ျပည္သူေတြ သိသင့္တယ္ ထင္လို႔ပါ (ရွယ္ထားေပး ပါအုံး …)

ကိုဗစ္ရဲ႕ ေရာဂါပ်ိဳးရက္ ဟာ ၂ ရက္ကေန ၁၄ ရက္ျဖစ္ပါတယ္ အမ်ားဆုံး ေရာဂါေပၚေပါက္တဲ့ရက္က ၅ ရက္ေျမာက္ပါ အဲဒီရက္မွာစစ္ရင္ ေရာဂါပိုးရွိေနရင္ ေတြ႕ရွိမႈ ပိုမ်ားတာေပါ့သုေတသနစာေစာင္ေတြရဲ႕ ေတြ႕ရွိခ်က္အရ ေရာဂါပိုးထုတ္ႏိုင္တဲ့ရက္ဟာ ၈ ရက္မွ ၃၇ ရက္ၾကာပါတယ္ ပွ်မ္းမွ်ၾကာခ်ိန္ ၂၀ ရက္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္အရင္က Quarantine ၃ ပတ္ထားၿပီး အိမ္မွာ ၁ ပတ္ဆက္လက္ထားခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ စင္ကာပူႏိုင္ငံမွာ သုေတသနျပဳခ်က္ အရ ကိုဗစ္ဟာ ေရာဂါလကၡဏာျပသည္မွ ၁၁ ရက္တြင္ အျခားသူမ်ားသို႔ မကူးစက္ေစႏိုင္ေၾကာင္း လူေပါင္း ၇၃ ေယာက္ကို စမ္းသပ္ရာမွ သိရွိခဲ့ရပါတယ္ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ဓာတ္ခြဲနမူနာေတြကိုယူၿပီးစစ္လို႔ ပိုးေတြ႕တယ္လို႔အေျဖထြက္ခ်င္ထြက္ႏိုင္ပါေသးတယ္။ သို႔ေသာ္ပိုးေတြ႕တယ္ဆိုတာက အျခားသူကို ကူးစက္ေစႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္မဟုတ္ပါဘူးလို႔ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းေျပာထားပါတယ္။

မကူးစက္ေစႏိုင္ဘူး ဒီအခ်ိန္မွာ ပိုးေမြးတဲ့အခါ ပိုးမေပါက္ႏိုင္ေတာ့ လို႔ပါပဲ။ဒီေတြ႕ရွိခ်က္အေပၚမူတည္ၿပီး စင္ကာပူဟာ ေဆး႐ုံဆင္းတဲ့သတ္မွတ္ခ်က္ကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲခဲ့ပါတယ္။စင္ကာပူကိုေထာက္ခံတဲ့ သုေတသနေတြ႕ရွိခ်က္က ဂ်ာမနီကျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔လုပ္ေဆာင္ခ်က္မွာ ေရာဂါလကၡဏာျပၿပီးေနာက္ ၈ ရက္ေျမာက္မွာ ပိုးေမြးလိုမေပါက္ေတာ့တာ ေတြ႕ရွိရပါတယ္။

ဒါေတြအားလုံးကို ေထာက္ခံေနတာကေတာ့ medRxiv ကေန ၂၅/၇/၂၀၂၀ မွာ ထုတ္ျပန္တဲ့ သုေတသနစာေစာင္ ၇၉ ေစာင္ကို သုံးသပ္တင္ျပထားခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ဘယ္စာေစာင္ကမွ ၉ ရက္ေနာက္ပိုင္း ပိုးေမြးတာ ေပါက္တယ္လို႔ မေဖာ္ျပထားပါဘူးဆိုတာပါပဲ။ဒီေတြ႕ရွိခ်က္ေတြအရ ၉ ရက္ေနာက္ပိုင္းမွာ ခႏၶာကိုယ္က ပိုးေတြဆက္လက္ထြက္ရွိေကာင္း ထြက္ရွိေနလိမ့္မယ္ သို႔ေသာ္တျခားသူကို မကူးစက္ေစႏိုင္ေတာ့ပါဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ပါပဲ

ဒါ့ေၾကာင့္ေနာက္ပိုင္းမွာ WHO ရဲ႕ ေဆး႐ုံဆင္းဖို႔ ျပည့္စုံရမဲ့ အခ်က္ေတြအေနနဲ႔ အရင္က လို ႏွစ္ႀကိမ္ ပိုးမေတြ႕ျဖစ္ဖို႔မလိုပဲ သု႔ရဲ႕ေရာဂါလကၡဏာ သက္သာမႈအေပၚမူတည္ၿပီး ေဆး႐ုံဆင္းေပးဖို႔ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းေဖာ္ျပထားပါတယ္။ေရာဂါကူးစက္ခံရသူတိုင္းလည္း ကိုယ္ခံအား တက္မလာၾကပါဘူး။

တက္လာတဲ့သူေတြရဲ႕ ကိုယ္ခံအားကလဲ ၾကာရွည္မခံပဲ တခ်ိဳ႕ေတြ႕ရွိခ်က္ေတြအရ ၃ လအတြင္း က်ဆင္းသြားတာမ်ိဳး ေတြ႕ရပါတယ္။ဒီေရာဂါကို အဓိကကာကြယ္ႏိုင္ဖို႔ အေရးအႀကီးဆုံးက Non pharmaceutical intervention လို႔ေခၚတဲ့ mask တပ္ျခင္း၊ လက္ေဆးျခင္း၊ လူအုပ္စုထဲမသြားျခင္း၊

၆ ေပခြာေနျခင္း၊ ေရာဂါပိုးရွိသူကိုရွာေဖြျခင္း၊ သီးျခားထားရွိျခင္း ထိုသူႏွင့္ ထိေတြ႕မႈရွိသူမ်ားကို ေထာက္လွမ္းျခင္း ဓာတ္ခြဲစစ္ေဆးျခင္း၊ နယ္စပ္ေဒသမ်ားကို ပိတ္ပင္ျခင္း၊ လူစုလူေဝးမျဖစ္ေအာင္တားျမစ္ျခင္း၊ အိမ္မွာသာေနေစျခင္း စသည့္ကိစၥရပ္မ်ားကို စနစ္တက် ေသခ်ာလုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖင့္ ေရာဂါကူးစက္မႈကို အမွန္တကယ္ က်ေစႏိုင္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရပါတယ္။

၁/ ကိုဗစ္သည္ ေရာဂါလကၡဏာေပၚသည္မွ ၁၁ ရက္ေနာက္တြင္ မကူးစက္ႏိုင္ေတာ့ပါ (ေရာဂါလကၡဏာမေပၚသည့္သူမ်ားတြင္ ဓာတ္ခြဲအတည္ျပဳခ်က္ရရွိသည့္ေန႔မွစတင္ ေရတြက္ရပါမည္)

၂/ ကိုဗစ္ပိုးသည္ ခႏၶာကိုယ္မွ ရက္ ၂၀ ေက်ာ္သည္အထိ ဆက္လက္ထြက္ ေနႏိုင္ေသာ္လည္း အျခားသူမ်ားကို မကူးစက္ေစႏိုင္ေတာ့ပါ။ သို႔ေသာ္ဓာတ္ခြဲစမ္းသပ္လွ်င္ test အေျဖတြင္ ပိုးေတြ႕ဟုအေျဖထြက္ႏိုင္ေသာ္လည္း ၎သည္ ကူးစက္ေစႏိုင္သည့္အဓိပၸါယ္မရပါ စမ္းသပ္ရာတြင္ ေရာဂါပိုး၏ေျခရာလက္ရာကို စမ္းသပ္ေတြ႕ရွိျခင္း သာျဖစ္ပါသည္။

၃/ ကိုဗစ္သည္ လူ ၁၀၀ လွ်င္ ၈၀ %မွာ ေရာဂါလကၡဏာမျပသူမ်ား သာမန္လကၡဏာခံစားရသူမ်ား အသင့္အတင့္လကၡဏာသာခံစားရသူမ်ားျဖစ္ၿပီး ၁၅% မွာ ေရာဂါျပင္းထန္စြာ ခံစားရႏိုင္ပါသည္ ထိုအဆင့္တြင္ ေအာက္ဆီဂ်င္ေပးရန္လိုအပ္ၿပီး အထူးဂ႐ုစိုက္ရန္လိုပါသည္

(လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ျပင္းထန္သူ ၇ ဦးရွိၿပီး ICU ထဲတြင္ ၃ ဦး စုစုေပါင္း ၁၀ ဦးရွိပါသည္) က်န္ ၅ % မွာ အလြန႔္အလြန္စိုးရိမ္ရၿပီး အသက္ရႉအားကူစက္ Mechanical Ventilator ေပးရသည့္ အေျခအေနထိျဖစ္ၿပီး ထိုအေျခအေနတြင္ အသက္ရွင္ဖို႔ ရာႏႈန္းအလြန္နည္းပါသည္။

၄/ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ေသဆုံးသူ ၈ ဦးရွိေနၿပီး ထိုေသဆုံးသူ အားလုံးမွာ ေနာက္ခံေရာဂါမ်ား ခံစားေနရသူမ်ားျဖစ္ၿပီး ကိုဗစ္ကူးစက္ခံရလွ်င္ နဂိုရွိေရာဂါမ်ား ပိုမိုဆိုးဝါးစြာ ခံစားရၿပီး အသကိေသဆုံးသည္အထိ ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

၅/ ကိုဗစ္ျဖစ္လွ်င္ ျပန္လည္နလန္ထူဖို႔ သာမန္လကၡဏာခံစားရသူဆိုလွ်င္ ႏွစ္ပတ္ထိ ၾကာျမင့္ႏိုင္ၿပီး ျပင္းထန္စြာခံစားရသူမ်ားကေတာ့ ၃ ပတ္မွ ၆ ပတ္ထိၾကာျမင့္ႏိုင္ပါသည္ အခ်ိဳ႕ေသာသူမ်ားတြင္ေရာဂါ၏ေနာက္ဆက္တြဲေဝဒနာျဖစ္သည့္ ႏွလုံးေရာဂါျဖစ္ျခင္း အဆုတ္ေကာင္းစြာအလုပ္မလုပ္ႏိုင္ျခင္း ေသြးခဲမ်ားပိတ္ဆို႔ၿပီး ဦးေႏွာက္ေကာင္းစြာ အလုပ္ မလုပ္ႏိုင္ျခင္း အာ႐ုံေၾကာထိခိုက္ျခင္းစသည့္ နာတာရွည္ေရာဂါမ်ားလဲ အေမြအျဖစ္ အဆစ္ရသြားႏိုင္ပါသည္။

၆/ ထို႔ေၾကာင့္ ေရာဂါကူးစက္မႈ မခံရေစေရးအတြက္ အားလုံးမွာ တာဝန္ရွိပါသည္ ဒီေရာဂါ သည္ လူမႈေရးႏွင့္ ဆိုင္ေသာေရာဂါျဖစ္သည့္အတြက္ လြန္စြာကိုင္တြယ္ရခက္ခဲပါသည္ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ ေပါ့ေလ်ာ့စြာေနမိသည္ႏွင့္ လူအေျမာက္အျမားကို ကူးစက္ေစႏိုင္သည့္အတြက္ လူတိုင္းလူတိုင္း မိမိတာဝန္ေက်ပြန္ဖို႔ လိုပါသည္။

ဒါ့ေၾကာင့္ မိမိသည္ Q ဝင္ဖို႔ လိုအပ္ပါက ၾကည္ၾကည္ျဖဴျဖဴအတူပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ရန္ လိုသလို အိမ္နီးခ်င္း ျပည္သူအေပါင္းကလည္း ကိုယ္ခ်င္းစာတရားလက္ကိုင္ထားကာ ေမတၱာအျပည့္ျဖင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ရန္အေရးႀကီးပါသည္။

မိမိတို႔ႏိုင္ငံပါဝင္သည့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံသည္ ၿပီးခဲ့သည့္အပတ္အတြင္း ယခင္အပတ္ႏွင့္ ႏႈိင္းစာလွ်င္ ေရာဂါျဖစ္ပြားသူ ၉ % တက္ၿပီး ေသဆုံးသူ ၃ % တက္ေၾကာင္း WHO ၏တစ္ပတ္စာ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္အတြက္ မေပါ့ဆေစလိုပါ။

အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံ အိႏၵိယတြင္လည္း ေန႔စဥ္လူနာအသစ္ေတြ႕ရွိႏႈန္းမွာ ၇ ေသာင္းေက်ာ္ ၈ ေသာင္းေက်ာ္ျဖင့္ ကမာၻ႔ထိပ္တန္းျဖစ္ေနၿပီး ေသဆုံးႏႈန္းမွာလည္း ေန႔စဥ္ ေထာင္ေက်ာ္ရွိေနျခင္းမွာလည္း ရင္မေအးစရာ အေျခအေနျဖစ္ေနပါသည္။

သူဘာေၾကာက္လဲ Mask တပ္ထားသူကို သူေၾကာက္ပါသည္ ဘာလို႔ဆိုေတာ့ သူဝင္ၿပီးဒုကၡေပး၍ မရလို႔ပါေရနဲ႔ဆပ္ျပာကို ေၾကာက္ပါသည္ သူ႔ကိုသတ္ႏိုင္လို႔ပါလူေတြအမ်ားႀကီး စုမေနရင္ သူမႀကိဳက္ပါ ဟိုခုန္ဒီကူး လုပ္လို႔မရလို႔ျဖစ္ပါသည္လူတစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ အနည္းဆုံး ၃-၆ ေပခြာေနရင္လဲ သူစိတ္ဆိုးပါသည္ ဘာလို႔ဆိုေတာ့ ႏွာရည္ေတြ တံေတြးေတြကတစ္ဆင့္ သူေလဟုန္စီးၿပီး ေနာက္တစ္ေယာက္စီ အလည္အပတ္မသြားရလို႔ျဖစ္ပါသည္

ဒီေတာ့ကာ သူမႀကိဳက္တာေတြကို မ်ားမ်ားလုပ္ပါ သူစိတ္ညစ္ၿပီး အနားမွာမေနပဲ ထြက္သြားပါလိမ့္မည္ ျပည္သူေတြသာ ညီရင္ျဖင့္ အႏွီကိုဗစ္ကို ဘာမွေၾကာက္စရာမရွိပါေလ ျပည္သူေတြရဲ႕ အားေတြကို တစုတစည္းထဲ ေပါင္းစပ္လိုက္လွ်င္ျဖင့္ အလြန္ႀကီးမားေသာ စြမ္းပကား ေပၚလာပါလိမ့္မည္။အသက္ဝဝ ရႉႏိုင္တဲ့ေန႔ မၾကာခင္ ေရာက္ရမည္ မလြဲပါ အတူႀကိဳးစားၾကပါစို႔

crd :Dr Khin Khin Gy

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

two × two =