အေမရိကန္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ကို ဝင္ေမႊမယ့္ တ႐ုတ္ ရဲ႕ အႀကံ အစည္မ်ား

အေမရိကန္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ အေပၚ တ႐ုတ္ ၏ သေဘာထား

အေမရိကား၏ ေနာက္ တက္လာမည့္ သမၼတ အျဖစ္ တ႐ုတ္တို႔ မည္သူကို ပိုသေဘာက်ေပလိမ့္မည္နည္း။ ထိုေမးခြန္းကား ေျဖရက်ပ္မည့္ ေမးခြန္းမ်ိဳး ျဖစ္ေနျပန္သည္။ ဘီဂ်င္းရွိ အာဏာရ အသိုက္အဝန္းၾကားတြင္ေတာ့ ေဒၚနယ္ ထရန႔္ေကာ၊ ၿပိဳင္ဖက္ ျဖစ္သူ ဂ်ိဳး ဘိုင္ဒင္ကိုပါ ယုံၾကည္မႈ မရွိၾကသည့္ အျပင္ ႏွိမ့္ခ် ေျပာဆိုသံမ်ား ထြက္လာေနေပသည္။ သူတို႔ ႏွစ္ေယာက္စလုံး၏ အေၾကာင္းကို ဘီဂ်င္းက ေကာင္းစြာ သိရွိထားၿပီးလည္း ျဖစ္ေပသည္။ သူတို႔ႏွစ္ဦးစလုံး သမၼတ ရွီက်င့္ဖ်င္ ႏွင့္ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာ ဆက္ဆံဖူးခဲ့သူမ်ား ျဖစ္သည္။

အိုဘာမား၏ ပထမ သက္တမ္း အတြင္း တြင္ ရွီ သည္ တ႐ုတ္ ေခါင္းေဆာင္ အျဖစ္ ဆက္ခံရန္ လ်ာထားခံထားရၿပီး ျဖစ္သည့္ ဒုသမၼတ ရာထူးႏွင့္ပင္ ရွိေပေသးသည္။ ဂ်ိဳး ဘိုင္ဒင္ကလည္း ဒုသမၼတ ျဖစ္သည္မို႔ ၎အား ရွီ အေၾကာင္း ေလ့လာထားရန္ တာဝန္ေပးျခင္း ခံခဲ့ရသည္။ တ႐ုတ္ျပည္သို႔ ၂၀၁၁ အတြင္း အလည္ အပတ္ ေရာက္ရွိလာခဲ့ၿပီးေနာက္တြင္ သူတို႔ ႏွစ္ဦးသည္ ႏိုင္ငံ အေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ အႀကိမ္မ်ားစြာ ေတြ႕ဆုံျဖစ္ခဲ့ၾကၿပီး “အျပန္အလွန္ ေလးစားမႈ” ရွိခဲ့ၾကသည္ဟု ဆိုသည္။

ထရန႔္ကေတာ့ ရွီ အား “အလြန႔္အလြန္ ေကာင္းေသာ မိတ္ေဆြႀကီး” ဟုပင္ ေခၚေဝၚ သုံးႏႈန္းခဲ့သူ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ထိုသို႔ေသာ အေျပာမ်ားျဖင့္ ဘီဂ်င္း အား လွည့္စား၍ မရခဲ့ၾကေပ။ သူတို႔ ႏွစ္ဦးစလုံးသည္ သေဘာတူညီခ်က္ ရဖို႔ လုံးပမ္းရာတြင္ အေျပာေကာင္းသူမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ရွီ သည္ သူ႔ႏိုင္ငံ လုံၿခဳံေရး ကိုသာ ဦးစားေပးကာ ဆက္ဆံတတ္သူ ျဖစ္သျဖင့္ အာဝဇန္း ႐ႊင္ေသာ အေမရိကန္ မ်ားကို မဆိုထားဘိ က်န္သည့္ ႏိုင္ငံ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္လည္း ဟက္ဟက္ပက္ပက္ မရွိလွေပ။

တ႐ုတ္တို႔ ဖက္မွ ၎တို႔ အား ႐ြံရွာ မုန္းတီးေနမႈသည္ ႏိုင္ငံေရး သာမက ပုဂၢိဳလ္ေရး လည္း ပါေနျပန္သည္။ သီးသန႔္ ထမင္းစားခန္းမ်ား၊ ပညာရွင္မ်ား သီးျခား ေတြ႕ဆုံပြဲမ်ားတြင္ အာဏာပိုင္မ်ားႏွင့္ နီးစပ္မႈ ရွိေသာ တ႐ုတ္တို႔က ၎တို႔၏ အျမင္မ်ားကို ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားအား ထုတ္ေျပာေလ့ရွိသည္။ ၎တို႔က ထရန႔္အား အေယာင္ေယာင္ အမွားမွားႏွင့္ ဘာမွ် မသိေသာ စိတ္ပ်က္ဖြယ္ လူတေယာက္အျဖစ္ ေျပာဆိုတတ္ေသာ္လည္း သူတို႔ အတြက္ အသုံးတည့္မႈကိုေတာ့ ထည့္ေျပာေလ့ရွိသည္။

ထရန႔္သည္ ဝါဒေရးရာမ်ားကို အေရးမထားတတ္သူ အျဖစ္ ခ်ီးၾကဴး ခဲ့ၾကသည္။ ထို႔အျပင္ ရွင္က်န္းလို ေနရာမ်ိဳးမ်ားတြင္ တ႐ုတ္တို႔၏ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ေနမႈမ်ားကိုလည္း ရႈတ္ခ်ရန္ စိတ္ပါလက္ပါ မရွိျခင္းကိုလည္း ခ်ီးမြမ္းခဲ့ၾကျပန္သည္။ တ႐ုတ္ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ားႏွင့္ နီးစပ္သည့္ အသိုက္အဝန္းကလည္း ထရန႔္သည္ ျပည္ပတြင္ စစ္ေရး အရ စြန႔္စားရမည္မ်ားကို ႏွစ္ၿခိဳက္သူ မဟုတ္ဟုလည္း သေဘာက်သည့္ ေလသံမ်ိဳး ထြက္လာခဲ့သည္။

အစပိုင္းတြင္ တ႐ုတ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ထရန႔္အား ဘယ္အရာ မဆို လက္ေတြ႕က်က် လုပ္မည့္ တိုင္ကြန္းႀကီး အျဖစ္ ရႈ႕ျမင္ထားခဲ့ၾကသည္။ ယခုအခါတြင္ေတာ့ ျပန္ အေ႐ြးခံရဖို႔ေလာက္သာ စိတ္ဝင္စားေနသည့္ အတၱသမား အျဖစ္ သုံးႏႈံးလာၾကၿပီ ျဖစ္သည္။ ဤသည္ကလည္း ထရန႔္ အစပ်ိဳးလာခဲ့ေသာ ကုန္သြယ္ ေရး စစ္ပြဲေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္သည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ကြန္ဂရက္ရွိ ပါတီႀကီး ႏွစ္ရပ္ကပါ ေထာက္ခံလာၾက၍ စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္လာၾကသည္။

အေမရိကန္ရွိ စီးပြားေရး သမား အေတာ္မ်ားမ်ား ကလည္း ထရန႔္၏ လုပ္ရပ္အေပၚ စႏိုးစေနာင့္ ျဖစ္ခဲ့ၾကေသာ္လည္း တ႐ုတ္တို႔၏ ေဈးကြက္ မ်ားတြင္ မမွ်တေသာ ‌စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ား က်င့္သုံးေနျခင္း ႏွင့္ ႏိုင္ငံျခား ကုမၸဏီမ်ားေနရာတြင္ ျပည္တြင္း ကုမၸဏီမ်ားကို အစားထိုးႏိုင္မည့္ စက္မႈ လုပ္ငန္း ေပၚလစီမ်ားေၾကာင့္ ထရန႔္မွ တ႐ုတ္အေပၚ ဖိအားေပးလာေနသည္ကို ႀကိတ္ၿပီး ဝမ္းသာေနၾကသည္။

တ႐ုတ္တို႔ က ထရန႔္သည္ ၎တို႔ ၏ လုပ္ရပ္မ်ား ေျပာင္းလဲေရးထက္ ေငြေၾကး အက်ိဳးအျမတ္ ထြက္ေရးသာ စိတ္ဝင္စားသည္ကို ရိပ္စားမိလာၾကသျဖင့္ အေမရိကန္ ကုန္စည္မ်ား တိုးျမႇင့္ဝယ္ယူရမည့္ “ပထမ အဆင့္” ကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ကို လက္ခံခဲ့ၾကသည္။ ထို႔အတြက္ ေၾကာင့္လည္း ကိုဗစ္-၁၉ အေပၚ ႏွစ္ဖက္ အျပန္အလွန္ စြပ္စြဲမႈမ်ား ရွိေနသည့္ၾကားမွပင္ တ႐ုတ္သည္ ၎တို႔ သေဘာတူထားသည့္အတိုင္း အေမရိကန္ ပဲပိစပ္မ်ားႏွင့္ အျခားကုန္စည္မ်ားကို တိုးျမႇင္ဝယ္ယူေနဆဲပင္ ျဖစ္သည္။

ေဟာင္ေကာင္အေပၚ တ႐ုတ္ဖက္မွ အမ်ိဳးသား လုံၿခဳံေရး ဥပေဒ ျပဌာန္းလာမႈ အေပၚ ဒဏ္ခတ္ အေရးယူသြားေရး အတြက္ ထရန႔္ အစိုးရမွ စကားစလာခဲ့ၿပီး တ႐ုတ္ဖက္မွလည္း အေမရိကန္ ကုမၸဏီမ်ား အား ကုန္သြယ္ေရး အရ ဒဏ္ခတ္ႏိုင္မည့္“မယုံၾကည္ ထိုက္ေသာ လုပ္ငန္း’ မ်ား အျဖစ္ သတ္မွတ္ရန္ ေျပာဆိုလာၾကသည္။ ထရန႔္ကို ေထာက္ခံေနသူမ်ားက ၎၏ ကုန္သြယ္ခြန္မ်ား ခ်မွတ္ရန္ လက္မေႏွးမႈမ်ားေၾကာင့္ အခုလို တ႐ုတ္တို႔က သတိထား ဆက္ဆံေနျခင္းဟု ဆိုကာ ထရန႔္အား အမွတ္ေပးလာၾကသည္။ ဤသည္က ျဖစ္ေကာင္း ျဖစ္ႏိုင္ေပသည္။ သို႔ေသာ္ တ႐ုတ္တို႔က အခ်ိန္ ဆြဲေနျခင္းမ်ိဳးလည္း ျဖစ္ႏိုင္ျပန္သည္။

ထရန႔္ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားကို ေက်နပ္ေအာင္ လိုက္ေလ်ာေပးျခင္းျဖင့္ ကြန္ဂရက္ ရွိ ပါတီႀကီး ႏွစ္ခုမွ တ႐ုတ္အား ကုန္သြယ္ေရး ဖြဲ႕စည္း တည္ေဆာက္ထားမႈကို အေျခခံက်က် ေျပာင္းလဲရန္ ေတာင္းဆိုလာေနမႈမ်ားကို ေရွ႕တိုးမလာေအာင္ ထိန္းထားၿပီးသား ျဖစ္သြားၿပီဟု ယူဆထားၾကသည္။

သို႔ေသာ္ ဘီဂ်င္းအဖို႔က စိတ္ေအးလက္ေအးေတာ့ မေနႏိုင္ေသးေပ၊ ထရန႔္နား တြင္ရွိ တ႐ုတ္ ဆန႔္က်င္ေရး သမားမ်ားက ၎အား သူတို႔ဖက္ပါေအာင္ အခ်ိန္မေ႐ြး ဆြဲေဆာင္သြားႏိုင္သည္ကို သိထားၾက၍လည္း ျဖစ္သည္။

ဂ်ိဳးဘိုင္ဒင္ကိုေတာ့ တ႐ုတ္ႏွင့္ စီးပြားေရး အရ အျပန္အလွန္ အမွီသဟဲျပဳျခင္းသည္သာ မိမိတို႔အေပၚ အႏၲရာယ္ ေပးမလာႏိုင္သည့္ တည္ၿငိမ္မႈ၏ အေျခခံအျဖစ္ ယူဆထားသည့္ အေမရိကန္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အသိုက္အဝန္းမွ လူေဟာင္းႀကီးတဦး အျဖစ္ ရႈ႕ျမင္ခဲ့ၾကသည္။ အိုဘာမား လက္ထက္အတြင္း ကမာၻရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈ ထိန္းခ်ဳပ္ေရး ႏွင့္ အျခား ကမာၻျပႆနာမ်ားကို ကိုင္တြယ္ႏိုင္ရန္ တ႐ုတ္ထံမွ အကူအညီ ရေရး တြင္ အဓိကေနရာမွ ပါဝင္ခဲ့သူ ျဖစ္သည္။

ဤသည္ကို ဘိုင္ဒင္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ လြမ္းေလာက္စရာ အျဖစ္ တ႐ုတ္တို႔က သေဘာ မထားခဲ့ၾကေပ။ မိမိတို႔ ပိုမိုခ်မ္းသာႂကြယ္ဝလာသည္ႏွင့္အမွ် အေနာက္အုပ္စုႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးဖက္တြင္ ေပါင္းဆုံလာႏိုင္စရာ ရွိသည္ဟု အေမရိကန္တို႔ မွားယြင္းစြာ ယုံၾကည္ေနမႈအျဖစ္ အခ်ိဳ႕က ေျပာဆိုခဲ့ၾကသည္။

ဒီမိုကေရစီသည္ ဖန္တီးႏိုင္စြမ္း ဖက္တြင္ အသာရေအာင္ လုပ္ေပးႏိုင္သည္ဟု အေမရိကန္ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ား ႂကြားလုံးထုတ္ခဲ့ၾကသည္ကိုလည္း တ႐ုတ္တို႔ ေမ့ေလ်ာ့ခဲ့ၾကျခင္း မရွိေသးေပ၊ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္အတြင္း အေမရိကန္ သံ႐ုံးတြင္ ဗီဇာလာေလွ်ာက္ၾကေသာ တ႐ုတ္ ေက်ာင္းသားမ်ားအား ဂ်ိဳးဘိုင္ဒင္မွ “တီထြင္ ဖန္တီးႏိုင္မႈ ဆိုတာက လြတ္လြတ္လပ္လပ္ အသက္ ရႈခြင့္ရမွ ျဖစ္ႏိုင္တာမ်ိဳး” ဟု ေျပာခဲ့သည့္ စကားသည္ အေတာ္ကို အထင္ကရ ျဖစ္သြားခဲ့ရဖူးေပသည္။ ထိုစကားကို မဟုတ္ေၾကာင္း သက္ေသျပႏိုင္ရန္ တ႐ုတ္ရွိ အေတာ္ဆုံး သိပၸံပညာရွင္မ်ားႏွင့္ နည္းပညာ ကုမၸဏီ မ်ားက မေနမနား ႀကိဳးစားလာခဲ့ၾကသျဖင့္ အေမရိကန္တို႔ တ႐ုတ္အေပၚ ယုံၾကည္ရန္ ခက္ခဲလာၾကၿပီး တ႐ုတ္ ဆန႔္က်င္ေရး မ်ား က်ယ္ေလာင္ျမည္ဟီးလာရျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။

ယခုအခါ ကမာၻႀကီးအား တ႐ုတ္ ခါးေစာင္းတင္လာေနမႈအေပၚ ဝါရွင္တန္ရွိ ပါတီႀကီးမ်ားမွ အလန႔္တၾကား ျဖစ္လာေနၾကသလို ဘီဂ်င္းရွိ အာဏာရ အသိုက္အဝန္းတြင္လည္း အေမရိကန္အေပၚ သေဘာထားသည္ တေလသံတည္း ထြက္လာေနခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။

အထူးသျဖင့္ ကပ္ေရာဂါဆိုးႀကီး ႏွင့္ လမ္းေပၚ ဆႏၵျပပြဲမ်ား ျဖစ္လာေနခ်ိန္တြင္ အေမရိကန္အား ပ်က္ယြင္းလာေနၿပီ ျဖစ္ေသာ ႏိုင္ငံ၊ ကြဲျပားမႈမ်ားႏွင့္ ျပည့္ႏွက္ေနေသာ ႏိုင္ငံ၊ တကိုယ္ေကာင္းဆန္ၿပီး လူမ်ိဳးေရး ခြဲျခားေသာ ႏိုင္ငံ အျဖစ္ ေျပာဆိုလာၾကသည္။ လက္သည္တရားခံသည္ ထရန႔္ ျဖစ္သည္ဟု ရႈ႕ျမင္ ထားၾကသည္။

သို႔ေသာ္ တ႐ုတ္အစိုးရပိုင္ မီဒီယာမ်ားက ထရန႔္အား တိုက္႐ိုက္ ေဝဖန္ရႈတ္ခ်ေျပာဆိုျခင္းမ်ိဳးကိုေတာ့ ေရွာင္ရွားခဲ့ၾကသည္။ တ႐ုတ္ အမ်ိဳးသားေရး သတင္းစာ ျဖစ္ေသာ ဂလိုဘယ္ တိုင္းမ္ ကေတာ့ ေရငုံမေနေတာ့ပဲ မၾကာေသးခင္ကမွ ထရန႔္အား အြန္လိုင္းေပၚတြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားမ်ားက “ခြၽမ္ ဂ်ီယန္ကိုး” (ႏိုင္ငံကို တည္ေဆာက္ေပးသူ) ဟု ေနာက္ေျပာင္ေခၚဆိုေနၾကၿပီဟု ေရးသားလာခဲ့သည္။ ဆိုလိုသည္မွာ ထရန႔္သည္ တ႐ုတ္၏ ႏွစ္ဖက္ခြ သူလ်ိဳ ျဖစ္ၿပီး အေမရိကားကို ပ်က္ဆီးေအာင္ လုပ္ေပးျခင္းျဖင့္ တ႐ုတ္ကို အင္အား ေတာင့္တင္းလာေအာင္ ဖန္တီးေပးေနသူ ဟူ၍ ျဖစ္ သည္။ “ရဲေဘာ္ႀကီး ခြၽမ္ ဂ်ီယန္ကိုး သင္၏ အေယာင္ေဆာင္ေနမႈ ကို မေပၚပါေစနဲ႔” ဟုလည္း ေရးခဲ့ၾကျပန္သည္။

ထိုသို႔ အထင္အျမင္ ေသးစြာ ေျပာဆိုေနမႈ မ်ားသည္ တ႐ုတ္မွ ထရန႔္အား ျပန္လည္ အေ႐ြးခံရန္ လိုလားေနျခင္းလား၊ ထိုအေရးတြင္ ဘီဂ်င္းရွိ အာဏာရ အသိုက္အဝန္းမ်ားအၾကား အျမင္ကြဲျပားလာျပန္သည္။ သူတို႔အၾကားတြင္ ေမးခြန္းႏွစ္ရပ္ ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္။ အေမရိကန္ ပ်က္သုံးေနမႈသည္ ျပန္လည္ အဖတ္ဆယ္၍ ရႏိုင္ဦးမည္ေလာ၊ ယခုလို အရွိန္ ႏွင့္ က်ဆင္းလာေနျခင္းသည္ မိမိတို႔ ေကာင္းဖို႔ ျဖစ္လာရသည္ေလာ ဟူ၍ ျဖစ္သည္။

တ႐ုတ္ အမ်ိဳးသား လုံၿခဳံေရး အာဏာပိုင္မ်ား အဖို႔က ထရန႔္အား ေနာက္ထပ္ ေလးႏွစ္ ဝ႐ုန္းသုံးကား ျဖစ္ေအာင္ ဆက္လုပ္ေစခ်င္ေနၾကသည္၊ သို႔မွသာ အေမရိကန္၏ ဒီမိုကေရစီ ပ်က္သုံးသြားသည္အထိ ေရာက္သြားႏိုင္ၿပီး အာရွ အပါအဝင္ မဟာမိတ္မ်ားလည္း ေရွာင္ဖယ္သြားၾကလိမ့္မည္ ျဖစ္သျဖင့္ မိမိတို႔ အက်ိဳးရွိရာ ရွိေၾကာင္း ျဖစ္လာႏိုင္သည္ဟု သုံးသပ္ေနၾကသည္။

စီးပြားေရး အုပ္စုမ်ားကေတာ့ တ႐ုတ္တို႔ အဖို႔ ႀကီးစြာေသာ အက်ိဳး အျမတ္ ရေနသည့္ လက္ရွိ ကမာၻကုန္သြယ္ေရး စနစ္ႀကီး ေစာစီးစြာ ၿပိဳလဲသြားပါမည့္ အေရးကို စိုးရိမ္ေနၾကျပန္သည္။ ထိုအတြက္ ဂ်ိဳးဘိုင္ဒင္ကို ေထာက္ခံလိုေနၾကသည္။ သူသည္ သေဘာတရားေရးတြင္ အလယ္အလတ္ ရွိသူ ျဖစ္သျဖင့္ တ႐ုတ္တို႔ႏွင့္ စီးပြားေရးတြင္ တေျဖးေျဖးခ်င္း ခြာမည့္ အေနအထား ရွိေသာေၾကာင့္ မိမိတို႔ဖက္မွ လုပ္ငန္းမ်ား ခြဲထုတ္ၿပီး ရပ္တည္ႏိုင္ေအာင္ အခ်ိန္ရမည္ဟု ေထာက္ျပခဲ့ၾကသည္။

ေနာက္တဖြဲ႕ကလည္း အေမရိကန္တြင္ မည္သည့္ ပါတီပင္ အာဏာ ရရ အားလုံးက တ႐ုတ္ကို ဖိႏွိပ္ေရးသာ အားသန္မည့္လူမ်ား ျဖစ္မည္၊ ထိုသို႔လုပ္ရန္ အားလုံးထဲတြင္ ဘိုင္ဒင္ အစိုးရသည္ အရည္အခ်င္း အရွိဆုံးျဖစ္၍ ေၾကာက္စရာ အေကာင္းဆုံး ျဖစ္လာလိမ့္မည္ဟု တြက္ဆၾကျပန္သည္။ ထို႔အျပင္ တ႐ုတ္ ၏ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ ေနမႈမ်ားကို ေပ်ာ့ေျပာင္းစြာ ဆက္ဆံေနမႈ အတြက္ ထရန႔္အား ဒီမိုကရက္မ်ားက ေဝဖန္ေနမႈကိုလည္း ဘိုင္ဒင္ မလိုလားသူမ်ားက ေထာက္ျပခဲ့ၾကျပန္သည္။

အဖြဲ႕အားလုံး ကေတာ့ အေမရိကန္၏ ေနာက္သမၼတသည္ မည္သူပင္ ျဖစ္ေစ မိမိတို႔၏ မိတ္ေဆြ ျဖစ္လာႏိုင္စရာ အေၾကာင္းမရွိဟု ခံယူထားၾကသည့္ ေနရာတြင္ေတာ့ တူညီေနၾကသည္။

လွစိုးေဝ