ယေန႔ေခတ္ ကိုဗစ္ ကပ္ေရာဂါ ျဖစ္စဥ္မ်ား ႏွင့္ တူညီ ေနသည့္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ (၁၀၀) က စပိန္တုပ္ေကြး

ယေန႔ေခတ္ ကိုဗစ္ ကပ္ေရာဂါ ျဖစ္စဥ္မ်ား ႏွင့္ တူညီ ေနသည့္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ (၁၀၀) က စပိန္တုပ္ေကြး

ယေန႔လက္ရွိေခတ္ ကမာၻႀကီး တြင္ ရင္ဆိုင္ေနရသည့္ Covid-19 မွာ ကမာၻေပၚရွိ ႏိုင္ငံအမ်ားအျပားကို စီးပြားေရးအရ မ်ားစြာထိခိုက္သြားေစခဲ့သလို လူအခ်င္းခ်င္းနီးကပ္သည့္ ဆက္ဆံေရးမ်ားကိုလည္း ခြဲျခားမႈ ျဖစ္သြားေစခဲ့သည္။

၂၀၁၉ ဒီဇင္ဘာလအတြင္းက တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၊ ဝူဟန္ၿမိဳ႕မွ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ျပင္းထန္ေသာအသက္႐ူလမ္း ေၾကာင္းဆိုင္ရာကူးစက္ေရာဂါဗိုင္းရပ္စ္ပိုး (SARS-CoV-2)ေၾကာင့္ျဖစ္ပြားသည့္ Covid-19 ေရာဂါသည္ ေမလ ၃၁ ရက္ေန႔အထိ စာရင္းမ်ားအရ ကမ႓ာ့ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၈၈ ႏိုင္ငံတြင္ ေရာဂါကူး စက္ျဖစ္ပြားသူေပါင္း ၆.၀၅ သန္းေက်ာ္ အထိရွိေနၿပီ ျဖစ္သည္။

ေရာဂါျဖစ္ပြားသူမ်ားအနက္မွ ၂.၅၆ သန္းေက်ာ္ မွာ က်န္းမာေရးျပန္လည္ေကာင္းမြန္လာၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း ေသဆုံးသူအေရအတြက္ စုစုစုေပါင္းမွာ ၃၆၈,၀၀၀ ေက်ာ္အထိ ရွိေနသည္။

လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ေရာဂါကိုထိန္းခ်ဳပ္လာႏိုင္သည့္ႏိုင္ ငံမ်ား ရွိေနသလို Lockdown ျပဳလုပ္မႈမ်ားကိုျပန္လည္ ေျဖေလ်ာ့ေပးလိုက္ကာ မူလအေနအထားသို႔ျပန္ လည္ေရာက္ရွိရန္ တာစူေနသည့္ႏိုင္ငံမ်ားလည္း ရွိေနသည္။

ထို႔အတူ ေရာဂါကူးစက္မႈႏွင့္ေသဆုံးမႈႏႈန္းတျဖည္း ျဖည္းျမင့္ မားလာသည့္ အိႏၵိယကဲ့သို႔ႏိုင္ငံမ််ိဳးလည္း ရွိေနသည္။ Covid-19 ျဖစ္ပြားမႈကို ကမ႓ာ့ႏိုင္ငံအမ်ားစုက ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္လာၿပီဟု ယူဆႏိုင္ေသာ္လည္း ဒုတိယလႈိင္းကဲ့သို႔တစ္က်ာ့ျပန္ကူးစက္မႈမ်ားမျဖစ္ေပၚေစရန္ႏိုင္ငံ တိုင္းက အေလးထားေနၾကရသည္။

Covid-19 ေရာဂါစတင္ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ကာလမွစ၍ လက္ရွိအခ်ိန္ အထိႀကဳံေတြ႕ခဲ့ရသည့္ျဖစ္စဥ္မ်ားမွာမူ ကမ႓ာႀကီးအေနျဖင့္ အထူးအဆန္းမဟုတ္ဟု ဆိုႏိုင္သည္။ Covid-19 ကာလအတြင္း ကမ႓ာႀကီး ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရသည့္ အေျခအေနမ်ိဳးအား လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္ကျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ “စပိန္တုပ္ေကြး”ကာလ ကတည္းကပင္ လူသား မ်ားႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရၿပီးျဖစ္သည္။

“၁၉၁၈ တုပ္ေကြးေရာဂါ” ဟုလည္း လူသိမ်ားေသာ စပိန္တုပ္ေကြးသည္ H1N1 တုပ္ေကြး ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားသည့္ အထူးေသေစႏိုင္ေသာ တုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္သည္။ ၁၉၁၄ မွွ ၁၉၁၈ အထိ ၄ ႏွစ္၊ ၃ လႏွင့္ ၂ ပတ္ၾကာျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ပထမကမ႓ာစစ္ၿပီးဆုံးကာနီးကာလတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

“စပိန္တုပ္ေကြး”ဟု သတ္မွတ္ေခၚဆိုၾကေသာ္လည္း ဗိုင္းရပ္စ္စတင္ျဖစ္ပြားကူးစက္ခဲ့သည့္ မူလအစေနရာကို မည္သူမွ် အတိအက် မသိရွိၾကေပ။

ပထမကမ႓ာစစ္တြင္ စပိန္ႏိုင္ငံ ပါဝင္ခဲ့ျခင္းမရွိသလို ၎တို႔ႏိုင္ငံမွ သတင္းစာ မ်ားကလည္း လြတ္လပ္စြာ ေဖာ္ျပခြင့္ရွိခဲ့ရာ ထိုစဥ္က စပိန္ဘုရင္ King Alfonso XIII မွာ တုပ္ေကြးေရာဂါျဖင့္ျပင္းထန္စြာေနမေကာင္း ျဖစ္ခဲ့ျခင္း၊ အဆိုပါတုပ္ေကြးမွာ လ်င္ျမန္စြာကူးစက္ သြားျခင္းမ်ားအရ “စပိန္တုပ္ေကြး” ဟု ေခၚဆိုခဲ့ၾက ျခင္းျဖစ္သည္။

“စပိန္တုပ္ေကြး” မွွာ ၁၉၁၈ ေႏြ ဦး (hemisphere ေျမာက္ပိုင္း) မွ ၁၉၁၉ ေႏြရာသီအေစာပိုင္းအထိ ကမ႓ာ တစ္ဝန္းတြင္ ၁၅ လခန႔္ၾကာ ကူးစက္ျဖစ္ပြားခဲ့ ျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုစဥ္က ကမာၻ႔လူဦးေရ၏သုံးပုံတစ္ပုံခန႔္ျဖစ္သည့္ လူသန္းေပါင္း ၅၀၀ ခန႔္တြင္ ေရာဂါကူးစက္ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ေသဆုံးသူအေရအတြက္မွာ ၁၇ သန္းမွ သန္း ၅၀ အၾကားရွိႏိုင္သည္ဟု ခန႔္မွန္းထားၾကသည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ သုေတသီမ်ားကမူ ၁၉၁၈ စပိန္တုပ္ေကြးေၾကာင့္ ေသဆုံးခဲ့သည့္ အေရအတြက္ မွာ သန္း ၁၀၀ အထိပင္ ရွိခဲ့ႏိုင္သည္ဟု ခန႔္မွန္းၾကသည္။

လူ႔သမိုင္းတေလ်ာက္တြင္ အေသအေပ်ာက္အမ်ားဆုံး ကူးစက္ေရာဂါတစ္ခုျဖစ္ခဲ့သည့္ ၁၉၁၈ စပိန္တုပ္ ေကြးကာလအတြင္း၌လည္း ယေန႔ေခတ္ျဖစ္ပြားေနသည့္ Covid -19 ကာလကဲ့သို႔ပင္ မ်က္ႏွာဖုံးအကာ (Mask) မ်ား တပ္ဆင္ရျခင္း၊ သံသယရွိသူမ်ားကို ဝင္ထြက္ခြင့္မျပဳဘဲ ပိတ္ပင္ျခင္း၊ အသြားအလာမ်ားခြင့္မျပဳေတာ့ဘဲပိတ္ဆို႔ထိန္းခ်ဳပ္ (Lockdown) ထားခ်ျခင္း၊ အသြားအလာကန႔္သတ္ထိန္းခ်ဳပ္ထားျခင္း (Quarantine)၊ ေနအိမ္တြင္သာေနထိုင္ရန္ၫႊန္ၾကား ျခင္း (Stay at home)၊ တံေတြးမွ ဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ႏိုင္သည့္အတြက္ တံေတြးမ်ားကို စည္းမဲ့ကမ္းမဲ့မေထြးရန္ သတိ ေပးၫႊန္ၾကားျခင္း (Spit Spreads Death) မ်ား ရွိခဲ့ရာ ယေန႔ခတ္ Covid-19 ကာလျဖစ္စဥ္မ်ားႏွင့္တူညီေနသည့္ ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္ကျဖစ္စဥ္ပုံရိပ္မ်ားကို ေဖာ္ျပေပး လိုက္ပါသည္။

crd : blacker

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

9 + 2 =