ကုိရုိနာ ဗုိင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ပုိၿပီး ရန္ေဆာင္ လာၾကတဲ့ ကမၻာ႔စစ္ အင္အားႀကီး (၂) ႏုိင္ငံ

နက္ရႈိင္း လာေနေသာ အေမရိကန္-တ႐ုတ္ အကြဲအၿပဲ

ကပ္ေရာဂါ ဆိုးႀကီး တခုကို ရင္ဆိုင္ လာရလွ်င္ ကမာၻႏိုင္ငံမ်ား အား ပို၍ ေက်ာျခင္းကပ္လာမည္ဟူ ေသာ ေမွ်ာ္လင့္ ခ်က္မ်ား ရွိေကာင္း ရွိႏိုင္ေသာ္ျငားလည္း ကိုဗစ္-၁၉ က အစိတ္စိတ္ အမႊာမႊာ ျဖစ္‌ေအာင္ ဆြဲကိုင္ ေမႊ႕ရမ္းႏိုင္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။ ေရာဂါပိုး ပိုမို ပ်ံ႕ႏွံ႔လာသည္ႏွင့္ အမွ် အေမရိကန္ ႏွင့္ တ႐ုတ္ အၾကား ဆက္ဆံေရးသည္ မည္မွ် ပင္ ေကာင္းမြန္ရန္ ႀကိဳးစားခဲ့ၾကေသာ္ လည္း ယခုအခါတြင္ အလြန္တရာ နက္ရႈိင္းေသာ အသူရာ ေခ်ာက္ႀကီး တခု အတြင္း တလိမ့္လိမ့္ ထိုးဆင္းလာေနခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။

ဗိုင္းရပ္စ္ သည္ ဝူဟန္ရွိ ဓါတ္ခြဲခန္း မွ ထြက္ေပၚ လာခဲ့သည္ ဆိုေသာ သက္ေသအေထာက္ အထားမ်ား အလြန္တရာ မ်ားျပား လာေနသည္ဟု အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး မိုက္ ပြန္ပီယိုမွ ‌ေျပာဆိုလာခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ အေမရိကန္ ေထာက္လွမ္းေရး ေအဂ်င္စီမ်ား ႏွင့္ အျခားေသာ အလားတူ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ၎တို႔ အဖို႔ သက္ေသျပႏိုင္ေသးျခင္း မရွိဟု ေျပာဆို ခဲ့ၾကျပန္သည္။

ထိုကဲ့သို႔ ဗိုင္းရပ္စ္ ပ်ံ႕ပြားေအာင္ လုပ္ခဲ့သည့္အတြက္ တ႐ုတ္အား ျပစ္ဒဏ္ ခတ္ရန္ ေလ်ာ္ေၾကးေတာင္းဆိုျခင္း သို႔တည္းမဟုတ္ တ႐ုတ္မွ ဝယ္ယူထားေသာအေမရိကန္၏ ေငြေခ်း စာခ်ဳပ္ အခ်ိဳ႕အား ဖ်က္သိမ္းျပစ္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္မည္ဟု သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚ ေနမႈကို မ်က္လုံးျပဴး မ်က္ဆံျပဴး ျဖစ္လာ ၾကေသာ အေမရိကန္ တာဝန္ရွိသူမ်ားက ေနာက္ပိုင္းတြင္ ‌ေပါ‌ေၾကာင္ေၾကာင္ ႏိုင္ေသာ အေျပာအဆိုမ်ားဟု ဆိုကာ မဟုတ္မွန္ေၾကာင္း ျငင္းဆိုလာခဲ့ၾကသည္။

တ႐ုတ္မွ ပြန္ပီယို အား “သူ႐ူး တေယာက္” ႏွင့္ “ႏိုင္ငံေရး ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး” အျဖစ္ ကင္ပြန္းတပ္ ေျပာဆိုလာခဲ့သည္။ ထို႔အျပင္ တ႐ုတ္ အစိုးရ မီဒီယာမ်ားမွ အေမရိကန္၏ ကိုင္တြယ္ပုံသည္ “မယုံႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ဆိုး႐ြားခဲ့မႈအတြက္” ႏိုင္ငံတကာမွ စုံစမ္းစစ္ေဆးရန္ ကို ပါ ေတာင္းဆို လာခဲ့ၾကျပန္သည္။

ထိုသို႔ အပုပ္ခ်လာ‌ေနမႈမ်ား သည္ ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား ရန္ေစာင္ေနမႈမ်ား ကို ယခင္ကထက္ ပိုမို နက္ရႈိင္းလာေစခဲ့ရသည္။ အ‌ေမရိကန္ႏိုင္ငံသားအမ်ားစုမွ တ႐ုတ္၏အေျခခံ သေဘာထားသည္ ၎တို႔ အေပၚ တြင္ ရန္လိုၿပီး အေမရိကန္ တို႔ အသိဉာဏ္ပညာ ျဖင့္ တီထြင္ဖန္တီးထားမႈကို ခိုးယူ ႐ုံမွ်မက ႏိုင္ငံတြင္း အလုပ္အကိုင္ မ်ားကိုပါ ဖ်က္စီးျပစ္ခဲ့သူမ်ားဟု ခံယူထားၾကသည္။ တ႐ုတ္တို႔ ဖက္က လည္း အေမရိကန္သည္ ပုပ္သိုး ‌ေဆြးေျမ့ေနေသာ အင္အားႀကီး ႏိုင္ငံ တခု ျဖစ္လာေနၿပီး ၎တို႔ႏွင့္ တရားမွ်တစြာ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္စြမ္း မရွိေတာ့ သျဖင့္ ခ်ိဳးႏွိမ္ျပစ္မည္ ဟူေသာ အႀကံျဖင့္ အႏိုင္က်င့္ ဗိုလ္က်ေသာ လုပ္ရပ္မ်ားကို က်ဴးလြန္လာေနၿပီဟု ယူဆထားခဲ့ၾကသည္။

ႏွစ္ႏိုင္ငံစလုံး၏ ျပည္တြင္း ႏိုင္ငံေရး အေနအထားမ်ား သည္လည္း ရန္ေစာင္မႈကို အားေပးအား‌ေျမႇာက္ ျပဳသလို ျဖစ္လာခဲ့ရျပန္သည္။ ေဒၚနယ္ ထရန႔္သည္ ယခုအခါ ၎လက္ထက္တြင္ ရရွိခဲ့ေသာ စီးပြားေရး အက်ိဳးအျမတ္မ်ားက ကိုဗစ္-၁၉ ႏွင့္ အတူ ေရစုန္ေမ်ာသြားခဲ့ၿပီ ျဖစ္၍ ျပန္လည္ အေ႐ြးခံႏိုင္‌ေရး အတြက္ တ႐ုတ္ကို ပို၍ ရန္လုပ္ျခင္းသည္သာ သူ႔အတြက္ တခုတည္း ေသာ မဟာဗ်ဴဟာ အျဖစ္ က်န္ရွိခဲ့ေပေတာ့သည္။ ဤနည္းျဖင့္ သူ၏ ၿပိဳင္ဖက္ျဖစ္သူ ဂ်ိဳး ဘိုင္ဒင္ကို ၿခိမ္းေျခာက္ႏိုင္မည္ဟု ‌ေမွ်ာ္လင့္လာခဲ့သည္။

တ႐ုတ္သည္ ၎တို႔ အေပၚ အျပစ္ပုံ ခ်မႈကို ျငင္းဆိုခဲ့႐ုံသာမက ေအာင္ျမင္စြာ စီမံႏိုင္ခဲ့မႈသည္ ပါတီ၏ ေအာင္ပြဲ အျဖစ္ အသားေပး ေျပာဆိုလာၾကသည္။ ျပည္တြင္း ဝါဒျဖန႔္ခ်ီေရး ယႏၲရားမ်ားက ဗိုင္းရပ္စ္သည္ အေမရိကန္မွ ေရာက္လာျခင္းသာ ျဖစ္သည္ဟု လူထုအၾကား မသိမသာ ႐ိုက္သြင္း လာခဲ့ၿပီး အမ်ားစုမွ ယုံၾကည္လာခဲ့ၾကသည္။

အေမရိကန္တို႔ ဖက္မွ စြပ္စြဲသလို ကိုဗစ္-၁၉ အား ပထမပိုင္းတြင္ တ႐ုတ္တို႔မွ ၎တို႔၏ ဗီဇ အတိုင္း ဖုံးဖုံးဖိဖိ လုပ္ခဲ့ျခင္းသည္ အမွန္ပင္ ျဖစ္သည္။ ဩစေတးလွ် အပါအဝင္ ႏိုင္ငံအမ်ားက ကပ္ေရာဂါ၏ မူလ ဘူတ ကို ရွာေဖြ ‌ေဖၚထုတ္ရန္ ေတာင္းဆိုလာေနၾကသည္။

ယခုအပတ္အတြင္း ႐ိုက္တာ သတင္းဌာနမွ လက္ဝယ္ ရရွိလာခဲ့ေသာ တ႐ုတ္ ေခါင္းေဆာင္မ်ား အၾကား ျဖန႔္ေဝေသာ စာတမ္းတြင္ အေမရိကန္ မွ ကမကထ လုပ္လာေသာ ကမာၻတဝွမ္း တ႐ုတ္ အေပၚ ဆန႔္က်င္လာေနမႈမ်ားသည္ ၁၉၈၉ တီယန္မင္း အေရးအခင္း ‌ေနာက္ပိုင္း အျပင္းထန္ဆုံး ျဖစ္လာေနသည္ဟု ေဖၚျပထားသည္။ ထို႔အတြက္ ၎တို႔အေပၚ ျပင္ပ မွ ေဝဖန္ျပစ္တင္ေနမႈမ်ားကို တ႐ုတ္တို႔သည္ ယခင္ကထက္ ပို၍ ျပင္းထန္စြာ တုန႔္ျပန္လာရန္ ရွိေနသည္။

ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား ေဒါသတႀကီး တင္းမာလာေနမႈ မ်ားသည္ အက်ိဳးဆက္မ်ား ထြက္ေပၚလာဖို႔ ရွိေနသည္။ တခုမွာ စစ္ေရး အရ လႈပ္ရွားလာႏိုင္သည့္ အေရးပင္ ျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္သည္ ယခုအခါ ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒမ်ားကို အာခံကာ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္အတြင္းရွိ ေသာင္ငုပ္ေသာင္စြယ္ မ်ားကို သိမ္းပိုက္ကာ အခိုင္အခံ့ ‌ေနရာယူလာခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။ မၾကာေသးမီကာမွ ဗီယက္နမ္ သေဘၤာတစီးကို နစ္ျမႇပ္ျပစ္ခဲ့သည္။

အေမရိကန္သည္ လက္ပိုက္ၾကည့္မေနပဲ လြတ္လပ္စြာ ႏိုင္ငံတကာ‌ေရေၾကာင္း သြားလာခြင့္ ရွိေရး ဆိုသည့္ မူ ကို အသုံးခ်ကာ ခပ္ထန္ထန္ ျပဳက်င့္လာခဲ့သည္။ ထိုသို႔ အဆိုပါ ေဒသအတြင္း ယခုကဲ့သို႔ တင္းမာမႈမ်ား ျမင့္တက္လာေနခ်ိန္တြင္ မေတာ္တဆ ရင္ဆိုင္ေတြ႕ႏိုင္သည့္ အႏၲရာယ္ လည္း မ်ားျပားလာေနၿပီ ျဖစ္သည္။

ေၾကာက္စရာ အေကာင္းဆုံး ေပါက္ကြဲ လာႏိုင္သည့္ ေနရာကား တိုင္ဝမ္ပင္ ျဖစ္သည္။ တိုင္ဝမ္အား တ႐ုတ္တို႔က ၎တို႔ ပိုင္နက္ အျဖစ္ ကာလၾကာျမင့္စြာကပင္ ‌ေျပာဆိုေနခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။ အေမရိကန္သည္ တိုင္ဝမ္အား လုံးဝဥႆုံ ကာကြယ္‌ေပးသြားမည္ဟု အာမခံခ်က္ ေပးထား ခဲ့သည္။ ကပ္ေရာဂါႀကီး ျဖစ္ပြားေနစဥ္အတြင္း တ႐ုတ္သည္ တိုင္ဝမ္၏ ကာကြယ္ေရး စနစ္ကို ‌ေလေၾကာင္းမွ တခ်ီတေမာင္း ပ်ံသန္းျပကာ စမ္းသပ္ေနခဲ့သည္။ မတ္လအတြင္း ပထမဆုံး အႀကိမ္ အျဖစ္ ည အခ်ိန္ စစ္ေရးေလ့က်င့္ခန္းကို ျပဳလုပ္လာခဲ့သည္။ အေမရိကန္ သည္ ၎တို႔၏ ေထာက္ခံမႈကို ျပသရန္ အထက္တန္း အဆင့္ အရာရွိႀကီး တေယာက္ကို တိုင္ဝမ္သို႔ ေစလႊတ္ရန္ စဥ္းစားလာေနသည္။

တ႐ုတ္ ႏွင့္ အေမရိကန္ ႏွစ္ႏိုင္ငံ စလုံးမွ စစ္ပြဲျဖစ္ရန္ထိ အားထုတ္လိုပုံ မရွိသည္ မွာ ႀကိမ္းေသလွေပသည္။ သို႔ေသာ္ စီးပြားေရး အရ တဦးႏွင့္ တဦး မပတ္သက္ရန္ တမင္တကာ ရည္႐ြယ္လုပ္ေဆာင္ေနၾကသည္။ တ႐ုတ္သည္ ေဒၚလာ ႏွင့္ ေငြေပးေခ်ရမႈကို ေရွာင္ရွားႏိုင္ရန္ ရည္႐ြယ္ၿပီး ဘ႑ာေရး စနစ္တခုကို အၿပိဳင္ တည္ေဆာက္ႏိုင္ ရန္ ႀကိဳးပမ္း လာေနသည္။ ဤသည္ကလည္း အေမရိကန္ ဖက္မွ စီးပြားေရး ဒဏ္ခတ္လာမည့္ အေရးကို ႀကိဳကာျခင္း ျဖစ္သည္။ ကိုဗစ္ မတိုင္မီကာလ က အေမရိကန္ ႏွင့္ တ႐ုတ္ အၾကား ကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ တခုေၾကာင့္ ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္ေရး ဖက္တြင္ အနည္းငယ္ ေျပေလ်ာ့လာမႈသည္လည္း ေရစုံေမ်ာသြားခဲ့ရၿပီ ျဖစ္သည္။

၎တို႔ ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား ရန္လို မုန္းတီးမႈမ်ားေၾကာင့္ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲေရး ႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္မႈ တိုက္ဖ်က္ေရး မ်ား တြင္ ‌အခက္အခဲမ်ား ျဖစ္လာႏိုင္သည္။ လက္ရွိတြင္ ကမာၻကပ္‌‌ေရာဂါႀကီး အတြက္ ကာကြယ္ေဆး ရွာေဖြရန္ အီးယူမွ လိုအပ္ေနေသာ ေငြ ေဒၚလာ ရွစ္ ဘီလီယံ ရရွိေရး ညီလာခံ ေခၚယူခဲ့ရာ အေမရိကန္သည္ ေရွာင္ေနၿပီး တ႐ုတ္က သံအမတ္ အဆင့္ ေစလႊတ္ၿပီး ေငြတျပားတခ်ပ္မွပင္ ထည့္ဝင္သြားခဲ့ျခင္း မရွိေပ။

အဆိုပါ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ၏ အျပဳအမူ မ်ားသည္ ၎တို႔အတြက္ အဓိပၸါယ္ ရွိသည္ဟု ယူဆထား ပါက တခုခုေတာ့ အႀကီးအက်ယ္ လြဲမွားေနၿပီ ျဖစ္သည္။

လွစိုး​ေဝ

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

19 − 16 =