COVID-19က (၁၁)ရက္ ေက်ာ္ရင္ မကူးေတာ့ဘူး ဆိုတာ

COVID-19 ျပည္တြင္း ကူးစက္မႈ စတင္ၿပီး ရက္ပိုင္းေလးမွာပဲ ပိုးေတြ႕လူနာက တစ္ေန႔ တစ္ေန႔ ရာဂဏန္းေလာက္ ထိုးတက္လာပါတယ္။ ရပ္ကြက္ထဲမွာလည္း ေဆး႐ုံကားေတြ ဝင္လာလိုက္၊ လာေခၚသြားလိုက္၊ ေတာ္ၾကာေန တိုက္ကို lock downလာခ်သြားလိုက္နဲ႔ ျမင္ရ ေတြ႕ရတာ စိတ္မခ်မ္းသာစရာပါ။ အဆိုးထဲက အေကာင္းလို႔ေျပာရမလားပဲ။ လတ္တေလာမွာ ကိုဗစ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သတင္းေကာင္းေလးတစ္ခု ထြက္လာပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ပိုးေတြ႕ၿပီး ၁၁ရက္ေနရင္ လူနာဆီကေန သူမ်ားဆီကို ကူးႏိုင္ေျခနည္းသြားတယ္ဆိုတာပါပဲ။

ဗိုင္းရပ္စ္ကူးႏိုင္ မကူးႏိုင္ဆိုတာ

ဗိုင္းရပ္စ္ရဲ႕ ေရာဂါပ်ိဳးခ်ိန္ က ၂ရက္ကေန ၂ပတ္အထိၾကာတတ္ပါတယ္။ ပ်မ္းမွ်ကေတာ့ ၅ရက္ေပါ့။ ၅ရက္မွာ ဗိုင္းရပ္စ္ပမာဏ မ်ားတာေၾကာင့္ ကူးႏိုင္ေျခ အျမင့္ဆုံးပါ။ ဒါေၾကာင့္ ပိုးကူးခံရၿပီး ပထမအပတ္မွာ ဗိုင္းရပ္စ္ပမာဏ အမ်ားဆုံးပါပဲ။ ပမာဏမ်ားတဲ့အတြက္ သူမ်ားကိုလည္း ကူးႏိုင္ပါတယ္။

သူမ်ားကို ကူးႏိုင္ မကူးႏိုင္ ဆိုတာက ဗိုင္းရပ္စ္ပမာဏ (ကိုယ္ထဲမွာ ဗိုင္းရပ္စ္ပြားေနႏိုင္ေသးရင္ ကူးႏိုင္ပါတယ္။)၊ လူနာမွာ ဗိုင္းရပ္စ္ကူးႏိုင္တဲ့ အျပဳအမူ (ဥပမာ ေခ်ာင္းဆိုးတဲ့ လကၡဏာ) ရွိသလား မရွိဘူးလားဆိုတာနဲ႔ ဆိုင္ပါတယ္။ ပုံမွန္အားျဖင့္ေတာ့ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးဝင္ၿပီး ၅ရက္ကေန ၁၀ရက္ဆို ပဋိဇီဝပစၥည္း (Antibodies)ေတြ ထြက္လာတာေၾကာင့္ ဗိုင္းရပ္စ္ပမာဏက တျဖည္းျဖည္း က်လာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၁၁ရက္ ေနာက္ပိုင္းမွာ မကူးႏိုင္ေတာ့ဘူးလို႔ေျပာတာပါ။

မကူးႏိုင္ေတာ့ဘူးဆိုေပမယ့္ အဲ့ဒီအခ်ိန္မွာ ဗိုင္းရပ္စ္ကို ရွာရင္ ေတြ႕ႏိုင္ပါေသးတယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ကို ၈ရက္ကေန ၃၇ရက္ထိ ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ အမ်ားစုကေတာ့ ရက္ ၂၀ေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ အရင္က Quarantineဝင္ရင္ ေဆး႐ုံမွာ ၃ပတ္ အိမ္မွာ ၁ပတ္ စုစုေပါင္း ၁လၾကာတာပါ။ ဗိုင္းရပ္စ္ကို ေတြ႕ေနရေသးေပမယ့္ ကူးႏိုင္စြမ္းကေတာ့ မရွိသေလာက္ပါပဲ။ Antibodiesေတြ ထြက္တာေၾကာင့္ ဗိုင္းရပ္စ္က ဆက္မပြားႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။

ဒါရဲ႕ ရလဒ္က ဒီ ရွာေဖြေတြ႕ရွိမႈရဲ႕ အက်ိဳးရလဒ္ကေတာ့ လက္ရွိမွာ ျပည္တြင္းကူးစက္မႈ မ်ားေနတဲ့အေပၚမွာ အမ်ားႀကီး အေထာက္အကူျပဳပါတယ္။ အရင္က ပိုးေတြ႕လူနာကို ေဆး႐ုံက ဆင္းခိုင္းမယ္ဆိုရင္ ၂၄နာရီ ခြာစစ္တဲ့ ႏွာေခါင္းတို႔ဖတ္ ၂ေခါက္လုံး negativeထြက္မွ ေပးဆင္းတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ တခ်ိဳ႕ေတြမွာ မလိုအပ္ဘဲ အခ်ိန္ေတြအၾကာႀကီး ေဆး႐ုံမွာေနရပါတယ္။ ဒီေန႔ negativeထြက္လိုက္ ေနာက္ေန႔ positiveထြက္လိုက္ ျပန္စစ္လိုက္နဲ႔ဆိုေတာ့ လူနာလည္း ပင္ပန္းပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခုက တစ္ေန႔ တစ္ေန႔ လူနာရာဂဏန္းေလာက္ေတြ႕ေနေပမယ့္ တကယ္တမ္း ေဆး႐ုံဆင္းရတဲ့ လူနာက ဆယ္ဂဏန္းေလာက္ပဲ ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေရရွည္မွာ လူအင္အားအရေရာ၊ ေနရာထိုင္ခင္းအရေရာ အခက္အခဲျဖစ္မွာပါ။ ဒါေပမယ့္ ခုေလ့လာေတြ႕ရွိ အတိုင္းဆိုရင္ေတာ့ ၁၁ရက္ေက်ာ္ရင္ ႏွာေခါင္းတို႔ဖတ္ positiveထြက္ေနရင္ေတာင္မွ လူနာက သူမ်ားကို ကူးႏိုင္ေျခမရွိသေလာက္ပဲဆိုေတာ့ စိတ္ခ် လက္ခ် လူထုၾကားထဲကို ျပန္လႊတ္လို႔ရပါၿပီ။

လက္ရွိေဆး႐ုံဆင္း သတ္မွတ္ခ်က္အသစ္ – ဒီအခ်က္ေပၚမူတည္ၿပီး လက္ရွိမွာ လူနာကို ဘယ္အခ်ိန္မွာ ေဆး႐ုံေပးဆင္းမလဲဆိုတဲ့ မူဝါဒအသစ္ထြက္လာပါတယ္။ ဒါက WHOရဲ႕ သတ္မွတ္ခ်က္အတိုင္း လုပ္ထားတာပါ။

COVID-19 ဓာတ္ခြဲအတည္ျပဳလူနာတစ္ေယာက္ ေဆး႐ုံဆင္းဖို႔ဆိုရင္ ေရာဂါလကၡဏာရွိတဲ့ လူနာအုပ္စု သာမန္ ဒါမွမဟုတ္ အသင့္အတင့္ ေရာဂါလကၡဏာရွိရင္ (ကိုယ္ခံအားက်သူမ်ားမပါ)

-ေရာဂါလကၡဏာျပသည့္ရက္မွ ၁၀ရက္နဲ႔ လကၡဏာသက္သာလာၿပီး ၄ရက္ စုစုေပါင္း ၁၄ရက္ ေနရပါမယ္။ (WHOမွာေတာ့ သက္သာလာၿပီး ၃ရက္ပါ။ ဒီမွာေတာ့ စိတ္ခ်ရေအာင္ ၄ရက္ထားပါတယ္။)

-လကၡဏာ သက္သာလာတယ္ဆိုတာက ကိုယ္ပူက်ေဆး အကူအညီမပါဘဲ ဖ်ားနာျခင္း မရွိ၊ တျခား အသက္ရႉလမ္းေၾကာင္းနဲ႔ ကိုဗစ္လကၡဏာမ်ား မရွိျခင္းကို ဆိုလိုပါတယ္။

-ေဆး႐ုံဆင္းၿပီးသြားရင္ အိမ္မွာ ၁ပတ္ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ Quarantineဆက္ဝင္ရပါမယ္။

ျပင္းထန္ ဒါမွမဟုတ္ အသည္းအသန္ ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ္ခံအားက်ဆင္းေနတဲ့ လူနာမ်ား

-ေရာဂါလကၡဏာျပသည့္ရက္မွ ၁၀ရက္နဲ႔ လကၡဏာသက္သာလာၿပီး ၄ရက္ စုစုေပါင္း ၁၄ရက္ ေနရပါမယ္။ သို႔ေသာ္ အေရးႀကီး လူနာမ်ား ျဖစ္သည့္အတြက္ ေနာက္ထပ္ ၇ရက္ ေဆး႐ုံမွာ ေစာင့္ၾကည့္ပါမယ္။ စုစုေပါင္း ၂၁ရက္ပါ။

-လကၡဏာ သက္သာလာတယ္ဆိုတာက ကိုယ္ပူက်ေဆး အကူအညီမပါဘဲ ဖ်ားနာျခင္း မရွိ၊ တျခား အသက္ရႉလမ္းေၾကာင္းနဲ႔ ကိုဗစ္လကၡဏာမ်ား မရွိျခင္းကို ဆိုလိုပါတယ္။

-ေဆး႐ုံဆင္းၿပီးသြားရင္ အိမ္မွာ ၁ပတ္ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ Quarantineဆက္ဝင္ရပါမယ္။

ေရာဂါလကၡဏာ မရွိသူမ်ား

-ေရာဂါပိုးကို ဓာတ္ခြဲအတည္ျပဳၿပီးသည့္ေန႔မွ ၁၄ရက္ ေနရပါမယ္။

-ေဆး႐ုံဆင္းၿပီးသြားရင္ အိမ္မွာ ၁ပတ္ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ Quarantineဆက္ဝင္ရပါမယ္။

လက္ရွိအေျခအေနအရဆိုရင္ေတာ့ အိမ္ကို ၁ပတ္ေလာက္ ေစာေစာျပန္ရတာေပါ့။ ႏွာေခါင္းတို႔ဖတ္၊ အာေခါင္တို႔ဖတ္လည္း ခဏခဏ အယူမခံရေတာ့ဘူးေပါ့။

ဒီလိုေျပာင္းလဲလာတဲ့အတြက္ အရင္က လူနာက ေရာဂါလကၡဏာ သက္သာေပမယ့္လည္း ႏွာေခါင္းတို႔ဖတ္ စစ္ေဆးခ်က္ negativeမျဖစ္မခ်င္း ေဆး႐ုံမွာေနရတဲ့အတြက္ ၾကာလာေတာ့စိတ္ထိခိုက္လာပါတယ္။ Testကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ မစစ္ႏိုင္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြဆို အမ်ားႀကီး အခက္အခဲႀကဳံရပါတယ္။ စစ္ႏိုင္တဲ့ႏိုင္ငံေတြက်ေတာ့လည္း လူနာတစ္ေယာက္တည္းကို ႏွစ္ခါဆက္တိုက္ negative မထြက္မခ်င္း စစ္ေနရတဲ့အတြက္ ဓာတ္ခြဲဌာနအေနနဲ႔ အလုပ္ဝန္ပိပါတယ္။ အခုေတြ႕ရွိခ်က္အတိုင္းဆိုရင္ ဒီျပႆနာေတြ နည္းသြားမွာပါ။

ဒါေပမယ့္လည္း မေပါ့ၾကပါနဲ႔။

ဒီလိုဆိုေပမယ့္လည္း မေပါ့ၾကပါနဲ႔။ ခုျဖစ္ေနတဲ့ပိုးက ကူးစက္ျမန္ပါတယ္။ အရင္ တစ္ေယာက္၊ ႏွစ္ေယာက္ေလာက္ကိုပဲ ထပ္ကူးေပမယ့္ ခု ၃၊ ၄ေယာက္ေလာက္ကို ကူးႏိုင္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေနျပန္ေကာင္းသြားရင္ေတာင္ ေနာက္ဆက္တြဲအေနနဲ႔ ႏွလုံးႂကြက္သားေရာင္တာ၊ ဦးေႏွာက္အာ႐ုံေၾကာထိခိုက္တာ၊ အဆုတ္ပ်က္စီးတာေတြ ျဖစ္တတ္လို႔ တတ္ႏိုင္သမွ် မကူးေအာင္ ေနပါ။ ဒါေၾကာင့္ နည္းလမ္းေဟာင္းေတြ ျဖစ္တဲ့

ႏွာေခါင္းစည္းတပ္တာ လက္ေဆးတာ လူစုလူေဝး ေရွာင္တာ မေရွာင္ႏိုင္ရင္ ၆ေပခြာတာ တတ္ႏိုင္သမွ် အျပင္မထြက္တာ စတာေတြကို ဆက္ၿပီး လိုက္နာေနဖို႔ အႀကံေပးလိုပါတယ္။

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

four × 4 =