ကို မႏၲေလးေျပာင္းေတာ့လည္း
ကေနာင္မင္းသားႀကီးက သေဘာတူခ်င္ပုံ မရပါဘူး–။သူ႔စိတ္ထဲမွာ ေနျပည္ေတာ္ေျပာင္းဖို႔ထက္ႏိုင္ငံေတာ္အင္အားေတာင့္တင္းေအာင္လုပ္ေဆာင္ခ်င္မွာပါ—။ရတနာပုံစက္႐ုံေတြကိုေတာ့ ၁၈၅၈မွာ စၿပီးေဆာက္တယ္လို႔ ခန္႔မွန္းမိပါတယ္–။အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းဘက္ကနန္းေတာ္ေတြေဆာက္ ပါတယ္–။ကေနာင္မင္းသားႀကီးက စက္႐ုံေတြအပိုင္းတာဝန္ယူတယ္လို႔ ယူဆပါတယ္–။ျမန္မာအစိုးရက ကုမၸဏီေတြအမ်ားႀကီးနဲ႔လည္းစာခ်ဳပ္ေတြခ်ဳပ္တယ္–။စက္ပစၥည္းေတြ၊ကိရိယာေတြ၊အေျမာက္လက္နက္ေတြမွာပါတယ္–။စက္႐ုံေတြလည္ပတ္ၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္ကိုအဆင့္ျမႇင့္ ပါတယ္–။စိတ္မေကာင္း၊ ဝမ္းနည္းစရာကအရွိန္ရေနတုန္းမွာ ကေနာင္မင္းသားႀကီးလုပ္ႀကံခံလိုက္ရပါတယ္–။

ၿဗိတိသွ်ေတြရဲ႕ သပ္လ်ိဴတဲ့ စနက္ေတြအမ်ားႀကီးပါဝင္ ေနမွာပါ—။ေဆာက္လုပ္ ခဲ့တဲ့စက္႐ုံေတြထဲကမွမလည္ပတ္လိုက္၊မသုံးလိုက္ရတဲ့စက္႐ုံႀကီးတစ္႐ုံရွိခဲ့ပါတယ္—။အဲဒီစက္႐ုံႀကီးကေတာ့ စစ္ကိုင္းၿမိဳ႕စစ္ကိုင္းဘက္ကမ္းေ႐ႊေတာင္ဦးေမာ္အရပ္မွာ ေဆာက္ခဲ့တဲ့သံရည္ က်ိဳစက္(သံဖို႐ုံ)ႀကီးပါ—။ဒီစက္ႀကီးေနရာကို၁၈၇၄ခု ဇြန္လမွာအုတ္ျမစ္စခ်ပါတယ္–စက္႐ုံအတြက္လိုအပ္တဲ့စက္ေတြ၊ပစၥည္းေတြ၊ပညာရွင္ေတြရဖို႔ကို ၁၈၇၀ထဲကေနေဒါက္တာကလီမံဝီလ်ံကို စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ၿပီးတာဝန္ေပးထားပါတယ္—။စာခ်ဳပ္ပါအခ်က္အရမွာေတာ့ ကလီမံဝီလ်ံကစက္ႀကီးကို အဖိုးေငြ သုံးသိန္းရွစ္ေသာင္းနဲ ႔အၿပီးတိုင္ဝယ္ယူတင္ပို႔ရမွာပါ—။

ဒါေပမယ့္ ၁၈၇၂ ဒီဇင္ဘာ ၁၇ရက္ေန႔မွသံဖိုစက္ႀကီးရဲ႕ ေအာက္ခံ ကိရိယာ တန္ ၅၀ကိုပထမဆုံးအႀကိမ္အျဖစ္ လီဗာပူးၿမိဳ႕ကေနမွတင္ပို႔ပါတယ္—။၁၈၇၈အထိကို စက္ေတြ၊ပစၥည္းကိရိယာေတြအစုံမရေသးပါဘူး—။ကတိပ်က္လို႔မို႔ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ ကလီမံဝီလ်ံေျပာဆိုေျဖရွင္းၾကပါတယ္—။ကလီမံဝီလ်ံက ျမန္မာ ဘုရင္ထံကေနေငြရရန္က်န္တယ္လို႔ လိမ္ပါတယ္—။ျမန္မာအစိုးရစိတ္ထဲမွာ စက္ႀကီးၿပီးဖို႔က အဓိကျဖစ္ေနေတာ့
၁၈၇၅မွာ ေငြေျခာက္ေသာင္းႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္ ထပ္ေပးလိုက္ပါတယ္–။အဲ့လိုထပ္ေပးၿပီးတာကို ကလီမံဝီလ်ံကရန္ကုန္မွာ ေရာက္ေနတဲ့စက္ေတြကို ေနျပည္ေတာ္မပို႔ေသးပါဘူး—။ဒီ အရႈပ္အရွင္းကို ၿဗိတိသွ်အေရးပိုင္ အိပ္ခ္်တီဒန္ကင္းကေျဖရွင္းေပးတာပါ–။

အမႈၾကားနာေနတုန္းမွာကို ကလီမံဝီလ်ံကအဂၤလန္ကိုထြက္သြားပါတယ္–။သူ႔အစား သူ႔ညီေဟာင္ဝတ္ဝီလ်ံကကိုယ္စားေဆာင္႐ြက္ပါတယ္–။၁၈၇၈ဇူလိုင္မွာ အမႈၿပီးပါတယ္–။စက္ပစၥည္းေတြေရာက္ပါတယ္–။အကုန္လုံးေတာ့ မေရာက္ရွိခဲ့ပါဘူး–။ေနာက္ပိုင္းမင္းတုန္းမင္းႀကီးလည္းနတ္႐ြာစံတယ္—။ငွားထားတဲ့ ပညာရွင္ေတြလည္း ျပန္ကုန္ပါတယ္–။ဒီစက္႐ုံႀကီးမၿပီးစီးေအာင္ ေနာက္ကြယ္ကေနၿဗိတိသွ်ေတြက အမ်ိဳးမ်ိဳးေႏွာင့္ယွက္ေနတာပါ–။ဒီစက္႐ုံႀကီးၿပီးတာနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မွာေတြကေတာ့အမ်ားႀကီးပါ–။ျမန္မာအစိုးရက စက္႐ုံႀကီးအတြက္လိုအပ္တဲ့သံနဲ႔ေက်ာက္မီးေသြး ကိုရဖို႔ရာကို ပုပၸါးေတာင္နဲ႔စစ္ကိုင္းသံဖို႐ုံဆက္သြယ္တဲ့
မီးရထားလမ္းေဖာက္ဖို႔ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါေသးတယ္–။

အဲ့ဒီအစီအစဥ္ကလည္း မင္းေျပာင္းမင္းလႊဲ နဲ႔အေကာင္အထည္ မေပၚ ခဲ့ပါဘူး–။ၿပီးေတာ့ အဲ့ဒီစက္႐ုံႀကီးဟာ ေက်ာက္မီးေသြးတစ္ေန႔ တန္တစ္ရာေတာင္ ကုန္မယ့္ စက္႐ုံႀကီးပါ—။ဘယ္ေလာက္ေတာင္လုပ္ႏိုင္မလဲဆိုတာတန္တစ္ရာနဲ႔ကို အေျဖေပၚေနပါၿပီ—။(သီေပါမင္းပါေတာ္မူေတာ့ စက္႐ုံေနရာမွာ စက္ပစၥည္းေတြအမ်ားႀကီးက်န္ခဲ့ပါတယ္။အေသးစိတ္စာရင္းကို ေ႐ႊနန္းသုံးေဝါဟာရအဘိဓာန္အပိုဒ္ ၂၄၁မွာ ၾကည့္လိုက္ပါ)
က်ဳပ္တို႔ျမန္မာႏိုင္ငံက လူေတြႀကိဳးစား ခဲ့ပါတယ္–။ဒါေပမယ့္ ကတိမတည္တဲ့ ႏိုင္ငံျခားသားေတြ–ကိုယ္စားလွယ္ေတြသာ အားထားေနရလို႔အက်ိဳးမျဖစ္တာမျဖစ္ခဲ့ပါဘူး—။

ႏိုင္ငံကို စက္မႈႏိုင္ငံအျဖစ္တက္တဲ့ေနရာမွာဂ်ပန္ ထက္လည္း ၁၀ႏွစ္ေစာခဲ့ပါတယ္—။က်ဳပ္ေတြးေနတာကေတာ့ အကယ္၍–မင္းတုန္းမင္း ပြဲေက်ာင္းဘုန္းႀကီးေက်ာင္းသင္စနစ္ေတြကိုအၿပီးမဖ်က္ခဲ့ဘူးဆိုရင္—ေနျပည္ေတာ္ကို ခ်က္ခ်င္းႀကီး မႏၲေလးကိုမေျပာင္းခဲ့ဘူးဆိုရင္–ကေနာင္ မင္းသားႀကီး ရွိေနဦးမယ္ဆိုရင္—ၿပီးေတာ့ စက္႐ုံထဲမွာအႀကီးဆုံးစစ္ကိုင္းသံဖို႐ုံႀကီးလည္ပတ္ႏိုင္သြားတယ္ဆိုရင္—-တစ္ခုခုေတာ့ႏိုင္ငံအတြက္ အေျဖေပၚသြားမွာပါ–။စိတ္ထဲမွာ -ဆိုရင္ေတြကေတာ့အမ်ားႀကီးပါပဲ—။ဒီစက္႐ုံနဲ႔ပတ္သတ္တဲ့ ဆိုရင္ေလးေတြေလာက္ပဲေရးျပတာပါ—။

စစ္ကိုင္း သံဖို႐ုံကိုသြားေလ့လာမယ္ဆိုရင္ စစ္ကိုင္းၿမိဳ႕ေ႐ႊေတာင္ဦးေမာ္ရပ္(N21ဒီဂရီ 53.083မိနစ္ E95ဒီဂရီ 59.657မိနစ္)မွာ သြားေလ့လာလို႔ရပါတယ္—။အကိုးအကားျမန္မာႏိုင္ငံစက္မႈလက္မႈလုပ္ငန္းသမိုင္း အပိုင္း(၁)ေဒၚၾကန္-ရတနာပုံစက္႐ုံမ်ား

ေရျမႇဳပ္ဗုံးကို သာသနာပိုင္ဆရာေတာ္ကတားတယ္ ဆိုတာ ခရစ္ယန္စာေရးဆရာျမေကတု ရဲ႕ သံဃာနဲ႔ ျပည္သူကို ေသြးကြဲေအာင္ ေရးသားခဲ့ျခင္းပါပဲ။သမိုင္းအေထာက္ထားကင္းၿပီး စိတ္ကူးယဥ္ဇာတ္ထုပ္တစ္ခုသာျဖစ္ပါတယ္။ေရျမႇဳပ္ဗုံးကို ဆက္ၿပီးလုပ္ခဲ့တဲ့ အေထာက္ထားေတြ ေတြ႕ရွိေနပါတယ္။ အဂၤလိပ္ကသိမ္းေတာ့ လက္နက္စက္႐ုံေတြမွာလုပ္လက္စ ေရျမဳပ္ဗုံးေတြ ေတြ႕တယ္လို႔ကာနယ္စေလဒင္ရဲ႕ မွတ္တမ္းေတြမွာ ေရးထားပါတယ္။သမိုင္းေကာ္မရွင္ရဲ႕အဖြဲ႕ဝင္ေဒၚၾကန္ရဲ႕စာတမ္းေတြမွာလည္းအတိအလင္းပါပါတယ္။ေရျမဳပ္ဗုံးကိစၥ မထြန္းေပါက္ျခင္းမွာကေနာင္မင္းသားႀကီး အသတ္ခံရျခင္းေငြေၾကးမလုံေလာက္ျခင္းၿဗိတိသွ်တို႔ ေႏွာက္ယွက္ျခင္းႏိုင္ငံျခားသားတို႔ ကတိမတည္ျခင္းတို႔ေၾကာင္းပဲ ျဖစ္ပါေၾကာင္း……။ေရျမႇဳပ္ဗုံးအေၾကာင္း ဆက္လက္ရွာေဖြတင္ျပပါအုံးမည္

Credit – သက်သီဟ အရွင္အရိယာလကၤာရ