ကိုရိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ လူမ်ဳိးတုန္း ေပ်ာက္ကြယ္ မွာ စိုးရိမ္ေနၾက ရတဲ့ သူမ်ား

ကိုရိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ လူမ်ဳိးတုန္း ေပ်ာက္ကြယ္ မွာ စိုးရိမ္ေနၾက ရတဲ့ သူမ်ား

အီေကြေဒါႏိုင္ငံ က (Siekopai) ဆိုတဲ့ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး အုပ္စု တစ္ခုဟာ ကို႐ိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ သူတို႔ေတြ မ်ိဳးသုဥ္းေပ်ာက္ကြယ္ သြားမလား စိုးရိမ္ေနၾကရၿပီ…။ အီေကြေဒါမွာ သူတို႔ (Siekopai) တိုင္းရင္းသား အားလုံးေပါင္း ၇၄၄ ေယာက္ပဲ က်န္ေတာ့ တာေၾကာင့္ေပါ့ ။

“ ငါတို႔ တိုင္းရင္းသားေတြ အခုေတာင္ အားလုံးေပါင္း ၇၀၀ ေလာက္ပဲ က်န္ေတာ့တာ…။ ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ငါတို႔ လူမ်ိဳးသုဥ္းႏိုင္ပါတယ္။ အရင္တုန္းကလည္း ငါတို႔ ဒီလိုကပ္ေရာဂါမ်ိဳးကိုခံစားခဲ့ရၿပီး လူေတြ အမ်ားႀကီးေသခဲ့ဖူးတယ္။ စစ္ပြဲေတြေၾကာင့္လည္း အမ်ားႀကီးေသခဲ့ရတယ္..” (Siekopai) တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ ကေျပာတယ္။

သူတို႔တေတြဟာ အီေကြေဒါ နဲ႔ ပီ႐ူးနယ္စပ္ကေန အေမဇုံ မိုးသစ္ေတာ (Lagartococha) ထဲကို ေလွနဲ႔ထြက္ေျပးေနၾကၿပီ..။ ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္မႈေတြ မ်ားလာလို႔ ရပ္႐ြာေတြပါ ေပ်ာက္ကြယ္သြားမွာ စိုးရိမ္ရတဲ့ အေျခအေနေပါ့..။

လက္ရွိ (Siekopai) တိုင္းရင္းသား အေျမာက္အျမားဟာ ကိုရိုနာ ဗိုင္းရပ္စ္ရွိတဲ့ ေရာဂါလကၡဏာေတြရွိေနတယ္။ ေဆးဝါးကိရိယာ မျပည့္စုံတဲ့ သူတို႔ တိုင္းရင္းသားအုပ္စုမွာ ဗိုင္းရပ္စ္ရွိတယ္လို႔ အတည္ျပဳ စစ္ေဆးႏိုင္တဲ့သူ ၁၅ ေယာက္ပဲရွိေသးတယ္။ မၾကာခင္ကပဲ သက္ႀကီး႐ြယ္အိုေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦး ေသဆုံးသြားခဲ့ၿပီ..။

“ အခု ကြၽန္ေတာ္တို႔တိုင္းရင္းသားေတြ ၇၀၀ ေက်ာ္ပဲ ရွိတယ္။ ၂၁ ရာစုမွာ လူ ၁၀၀ ေက်ာ္ပဲ က်န္ေတာ့မွာမ်ားလား” သူတို႔ စိုးရိမ္တယ္။

“အီေကြေဒါႏိုင္ငံရဲ႕ အေမဇုံေဒသ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြဟာ (Siekopai) လို တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႕အစည္းကို လ်စ္လ်ဴရႈထားတာမ်ားတယ္။” Amazon Frontlines အဖြဲ႕က လူ႔အခြင့္အေရးကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သူ မာရီယာအက္စပင္ႏိုဆာ (Maria Espinosa) ကေျပာတယ္။ “ COVID-19 ျပန႔္ပြားမႈ ကို မကူညီဘဲ ပစ္ထားမယ္ဆိုရင္ သူတို႔ကို လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္တာနဲ႔ အတူတူပဲ”

အဲဒီလို ဌာေန တိုင္းရင္းသားေတြ ကို ခြဲျခား ဆက္ဆံတာလည္း လူမ်ိဳးစြဲဝါဒ မဟုတ္ပါလား…။

တစ္ခ်ိန္က အီေကြေဒါႏိုင္ငံကေန ကိုလံဘီယာနဲ႔ ပီ႐ူးအထိ (Putumayo နဲ႔ Napo ျမစ္အၾကား) ဧက ၇,၀၀၀,၀၀၀ က်ယ္ဝန္းတဲ့နယ္ေျမမွာ သူတို႔ေနခဲ့ၾကတာေပါ့..။ သူတို႔ဟာ ေထာင္နဲ႔ခ်ီတဲ့ ေဆးဖက္ဝင္ အပင္ေတြကို အေသအခ်ာသိတယ္။ အပင္နဲ႔ပတ္သက္ရင္ သိပ္ၿပီးဗဟုသုတမ်ားတဲ့ တိုင္းရင္း သားေတြေပါ့..။

အီေကြေဒါနဲ႔ ပီ႐ူး တို႔ႏွစ္ႏိုင္ငံ ဆယ္စုႏွစ္မ်ား စြာစစ္ (Ecuadorian–Peruvian War) ျဖစ္ၾကေတာ့ သူတို႔ေတြဟာ ၾကားထဲက ေျမစာပင္ျဖစ္ခဲ့ရတယ္..။ အဲဒီတုန္းက ဘိုးဘြားပိုင္ေျမေတြ စြန္႔ပစ္ထြက္ေျပး နဲ႔ ဒုကၡေရာက္ခဲ့ရသူေတြျဖစ္တယ္။

သူတို႔ ႏွလုံးသားေတြေပၚက အမာ႐ြတ္ေတြ နဲ႔ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ေပ်ာက္ကင္း ပါေစလို႔…။

မေ႐ႊမိုး (ကိုရီးယား)
May 7th,2020.

unicode

ကိုရိုနာ ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် လူမျိုးတုန်း ပျောက်ကွယ် မှာ စိုးရိမ်နေကြ ရတဲ့ သူများ

အီကွေဒေါနိုင်ငံ က (Siekopai) ဆိုတဲ့ တိုင်းရင်းသားလူမျိုး အုပ်စု တစ်ခုဟာ ကိုရိုနာ ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် သူတို့တွေ မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ် သွားမလား စိုးရိမ်နေကြရပြီ…။ အီကွေဒေါမှာ သူတို့ (Siekopai) တိုင်းရင်းသား အားလုံးပေါင်း ၇၄၄ ယောက်ပဲ ကျန်တော့ တာကြောင့်ပေါ့ ။

“ ငါတို့ တိုင်းရင်းသားတွေ အခုတောင် အားလုံးပေါင်း ၇၀၀ လောက်ပဲ ကျန်တော့တာ…။ ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ငါတို့ လူမျိုးသုဉ်းနိုင်ပါတယ်။ အရင်တုန်းကလည်း ငါတို့ ဒီလိုကပ်ရောဂါမျိုးကိုခံစားခဲ့ရပြီး လူတွေ အများကြီးသေခဲ့ဖူးတယ်။ စစ်ပွဲတွေကြောင့်လည်း အများကြီးသေခဲ့ရတယ်..” (Siekopai) တိုင်းရင်းသား ခေါင်းဆောင် ကပြောတယ်။

သူတို့တတွေဟာ အီကွေဒေါ နဲ့ ပီရူးနယ်စပ်ကနေ အမေဇုံ မိုးသစ်တော (Lagartococha) ထဲကို လှေနဲ့ထွက်ပြေးနေကြပြီ..။ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှုတွေ များလာလို့ ရပ်ရွာတွေပါ ပျောက်ကွယ်သွားမှာ စိုးရိမ်ရတဲ့ အခြေအနေပေါ့..။

လက်ရှိ (Siekopai) တိုင်းရင်းသား အမြောက်အမြားဟာ ကိုရိုနာ ဗိုင်းရပ်စ်ရှိတဲ့ ရောဂါလက္ခဏာတွေရှိနေတယ်။ ဆေးဝါးကိရိယာ မပြည့်စုံတဲ့ သူတို့ တိုင်းရင်းသားအုပ်စုမှာ ဗိုင်းရပ်စ်ရှိတယ်လို့ အတည်ပြု စစ်ဆေးနိုင်တဲ့သူ ၁၅ ယောက်ပဲရှိသေးတယ်။ မကြာခင်ကပဲ သက်ကြီးရွယ်အိုခေါင်းဆောင်နှစ်ဦး သေဆုံးသွားခဲ့ပြီ..။

“ အခု ကျွန်တော်တို့တိုင်းရင်းသားတွေ ၇၀၀ ကျော်ပဲ ရှိတယ်။ ၂၁ ရာစုမှာ လူ ၁၀၀ ကျော်ပဲ ကျန်တော့မှာများလား” သူတို့ စိုးရိမ်တယ်။

“အီကွေဒေါနိုင်ငံရဲ့ အမေဇုံဒေသ လူ့အခွင့်အရေး အဖွဲ့အစည်းတွေဟာ (Siekopai) လို တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့အစည်းကို လျစ်လျူရှုထားတာများတယ်။” Amazon Frontlines အဖွဲ့က လူ့အခွင့်အရေးကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူ မာရီယာအက်စပင်နိုဆာ (Maria Espinosa) ကပြောတယ်။ “ COVID-19 ပြန့်ပွားမှု ကို မကူညီဘဲ ပစ်ထားမယ်ဆိုရင် သူတို့ကို လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်တာနဲ့ အတူတူပဲ”

အဲဒီလို ဌာနေ တိုင်းရင်းသားတွေ ကို ခွဲခြား ဆက်ဆံတာလည်း လူမျိုးစွဲဝါဒ မဟုတ်ပါလား…။

တစ်ချိန်က အီကွေဒေါနိုင်ငံကနေ ကိုလံဘီယာနဲ့ ပီရူးအထိ (Putumayo နဲ့ Napo မြစ်အကြား) ဧက ၇,၀၀၀,၀၀၀ ကျယ်ဝန်းတဲ့နယ်မြေမှာ သူတို့နေခဲ့ကြတာပေါ့..။ သူတို့ဟာ ထောင်နဲ့ချီတဲ့ ဆေးဖက်ဝင် အပင်တွေကို အသေအချာသိတယ်။ အပင်နဲ့ပတ်သက်ရင် သိပ်ပြီးဗဟုသုတများတဲ့ တိုင်းရင်း သားတွေပေါ့..။

အီကွေဒေါနဲ့ ပီရူး တို့နှစ်နိုင်ငံ ဆယ်စုနှစ်များ စွာစစ် (Ecuadorian–Peruvian War) ဖြစ်ကြတော့ သူတို့တွေဟာ ကြားထဲက မြေစာပင်ဖြစ်ခဲ့ရတယ်..။ အဲဒီတုန်းက ဘိုးဘွားပိုင်မြေတွေ စွန့်ပစ်ထွက်ပြေး နဲ့ ဒုက္ခရောက်ခဲ့ရသူတွေဖြစ်တယ်။

သူတို့ နှလုံးသားတွေပေါ်က အမာရွတ်တွေ နဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်တွေ မြန်မြန်ဆန်ဆန် ပျောက်ကင်း ပါစေလို့…။

မရွှေမိုး (ကိုရီးယား)
May 7th,2020.

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

seventeen − 6 =