ကိုဗစ္လူနာ ျဖစ္ခဲ့ၿပီး ကိုယ္တိုင္လဲ ကိုဗစ္လူနာေတြ ကို ကုသမႈေပးေနတဲ့ ဆရာဝန္တစ္ဦး ရဲ႕ အေမွာင္ကာလမ်ား

ဒီစာစုေလးဟာ ကိုဗစ္လူနာလဲျဖစ္ခဲ့ၿပီး ကိုယ္တိုင္လဲ ကိုဗစ္လူနာေတြကို ကုသမႈ ေပးေနတဲ့ ေဒါက္တာလင္းစႏၵာလႈိင္ေရးထားတာပါ။“ကိုဗစ္ကို ဂ႐ုစိုက္သတိထားဖို႔လိုလား”ကိုဗစ္လူနာလည္းျဖစ္ဖူးတဲ့၊ ကိုဗစ္ကို ေရွ႕တန္းကေနၿပီးလည္း တိုက္ခဲ့ဖူးတဲ့ဆရာဝန္ တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ကိုဗစ္ကို ဂ႐ုစိုက္ သတိထား ဖို႔ လိုပါတယ္ လို႔ ဆိုပါရေစရွင့္

ကိုဗစ္ပိုးအသစ္ေလးဟာ အသြင္ေျပာင္းပိုး ဆို ေတာ့ သူက အားပိုေပ်ာ့လာမလား၊ အားပိုေကာင္းၿပီး ပိုဆိုး႐ြား ျပင္းထန္လာမလား ဆိုတာ ဘယ္သုေတသန စာေစာင္ကမွ တိတိက်က် မဆိုႏိုင္ေသးပါဘူး။ဒါ့ေၾကာင့္ ကိုဗစ္ကို မေပါ့ဆဘဲ သတိျပဳဆင္ျခင္ၾကေစလိုပါတယ္ရွင့္။ ျမန္မာျပည္မွာ ကိုဗစ္အျပင္ မကူးစက္ႏိုင္တဲ့ ေရာဂါ ေသြးတိုး ေသြးခ်ိဳ ႏွလုံးေရာဂါေတြရွိသလို တျခားကူးစက္ႏိုင္တဲ့ တီဘီ ငွက္ဖ်ား ေသြးလြန္တုပ္ေကြး အစရွိတဲ့ တျခားေရာဂါေတြလည္း ေခါင္းေထာင္ေနေတာ့ ကိုဗစ္ကို ထူးၿပီး စိတ္ပူ ကာကြယ္ေနဖို႔ လိုလို႔လားေပါ့။ အဲ့ဒီေမးခြန္းကို ေမးေနတဲ့ သူေတြထဲမွာ ဆရာဝန္ေတြပါ ပါဝင္ေနလို႔ ကိုဗစ္ ကို ကိုယ္ေတြ႕ႀကဳံခဲ့ရတဲ့ ဆရာဝန္တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ေရာ လူနာတစ္ေယာက္ အေနနဲ႔ပါ ျပန္ေဝမွ်ခ်င္ပါတယ္ရွင့္

(၁)ကိုဗစ္ျဖစ္ၿပီးတာ ေလးလေက်ာ္လို႔ ငါးလထဲေရာက္ပါေတာ့မယ္။ပုံမွန္ လူေကာင္း ပကတိအေျခအေနအတိုင္းျပန္မေရာက္ေသးပါဘူး။ေနာက္ဆက္တြဲႏွလုံးႂကြက္သားေယာင္ျခင္းနဲ႔ အားအင္ကုန္ခမ္းေမာပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း (Post viral myocarditis နဲ႔ fatigue syndrome) တို႔ကို ခံစားေနရတုန္းပါ။ ဆရာဝန္ေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားသာ အခုလို ကူးစက္ခံရရင္ Workforce အင္အား အင္မတန္မွ က်ဆင္းႏိုင္ပါတယ္။ Overstretched ျဖစ္ႏိုင္ေျခ အလြန္မ်ားပါတယ္

(၂)ကိုဗစ္တိုက္ပြဲမွာ အသက္ေပးခဲ့ရတဲ့ က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းေတြ အမ်ားအျပားရွိပါတယ္။ သူတို႔အတြက္ ဂုဏ္ယူေလးစားမိသလို အလြန္တရာမွလည္း ဝမ္းနည္းေၾကကြဲစိတ္မေကာင္းျဖစ္မိပါတယ္။ အဲ့ဒီထဲမွာမွ ေရာဂါျပင္းထန္ၿပီး အေသအေပ်ာက္ပိုမ်ားတာက BAME အုပ္စုလို႔ေခၚတဲ့ Black, Asain and Minor Ethnicities (အာဖရိက၊အာရွနဲ႔ တျခားအနည္းငယ္ေသာ မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ား) ျဖစ္ပါတယ္။ေျဖရွင္းခ်က္တစ္ခုကေတာ့ အဲ့ဒီလူမ်ိဳးေတြမွာ ကိုဗစ္ပိုး အဆုတ္တြင္းနဲ႔ ခႏၶာကိုယ္တြင္းကို ဝင္ဖို႔ ACE လို႔ေခၚတဲ့ Receptors ေတြ အမ်ားအျပားရွိေနျခင္းေၾကာင့္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေနာက္တစ္ခုက အာရွလူမ်ိဳးေတြဟာ Extended family လို႔ေခၚတဲ့ တစ္အိမ္ထဲမွာ မိဘ၊သားသမီး၊ေျမးအတူေနတဲ့ လူဦးေရ အမ်ားအျပားအတူေနထိုင္လို႔ ကူးစက္ႏိုင္ေျခပိုမ်ားတာ လို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ တစ္ရက္ထဲမွာ တစ္အိမ္ထဲေနတဲ့ မိသားစုထဲက ေယာကၡမေရာ သားမက္ေရာ အဆုတ္ေယာင္ ျပင္းထန္မႈေၾကာင့္ အထူးၾကပ္မတ္ကုသေဆာင္ ကို တၿပိဳင္တည္း ေရာက္သြားတာမ်ိဳးရွိဖူးပါတယ္။ ဘာလို႔ ဒီလူမ်ိဳးေတြမွာမွ ေရာဂါပိုျပင္းထန္ရတယ္ ဆိုတာကို အေၾကာင္းရင္း တိတိက်က် မသိရေသးပါဘူး

(၃)ကိုဗစ္လူနာေတြ အစုအၿပဳံလိုက္ ေရာဂါျပင္းထန္ၿပီး ေရာက္လာရင္ စစ္ျဖစ္ေနတဲ့ေနရာမွာ ေဆးကုေနရသလိုပဲ အရမ္းကို စိတ္ဖိစီး ပင္ပန္းၿပီး ဝုန္းဒိုင္းႀကဲကုရပါတယ္။ အခ်ိန္က အသက္ဆိုေတာ့ အခ်ိန္ကိုလုၿပီး အသက္ကယ္ၾကရတာမို႔ လူေရာ စိတ္ေရာ အရမ္းကို ပင္ပန္းရပါတယ္။ဒီၾကားထဲ အကာအကြယ္ဝတ္စုံေတြဝတ္၊မ်က္ႏွာဖုံးေတြ တပ္ထားနဲ႔ ဆိုေတာ့ ပူအိုက္မြန္းၾကပ္ၿပီး အသက္ရႉမဝသလိုခံစားရပါတယ္။အဲ့လို အသည္းအသန္လူနာေတြ အမ်ားႀကီးနဲ႔ ဓာတ္မွန္႐ိုက္လိုက္ရင္ အဆုတ္မွာ မြစိတက္ ပ်က္စီးေနတဲ့ လူနာေတြကို မႀကဳံရ မကုရေစခ်င္ပါဘူး

(၅)ကိုဗစ္ဟာ ေရာဂါအခံရွိတဲ့လူနာေတြကို တကယ့္ကို ထေဖာက္ေစပါတယ္။အဆုတ္ေယာင္ပ်က္စီးတာအျပင္ အတက္ေရာဂါကို ထိန္းမႏိုင္ေတာ့တာ၊အသဲပ်က္စီးတာ၊ဦးေႏွာက္ေယာင္တာ၊ေက်ာက္ကပ္ေယာင္တာ၊ႏွလုံးေယာင္တာ၊ေသြးခဲပိတ္တာ၊ေလျဖတ္တာ အစရွိတဲ့ ေရာဂါဆိုးနဲ႔ ကိုယ္တြင္းအဂၤါအားလုံးကို ထိခိုက္ပ်က္စီးေစပါတယ္။ အသည္းလူနာေတြကို ၾကည့္ရတာ၊သူတို႔ရဲ႕ေနာက္ဆုံး အခ်ိန္ေလးမွာေတာင္မွ မိသားစုနဲ႔ေတြ႕ခြင့္မရတာ၊ မိသားစုက ေနာက္ဆုံးအခ်ိန္ေလးမွာ မ်က္ႏွာေလးေတာင္ျမင္ခြင့္မရလိုက္တာဟာ လင္းတို႔လို႔ ေဘးကၾကည့္ေနတဲ့ ဆရာဝန္ေတြနဲ႔ အေနနဲ႔ေတာင္ ယူႀကဳံးမရ ဝမ္းနည္းေၾကကြဲစိတ္ထိခိုက္ရပါတယ္။မင္းတို႔ အေဖ၊အေမေတာ့ အေျခအေနမေကာင္းလို႔ လက္လႊတ္ရေတာ့မယ္နဲ႔ တူတယ္ လို႔ တယ္လီဖုန္းကေန ေျပာျပရွင္းျပရတဲ့အခါ ရင္ကြဲမတတ္ ေဝမွ်ခံစားရမိပါတယ္

(၆)ကိုဗစ္ကူးမွာ ေၾကာက္လို႔ ႏွလုံးေရာဂါ အစရွိတဲ့ နာတာရွည္ေရာဂါသည္ေတြကလည္း ေဆး႐ုံ၊ေဆးခန္းလာမျပၾက၊လာျပခြင့္လည္းမရ ဆိုေတာ့ အဲ့ဒီေရာဂါသည္ေတြကလည္း ေဆး႐ုံေရာက္လာရင္ ေရာဂါေတြက ေတာ္ေတာ္သည္းၿပီး ကြၽမ္းတဲ့အဆင့္ေရာက္ေန။ ဒါေၾကာင့္ ရင္ဘတ္ေအာင့္တာ အေရးေပၚလကၡဏာပါ။ ႏွလုံးေသြးေၾကာပိတ္တာ ဟုတ္ မဟုတ္ သိရေအာင္ ေဆး႐ုံလာျပၾကပါ။ကိုဗစ္ေၾကာက္ၿပီး မလာဘဲ မေနၾကပါနဲ႔ လို႔ေတာင္ Campaign ေတြ ျပန္လုပ္ၾကရတယ္။ကိုဗစ္နဲ႔ မေသဘဲ ႏွလုံးေသြးေၾကာပိတ္ၿပီး ေသမွာ စိုးလို႔ပါ လို႔ ရွင္းျပၾကရတယ္ တကယ့္ကို ျပန္မေတြးခ်င္ေသာ စိတ္ဒဏ္ရာေပးေသာ မည္းေမွာင္ ေမွာင္မိုက္လြန္းေသာ အေမွာင္ကာလမ်ားလို႔ ဆိုခ်င္ပါတယ္…ထို အေမွာင္ကာလမ်ားကို ဘယ္သူ႔ကိုမွ မေတြ႕ႀကဳံ မျဖတ္ေက်ာ္ရေစလိုပါ…

(၇)ကိုဗစ္ကာလမွာ ပိုမို တိုးပြားလာတာကလည္း စိတ္ဖိစီးမႈေတြရ၊ စိတ္ဓာတ္က်မႈေတြ၊ အထီးက်န္ဆန္မႈနဲ႔ အရက္အလြန္အကြၽံ ေသာက္သုံးျခင္းေတြလည္း ျမင့္တက္လာလို႔ စိတ္က်န္းမာေရးလူနာေတြကိုလည္း အရင္ကထက္ပို အဆေတြတိုးၿပီး ဂ႐ုစိုက္ရတဲ့ကာလေတြလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ဒါေၾကာင့္ တျခားေရာဂါေတြေတာင္ ထူထပ္ေနတာ ကိုဗစ္ကိုမွ ထူးၿပီး စိုးရိမ္ကာကြယ္ ဂ႐ုျပဳေနဖို႔လိုလားလို႔ ေမးရင္ အလြန္တရာမွကို လိုအပ္ပါတယ္လို႔ အထူးဆိုခ်င္ပါတယ္ရွင့္

ႏိုင္သေလာက္ Test, Trace and Isolate လုပ္ၿပီး သက္ႀကီး႐ြယ္အိုေတြ၊ေရာဂါအခံရွိသူေတြဆီ မေရာက္ေအာင္ ႀကိဳးစား ကာကြယ္ၾကရမွာပါရွင့္။ရွိသမွ်အားေတြကို အေကာင္းဆုံး အက်ိဳးရွိေအာင္ သုံးရင္း ႀကိဳးစားေနသလို ဆက္လက္ေဆာင္႐ြက္ဖို႔လည္း အထူးလိုအပ္တယ္လို႔ဆိုပါရေစရွင့္

ေရွ႕တန္းကေန ႐ြပ္႐ြပ္ခြၽံခြၽံတိုက္ေနတဲ့ ျမန္မာျပည္က ဆရာဝန္ေတြ၊ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြ၊ျပည္သူေတြ၊ volunteers ေတြကိုေလးစားဂုဏ္ယူဦးၫႊတ္မိသလို ေနာက္တန္းက ပံ့ပိုးေနတဲ့သူေတြ၊အလႉရွင္ေတြကိုလည္း ေက်းဇူးအထူးတင္မိပါတယ္။စြမ္းစြမ္းတမံ အတတ္ႏိုင္ဆုံး စြမ္းေဆာင္ေနတဲ့ က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနနဲ႔ အေမစု ဦးေဆာင္တဲ့ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရရဲ႕ ႀကိဳးစားအားထုတ္ ေဆာင္႐ြက္မႈေတြကိုလည္း အလြန္ေလးစားမိပါတယ္။ အေဝးကေန လွမ္းၿပီး အားလုံး ေဘးကင္း ေနေကာင္း က်န္းမာၾကဖို႔ ဆုေတာင္း ေမတၱာ ပို႔ေပးေနသလို ကိုယ္ေတြ႕ႀကဳံခဲ့ရတဲ့ အျဖစ္ဆိုးေတြကို ေျပာျပေဝမွ်ရင္း ဒီလို အလားတူ အျဖစ္ဆိုးမ်ိဳးေတြ မႀကဳံရေအာင္ သတိေပးကာကြယ္ပါရေစရွင့္။အေဝးကေနလွမ္းၿပီး မသိဘဲ ေျပာမိသလိုမ်ား ျဖစ္သြားရင္လည္း အႏူးအၫြတ္ေတာင္းပန္ပါတယ္ရွင့္။

CREMONA, ITALY – MARCH 29: (EDITORIAL USE ONLY) Nurses making the hearth sign at Cremona Hospital on March 29, 2020 in Cremona, Italy. The Italian government continues to enforce the nationwide lockdown measures to control the spread of coronavirus / COVID-19. (Photo by Marco Mantovani/Getty Images)

ဘယ္သူ႔ကိုမွ အေၾကာက္လြန္ေအာင္ ေျခာက္ဖို႔ မရည္႐ြယ္သလို လုံးဝ မေၾကာက္ပါဘူး လို႔ ဆိုေနသူမ်ားအတြက္လည္း သတိေလးထားၿပီးေတာ့ ဆင္ျခင္ စည္းကမ္းလိုက္နာေစခ်င္ပါတယ္ရွင့္။ကိုယ့္အတြက္သာမက ကိုယ္ခ်စ္တဲ့သူေတြနဲ႔ သက္ႀကီး႐ြယ္အိုေတြ၊ေရာဂါအခံရွိသူေတြအတြက္ အသက္ကယ္ကူညီရာ ေရာက္ပါတယ္ရွင့္။

လက္ေဆး၊ Mask တပ္၊ေျခာက္ေပအကြာကရပ္ ဆိုတာအျပင္ လူထူထပ္တဲ့ေနရာေတြ မသြားဘူး။ကိုယ့္ကိုကိုယ္ အရင္ကထက္ ပိုၿပီး ေနေကာင္းက်န္းမာေအာင္ ကိုယ္ခံအားေကာင္းေအာင္ ႀကိဳးစားေနထိုင္မယ္ ဆို ကိုဗစ္ကပ္ႀကီးကို စုေပါင္းအားနဲ႔ အျမန္ဆုံး အတူတြန္းလွန္တိုက္ထုတ္ေက်ာ္လႊားႏိုင္မယ္လို႔ ယုံၾကည္ပါတယ္ရွင့္။သတိေလးထားၿပီး စည္းကမ္းလိုက္နာ ေဘးကင္းကြာၾကေစခ်င္ပါတယ္ရွင့္…

တစ္ဦးတစ္ေယာက္ခ်င္းစီရဲ႕ ပူးေပါင္းပါဝင္မႈဟာ အသက္ေပါင္းမ်ားစြာ ခ်မ္းသာရာရဖို႔အတြက္ေရာ ႏိုင္ငံ့စီးပြားေရး ျပန္လည္ဦးေမာ့လာဖို႔အတြက္ေရာ အလြန္တရာမွ အေရးပါေနလို႔ တစ္ဦးခ်င္းစီတိုင္း ပါဝင္ပူးေပါင္းအသက္ကယ္ကုသိုလ္ယူေပးၾကပါ လို႔ ေမတၱာရပ္ခံပါရေစရွင့္ အားလုံးလည္း ကိုာ္စိတ္ ႏွစ္ျဖာ က်န္းမာ ခ်မ္းသာၿပီး ကိုဗစ္ကပ္ေရာဂါႀကီးကို ေက်ာ္လႊားႏိုင္ပါေစလို႔ ဆုမြန္ေကာင္း ေတာင္းလိုက္ပါတယ္ရွင့္

source : ေဒါက္တာ လင္းစႏၵာလႈိင္

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

four × four =